C-652/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-10-22
cjeuzamowienia_publicznedostep-wykonawcow-z-panstw-trzecichWysokatrybunal
zamówienia publiczneprawo UEpaństwa trzecieTurcjadyrektywa 2014/25/UEdostęp do rynkuwzajemnośćrówność traktowaniakompetencja wyłączna UE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości uznał wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym za niedopuszczalny, stwierdzając, że wykonawca z państwa trzeciego, które nie zawarło umowy międzynarodowej z UE, nie może powoływać się na przepisy dyrektywy o zamówieniach publicznych.

Sprawa dotyczyła wniosku o wykładnię przepisów dyrektywy 2014/25/UE w sprawie zamówień publicznych w sektorach wrażliwych, złożonego przez chorwacki sąd administracyjny. Wniosek pochodził ze sporu, w którym turecka firma Kolin kwestionowała dopuszczenie do postępowania o udzielenie zamówienia publicznego konsorcjum Strabag. Trybunał Sprawiedliwości uznał wniosek za niedopuszczalny, ponieważ turecka firma, jako wykonawca z państwa trzeciego nieposiadającego umowy międzynarodowej z UE gwarantującej wzajemny dostęp do zamówień, nie mogła powoływać się na przepisy dyrektywy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Visoki upravni sud (apelacyjny sąd administracyjny, Chorwacja) w związku ze sporem dotyczącym udzielenia zamówienia publicznego na budowę infrastruktury kolejowej. Spór dotyczył dopuszczenia do postępowania tureckiej firmy Kolin Inşaat Turizm Sanayi ve Ticaret AȘ (Kolin) oraz oceny kwalifikacji konsorcjum Strabag. Kolin, jako oferent z państwa trzeciego (Turcji), zakwestionował dopuszczenie do postępowania konsorcjum Strabag, argumentując naruszenie zasady równego traktowania. Sąd odsyłający zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniami dotyczącymi wykładni art. 36 i 76 dyrektywy 2014/25/UE, które regulują zasady udzielania zamówień i dopuszczanie wykonawców. Trybunał Sprawiedliwości, rozpatrując dopuszczalność wniosku, stwierdził, że prawo Unii w zakresie dostępu wykonawców z państw trzecich do rynków zamówień publicznych należy do wyłącznej kompetencji Unii (wspólna polityka handlowa). Wykonawcy z państw trzecich, które nie zawarły z Unią umowy międzynarodowej gwarantującej wzajemny i równy dostęp do zamówień (takiej jak Porozumienie w sprawie zamówień rządowych - GPA), nie mogą powoływać się na przepisy dyrektywy 2014/25/UE ani domagać się „nie mniej korzystnego traktowania”. Turcja nie posiada takiej umowy z UE. W związku z tym, nawet jeśli podmiot zamawiający dopuścił tureckiego wykonawcę do postępowania, wykonawca ten nie może kwestionować decyzji w oparciu o przepisy dyrektywy. Trybunał uznał, że organy krajowe nie mogą interpretować przepisów krajowych transponujących dyrektywę w sposób rozszerzający jej zastosowanie na wykonawców z państw trzecich, którzy nie są objęci umowami międzynarodowymi z UE, gdyż naruszałoby to wyłączną kompetencję Unii. W konsekwencji, wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został uznany za niedopuszczalny, ponieważ wykładnia przepisów dyrektywy nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia sporu w postępowaniu głównym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, wykonawca taki nie może powoływać się na przepisy dyrektywy 2014/25/UE ani domagać się „nie mniej korzystnego traktowania”.

Uzasadnienie

Prawo dostępu wykonawców z państw trzecich do unijnych rynków zamówień publicznych należy do wyłącznej kompetencji Unii Europejskiej (wspólna polityka handlowa). Przepisy dyrektywy 2014/25/UE, w tym zasada równego traktowania, mają zastosowanie do wykonawców z państw trzecich tylko wtedy, gdy zawarły one z UE umowę międzynarodową gwarantującą wzajemny i równy dostęp. Turcja nie posiada takiej umowy z UE. W związku z tym, nawet jeśli podmiot zamawiający dopuścił tureckiego wykonawcę do postępowania, wykonawca ten nie może powoływać się na przepisy dyrektywy w celu kwestionowania decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Strona wygrywająca

brak rozstrzygnięcia merytorycznego

Strony

NazwaTypRola
Kolin Inşaat Turizm Sanayi ve Ticaret AȘspolkaskarżący
Državna komisija za kontrolu postupaka javne nabaveorgan_krajowypozwany
HŽ Infrastruktura d.o.o.spolkainterwenient
Strabag AGspolkainterwenient
Strabag d.o.o.spolkainterwenient
Strabag Rail a.s.spolkainterwenient
Rząd chorwackiinneinterwenient
Rząd czeskiinneinterwenient
Rząd duńskiinneinterwenient
Rząd estońskiinneinterwenient
Rząd francuskiinneinterwenient
Rząd austriackiinneinterwenient
Rząd polskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (19)

Główne

Dyrektywa 2014/25/UE art. 1 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE

Dyrektywa 2014/25/UE art. 11

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE

Dyrektywa 2014/25/UE art. 15

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE

Dyrektywa 2014/25/UE art. 36 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE

Podmioty zamawiające zapewniają równe i niedyskryminacyjne traktowanie wykonawców oraz działają w sposób przejrzysty i proporcjonalny.

Dyrektywa 2014/25/UE art. 43

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE

W zakresie, w jakim obejmują to GPA lub inne umowy międzynarodowe wiążące Unię, podmioty zamawiające przyznają wykonawcom z państw trzecich będących stroną takiej umowy traktowanie nie mniej korzystne niż wykonawcom z Unii.

Dyrektywa 2014/25/UE art. 45 § 1

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE

Dyrektywa 2014/25/UE art. 76 § 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE

Podmioty zamawiające mogą zażądać od wykonawców uzupełnienia lub wyjaśnienia informacji/dokumentacji, pod warunkiem poszanowania zasad równego traktowania i przejrzystości.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 3 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 3 § 2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 207 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 207 § 5

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

Układ z Ankary art. 41 § 1

Układ ustanawiający stowarzyszenie między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Turcją

Protokół dodatkowy art. 57

Protokół dodatkowy do Układu ustanawiającego stowarzyszenie między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Turcją

Dyrektywa 2014/25/UE art. 86

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/25/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych, uchylająca dyrektywę 2004/17/WE

Rozporządzenie IZM art. 1 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1031 z dnia 23 czerwca 2022 r. w sprawie dostępu wykonawców, towarów i usług z państw trzecich do unijnych rynków zamówień publicznych i koncesji oraz procedur wspierających negocjacje dotyczące dostępu unijnych wykonawców, towarów i usług do rynków zamówień publicznych i koncesji państw trzecich (Instrument Zamówień Międzynarodowych – IZM)

Rozporządzenie IZM art. 6 § 6

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/1031 z dnia 23 czerwca 2022 r. w sprawie dostępu wykonawców, towarów i usług z państw trzecich do unijnych rynków zamówień publicznych i koncesji oraz procedur wspierających negocjacje dotyczące dostępu unijnych wykonawców, towarów i usług do rynków zamówień publicznych i koncesji państw trzecich (Instrument Zamówień Międzynarodowych – IZM)

ustawa o zamówieniach publicznych art. 262

Zakon o javnoj nabavi

ustawa o zamówieniach publicznych art. 263 § 2

Zakon o javnoj nabavi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonawca z państwa trzeciego, które nie zawarło z UE umowy międzynarodowej gwarantującej wzajemny i równy dostęp do zamówień, nie może powoływać się na przepisy dyrektywy 2014/25/UE. Regulowanie dostępu wykonawców z państw trzecich do unijnych zamówień publicznych należy do wyłącznej kompetencji Unii Europejskiej (wspólna polityka handlowa). Organy krajowe nie mogą interpretować przepisów krajowych transponujących dyrektywę w sposób rozszerzający jej zastosowanie na wykonawców z państw trzecich, którzy nie spełniają warunków wynikających z umów międzynarodowych z UE.

Godne uwagi sformułowania

wykonawca z państwa trzeciego, które nie zawarło z Unią umowy międzynarodowej gwarantującej wzajemny i równy dostęp do zamówień publicznych, nie może powoływać się na przepisy dyrektywy 2014/25/UE wyłączna kompetencja Unii Europejskiej w dziedzinie wspólnej polityki handlowej organy krajowe nie mogą interpretować krajowych przepisów transponujących dyrektywę w ten sposób, że mają one zastosowanie również do wykonawców z państw trzecich, które nie zawarły takiej umowy z Unią, którzy zostaliby dopuszczeni przez podmiot zamawiający do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w danym państwie członkowskim, i to pod rygorem naruszenia wyłącznego charakteru kompetencji Unii w tej dziedzinie.

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

T. von Danwitz

wiceprezes

C. Lycourgos

sprawozdawca

I. Jarukaitis

prezes_izby

A. Kumin

prezes_izby

N. Jääskinen

prezes_izby

M. Gavalec

prezes_izby

A. Arabadjiev

sędzia

E. Regan

sędzia

Z. Csehi

sędzia

O. Spineanu-Matei

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu stosowania prawa UE w zamówieniach publicznych do wykonawców z państw trzecich, zwłaszcza w kontekście braku umów międzynarodowych."

Ograniczenia: Dotyczy głównie sytuacji, gdy wykonawca z państwa trzeciego nie ma umowy międzynarodowej z UE. Nie rozstrzyga bezpośrednio kwestii dopuszczalności takich wykonawców do postępowań, lecz ich prawa do powoływania się na prawo UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Wyrok wyjaśnia kluczową kwestię dostępu firm spoza UE do unijnych zamówień publicznych, co ma istotne znaczenie praktyczne dla przedsiębiorców i zamawiających. Podkreśla wyłączną kompetencję UE w tej dziedzinie.

Firmy spoza UE: Czy macie prawo do unijnych zamówień publicznych? TSUE wyjaśnia!

Sektor

zamówienia_publiczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI