C-651/19

Trybunał Sprawiedliwości2020-09-09
cjeuazyl_imigracjaochrona międzynarodowaWysokatrybunal
ochrona międzynarodowaprocedury azyloweterminydoręczeniaprawo do skutecznego środka prawnegoKarta praw podstawowychBelgiaTSUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące prawa do skutecznego środka prawnego nie stoją na przeszkodzie belgijskim przepisom proceduralnym dotyczącym doręczania decyzji i terminów odwoławczych w sprawach o ochronę międzynarodową, pod pewnymi warunkami.

Sprawa dotyczyła wykładni art. 46 dyrektywy 2013/32/UE i art. 47 Karty praw podstawowych UE w kontekście belgijskich przepisów proceduralnych. Chodziło o termin do wniesienia odwołania od decyzji o niedopuszczalności kolejnego wniosku o ochronę międzynarodową oraz o sposób doręczania takich decyzji, gdy wnioskodawca nie wskazał adresu do doręczeń. Trybunał uznał, że przepisy te nie stoją na przeszkodzie belgijskiemu prawu, o ile wnioskodawca został odpowiednio poinformowany o doręczeniach, miał dostęp do swojej siedziby i gwarancji proceduralnych, a także przestrzegana jest zasada równoważności. Ostateczne ustalenie tych warunków pozostawiono sądowi odsyłającemu.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 46 dyrektywy 2013/32/UE w związku z art. 47 Karty praw podstawowych UE. Sprawa rozpatrywana była w ramach sporu między JP a belgijskim głównym urzędem ds. uchodźców i bezpaństwowców, który uznał kolejny wniosek o ochronę międzynarodową złożony przez JP za niedopuszczalny. Kluczowe kwestie dotyczyły belgijskich przepisów proceduralnych: 10-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji o niedopuszczalności kolejnego wniosku, który obejmował święta i dni wolne od pracy, oraz sposobu doręczania tej decyzji, gdy wnioskodawca nie wskazał adresu do doręczeń w Belgii i doręczenie nastąpiło w siedzibie urzędu. Trybunał przypomniał, że przepisy proceduralne podlegają autonomii państw członkowskich, z poszanowaniem zasad równoważności i skuteczności. Analizując kwestię doręczenia, Trybunał stwierdził, że przepisy te mogą być zgodne z prawem UE, pod warunkiem, że wnioskodawca został należycie poinformowany o doręczeniach w siedzibie urzędu, miał zapewniony dostęp do tej siedziby i nie napotykał nadmiernych trudności w odbiorze korespondencji. Odnosząc się do terminu odwoławczego, Trybunał uznał, że 10-dniowy termin, nawet obejmujący święta, może być uzasadniony celem zapewnienia szybkości postępowania, pod warunkiem, że wnioskodawcy zapewniony jest rzeczywisty dostęp do gwarancji proceduralnych (pomoc prawna, dostęp do akt) w tym terminie. Ostateczne ustalenie, czy belgijskie przepisy spełniają te wymogi, zostało pozostawione sądowi odsyłającemu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie stoją na przeszkodzie, pod warunkiem spełnienia określonych wymogów dotyczących poinformowania wnioskodawcy o doręczeniach, dostępu do siedziby urzędu, zapewnienia gwarancji proceduralnych oraz poszanowania zasady równoważności.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że przepisy proceduralne dotyczące doręczeń i terminów odwoławczych podlegają autonomii państw członkowskich, z poszanowaniem zasad równoważności i skuteczności. Krótszy termin odwoławczy w sprawach niedopuszczalnych wniosków jest uzasadniony celem szybkości postępowania. Jednakże, aby termin był skuteczny, wnioskodawca musi być odpowiednio poinformowany o doręczeniach, mieć dostęp do urzędu i gwarancji proceduralnych, a zasada równoważności musi być zachowana. Ostateczne ustalenie tych warunków należy do sądu odsyłającego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie (z zastrzeżeniami)

Strony

NazwaTypRola
JPosoba_fizycznaskarżący
Commissaire général aux réfugiés et aux apatridesorgan_krajowypozwany
Rząd belgijskiorgan_krajowyinterwenient
Rząd francuskiorgan_krajowyinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (12)

Główne

Dyrektywa 2013/32/UE art. 46 § 1 i 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej

Państwa członkowskie zapewniają, aby wnioskodawcy mieli prawo do skutecznego środka zaskarżenia przed sądem decyzji dotyczących wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, w tym decyzji o uznaniu wniosku za niedopuszczalny. Państwa członkowskie ustanawiają rozsądne terminy i inne przepisy konieczne, aby wnioskodawca mógł korzystać z tego prawa, przy czym terminy nie mogą uniemożliwiać ani nadmiernie utrudniać korzystania z tego prawa.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem.

ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. art. 39/2 § 1

Ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. o dostępie do terytorium, pobycie, osiedlaniu się i wydalaniu cudzoziemców

Sąd do spraw cudzoziemców orzeka w drodze wyroków w sprawie odwołań od decyzji wydanych przez główny urząd.

ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. art. 39/57 § 1 i 2

Ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. o dostępie do terytorium, pobycie, osiedlaniu się i wydalaniu cudzoziemców

Określa termin do wniesienia odwołania (30 dni od doręczenia decyzji, z uwzględnieniem biegu terminu od dnia złożenia przesyłki pocztowej).

ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. art. 51/2

Ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. o dostępie do terytorium, pobycie, osiedlaniu się i wydalaniu cudzoziemców

Cudzoziemiec musi wskazać adres do doręczeń w Belgii; w przypadku braku takiego adresu przyjmuje się adres siedziby głównego urzędu. Doręczenie jest prawidłowe m.in. przesyłką poleconą na wskazany adres.

ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. art. 57/6 § 3 pkt 5

Ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. o dostępie do terytorium, pobycie, osiedlaniu się i wydalaniu cudzoziemców

Główny urząd może stwierdzić niedopuszczalność wniosku, jeżeli wnioskodawca składa kolejny wniosek bez nowych elementów.

ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. art. 57/6/2 § 1

Ustawa z dnia 15 grudnia 1980 r. o dostępie do terytorium, pobycie, osiedlaniu się i wydalaniu cudzoziemców

Główny urząd bada, czy pojawiły się nowe elementy lub fakty zwiększające prawdopodobieństwo kwalifikacji do ochrony międzynarodowej; w przeciwnym razie stwierdza niedopuszczalność wniosku.

Pomocnicze

Dyrektywa 2013/32/UE art. 11 § 1 i 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej

Decyzje w sprawie wniosków o ochronę międzynarodową oraz informacje o trybie odwołania od decyzji odmownej muszą być przekazywane na piśmie.

Dyrektywa 2013/32/UE art. 12 § e i f

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej

Wnioskodawcy powinni być powiadamiani o decyzji w rozsądnym terminie oraz o wyniku decyzji w zrozumiałym języku, wraz z informacją o trybie odwołania.

Dyrektywa 2013/32/UE art. 13 § 2 lit. c

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej

Państwa członkowskie mogą zobowiązać wnioskodawców do informowania o miejscu pobytu lub adresie zamieszkania i wszelkich zmianach.

Dyrektywa 2013/32/UE art. 33 § 2 lit. d

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej

Określa przesłanki uznania wniosku za niedopuszczalny, w tym złożenie kolejnego wniosku bez nowych elementów.

Dyrektywa 2013/32/UE art. 40

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej

Reguluje procedurę rozpatrywania kolejnych wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Krajowe przepisy proceduralne dotyczące doręczeń i terminów odwoławczych mogą być zgodne z prawem UE, o ile spełnione są zasady równoważności i skuteczności. Doręczenie w siedzibie organu jest dopuszczalne, jeśli wnioskodawca został o tym poinformowany i ma dostęp do korespondencji. Krótki termin odwoławczy (10 dni) jest uzasadniony celem szybkości postępowania w sprawach niedopuszczalnych wniosków. Termin odwoławczy jest wystarczający, jeśli wnioskodawcy zapewniony jest dostęp do gwarancji proceduralnych (pomoc prawna, dostęp do akt).

Odrzucone argumenty

Belgijskie przepisy proceduralne dotyczące doręczeń i 10-dniowego terminu odwoławczego naruszają prawo do skutecznego środka prawnego (art. 46 dyrektywy 2013/32/UE i art. 47 Karty).

Godne uwagi sformułowania

prawo do skutecznego środka prawnego autonomia proceduralna państw członkowskich zasada równoważności zasada skuteczności rozsądne terminy nie mogą uniemożliwiać ani nadmiernie utrudniać zapewnienie szybkości postępowania pewność prawa prawidłowy przebieg postępowania rzeczywisty dostęp do gwarancji proceduralnych

Skład orzekający

J.-C. Bonichot

prezes izby

R. Silva de Lapuerta

sprawozdawca

M. Safjan

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad prawa UE dotyczących prawa do skutecznego środka prawnego w kontekście krajowych przepisów proceduralnych, w szczególności w sprawach azylowych i imigracyjnych, dotyczących doręczeń i terminów odwoławczych."

Ograniczenia: Orzeczenie ma charakter ogólny i wymaga od sądów krajowych oceny, czy konkretne krajowe przepisy proceduralne spełniają wymogi prawa UE, w tym zasady równoważności i skuteczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w kontekście ochrony międzynarodowej, które mają bezpośredni wpływ na prawa osób ubiegających się o azyl. Pokazuje, jak prawo UE wpływa na krajowe procedury.

Czy 10 dni na odwołanie od decyzji o azylu to za mało? TSUE wyjaśnia granice prawa UE.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI