C-651/21

Trybunał Sprawiedliwości2023-03-30
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach cywilnychWysokatrybunal
prawo spadkowerozporządzenie nr 650/2012jurysdykcjaodesłanie prejudycjalneodrzucenie spadkumiejsce zwykłego pobytuprawo UEwspółpraca sądowa

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że inny spadkobierca może żądać zarejestrowania oświadczenia o odrzuceniu spadku złożonego przez innego spadkobiercę w państwie członkowskim miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy, nawet jeśli prawo krajowe tego nie przewiduje.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 13 rozporządzenia nr 650/2012 w przedmiocie możliwości zarejestrowania przez jednego spadkobiercę oświadczenia o odrzuceniu spadku złożonego przez innego spadkobiercę w sądzie państwa członkowskiego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy. Sąd odsyłający z Bułgarii miał wątpliwości, czy takie działanie jest dopuszczalne, zwłaszcza gdy prawo krajowe nie przewiduje możliwości składania oświadczeń w imieniu innych osób. Trybunał uznał, że art. 13 rozporządzenia nie stoi na przeszkodzie takiemu działaniu, podkreślając cel rozporządzenia jakim jest ułatwienie spadkobiercom wykonywania ich praw transgranicznych.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 13 rozporządzenia (UE) nr 650/2012 w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego. Sprawa została zainicjowana przez bułgarskiego spadkobiercę, który zwrócił się do sądu w Sofii z wnioskiem o zarejestrowanie oświadczenia o odrzuceniu spadku złożonego przez małżonka zmarłej przed sądem w Grecji. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy inny spadkobierca może żądać zarejestrowania oświadczenia złożonego przez innego spadkobiercę, zwłaszcza gdy prawo bułgarskie nie przewiduje takiej możliwości i nie nakłada obowiązku informowania sądu właściwego dla całej sprawy spadkowej o takich oświadczeniach. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując brzmienie, kontekst i cele rozporządzenia, orzekł, że art. 13 nie stoi na przeszkodzie takiemu działaniu. Podkreślono, że celem rozporządzenia jest ułatwienie spadkobiercom wykonywania ich praw transgranicznych, a możliwość złożenia wniosku o zarejestrowanie oświadczenia przez innego spadkobiercę służy zapewnieniu skutecznego stosowania prawa Unii i uniknięciu luk prawnych. Trybunał zaznaczył, że takie działanie nie stanowi składania oświadczenia w imieniu osoby trzeciej, lecz jedynie doręczenie informacji o istniejącym oświadczeniu sądowi właściwemu dla całej sprawy spadkowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, art. 13 rozporządzenia nr 650/2012 należy interpretować w ten sposób, że nie stoi on na przeszkodzie takiemu działaniu.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że cel rozporządzenia nr 650/2012, jakim jest ułatwienie spadkobiercom wykonywania ich praw transgranicznych, wymaga szerokiej wykładni w zakresie przekazywania oświadczeń. Możliwość złożenia wniosku o zarejestrowanie oświadczenia przez innego spadkobiercę służy zapewnieniu skutecznego stosowania prawa Unii i uniknięciu luk prawnych, a nie stanowi składanie oświadczenia w imieniu osoby trzeciej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
M.Ya.M.osoba_fizycznawnioskodawca w postępowaniu głównym
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (14)

Główne

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 13

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Sądy państwa członkowskiego zwykłego pobytu spadkobiercy mają jurysdykcję do przyjęcia oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, nawet jeśli spadkodawca miał miejsce zwykłego pobytu w innym państwie członkowskim. Inny spadkobierca może żądać późniejszego zarejestrowania takiego oświadczenia w sądzie państwa członkowskiego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy.

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Sądy państwa członkowskiego, w którym zmarły miał swoje miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci, mają jurysdykcję do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku.

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 21 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Prawem właściwym dla ogółu spraw dotyczących spadku jest prawo państwa, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci.

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 22 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Każdy może dokonać wyboru prawa państwa, którego obywatelstwo posiada w chwili dokonywania wyboru lub w chwili śmierci, jako prawa, któremu podlega ogół spraw dotyczących jego spadku.

Pomocnicze

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

ustawa o dziedziczeniu art. 48

Zakon za nasledstvo

Spadek nabywa się poprzez jego przyjęcie i wywołuje skutek z chwilą otwarcia spadku.

ustawa o dziedziczeniu art. 49 § 1

Zakon za nasledstvo

Przyjęcie spadku może nastąpić poprzez oświadczenie pisemne skierowane do sądu rejonowego, w którego rejonie otwarto spadek, i jest rejestrowane w specjalnym rejestrze.

ustawa o dziedziczeniu art. 51 § 1

Zakon za nasledstvo

Na wniosek zainteresowanej osoby sąd rejonowy określa termin na złożenie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.

ustawa o dziedziczeniu art. 52

Zakon za nasledstvo

Odrzucenie spadku następuje w trybie określonym w art. 49 ust. 1 i jest wpisywane do rejestru.

kodeks postępowania cywilnego art. 26 § 1

Grazhdanski protsesualen kodeks

Stronami w sprawach cywilnych są osoby, w imieniu których i przeciwko którym prowadzi się sprawę.

kodeks postępowania cywilnego art. 531 § 1

Grazhdanski protsesualen kodeks

Postępowanie nieprocesowe wszczyna się na podstawie wniosku zainteresowanej osoby.

kodeks postępowania cywilnego art. 533

Grazhdanski protsesualen kodeks

Sąd powinien zbadać z urzędu przesłanki do wydania żądanego orzeczenia i może z własnej inicjatywy gromadzić dowody.

rozporządzenie w sprawie administracji w sądach art. 39 § 1 pkt 11

Pravilnik za administratsiata v sadilishtata

W sekretariacie sądowym prowadzi się rejestr oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku.

TUE art. 4 § 3

Traktat o Unii Europejskiej

Obowiązek współpracy między państwami członkowskimi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cel rozporządzenia nr 650/2012, jakim jest ułatwienie spadkobiercom wykonywania ich praw transgranicznych, wymaga szerokiej wykładni art. 13. Możliwość złożenia wniosku o zarejestrowanie oświadczenia przez innego spadkobiercę służy zapewnieniu skutecznego stosowania prawa Unii i uniknięciu luk prawnych. Poinformowanie sądu właściwego dla całej sprawy spadkowej o istnieniu oświadczenia o odrzuceniu spadku nie stanowi składania oświadczenia w imieniu osoby trzeciej, lecz jedynie doręczenie informacji.

Odrzucone argumenty

Prawo bułgarskie nie przewiduje możliwości składania oświadczeń o odrzuceniu spadku w imieniu innych osób. Brak obowiązku informowania sądu właściwego dla całej sprawy spadkowej o oświadczeniach złożonych w państwie zwykłego pobytu spadkobiercy.

Godne uwagi sformułowania

Sądy w państwie członkowskim zwykłego pobytu każdej osoby [...] mają jurysdykcję do odebrania takich oświadczeń. Osoby, które decydują się skorzystać z możliwości złożenia oświadczenia w państwie członkowskim ich zwykłego pobytu, powinny same poinformować sąd lub organ rozpatrujący lub mający rozpatrywać daną sprawę spadkową o istnieniu takich oświadczeń. Nie można uznać, że spadkobierca odrzucający spadek musi zawsze sam poinformować wspomniany sąd o istnieniu tego oświadczenia. Nie stanowi oświadczenia złożonego w imieniu osoby trzeciej, lecz jedynie doręczenie tego oświadczenia o odrzuceniu temu pierwszemu sądowi.

Skład orzekający

M. Szpunar

rzecznik generalny

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 13 rozporządzenia nr 650/2012 w kontekście możliwości składania i rejestrowania oświadczeń o odrzuceniu spadku przez innych spadkobierców oraz obowiązku współpracy sądów państw członkowskich."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy prawo krajowe nie przewiduje możliwości składania oświadczeń w imieniu innych osób, a celem jest zapewnienie skuteczności prawa UE.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu w prawie spadkowym UE, który może mieć znaczenie dla wielu osób dziedziczących transgranicznie, a także dla prawników zajmujących się tym obszarem prawa.

Czy inny spadkobierca może odrzucić spadek za Ciebie w UE? TSUE wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI