C-649/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-10-01
cjeuswobody_rynkuhandel elektroniczny, swobodny przepływ towarów i usługWysokatrybunal
handel elektronicznyleki bez receptyreklamaograniczeniazdrowie publicznezasada kraju pochodzeniaswoboda świadczenia usługochrona konsumentówprawo farmaceutyczne

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że przepisy dyrektywy o handlu elektronicznym nie stoją na przeszkodzie francuskim ograniczeniom w reklamie i sprzedaży leków bez recepty online, pod warunkiem że są one proporcjonalne i uzasadnione ochroną zdrowia publicznego, z wyjątkiem zakazu reklamy kontekstowej, który wymaga dodatkowego uzasadnienia.

Sprawa dotyczyła zgodności francuskich przepisów ograniczających reklamę i sprzedaż leków bez recepty przez Internet z prawem UE, w szczególności z dyrektywą o handlu elektronicznym. Holenderska apteka internetowa A kwestionowała francuskie zakazy dotyczące masowej dystrybucji materiałów reklamowych, ofert promocyjnych, obowiązkowego kwestionariusza zdrowotnego oraz reklamy kontekstowej. Trybunał uznał, że większość tych ograniczeń jest dopuszczalna, jeśli służą ochronie zdrowia publicznego i są proporcjonalne, z wyjątkiem zakazu reklamy kontekstowej, który wymaga od państwa członkowskiego wykazania jego konieczności i proporcjonalności.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 34 TFUE, art. 85c dyrektywy 2001/83/WE oraz art. 3 dyrektywy 2000/31/WE (dyrektywy o handlu elektronicznym). Sprawa rozpatrywana była w kontekście sporu między holenderską apteką internetową A, skierowaną do francuskich klientów, a francuskimi aptekami i stowarzyszeniami farmaceutów. A prowadziła kampanię reklamową obejmującą dystrybucję ulotek, wysyłanie listów reklamowych, oferowanie rabatów przy przekroczeniu określonej kwoty zamówienia oraz korzystanie z reklamy kontekstowej. Francuskie przepisy (kodeks zdrowia publicznego i zarządzenia) zakazywały działań uwłaczających godności zawodu farmaceuty, zachęcania do nadużywania leków, a także nakładały obowiązek wypełnienia kwestionariusza zdrowotnego przed pierwszym zamówieniem i zakazywały reklamy kontekstowej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując sprawę w świetle dyrektywy o handlu elektronicznym, stwierdził, że większość francuskich ograniczeń jest dopuszczalna, o ile służą ochronie zdrowia publicznego i są proporcjonalne. Dotyczy to zakazu masowej dystrybucji materiałów reklamowych poza lokalem apteki oraz zakazu ofert promocyjnych (pod warunkiem, że dotyczą one wyłącznie leków, a nie produktów parafarmaceutycznych). Obowiązek wypełnienia kwestionariusza zdrowotnego przed pierwszym zamówieniem został uznany za zgodny z prawem UE, jako środek służący ochronie zdrowia publicznego. Natomiast zakaz korzystania z odpłatnego serwisu reklamy kontekstowej został uznany za potencjalnie niezgodny z prawem UE, chyba że państwo członkowskie wykaże jego konieczność i proporcjonalność w kontekście ochrony zdrowia publicznego, co wymaga odrębnego zbadania przez sąd krajowy. Trybunał podkreślił, że przepisy dyrektywy o handlu elektronicznym mają pierwszeństwo przed przepisami krajowymi, chyba że te ostatnie spełniają rygorystyczne warunki odstępstwa przewidziane w dyrektywie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Dyrektywa 2000/31/WE nie stoi na przeszkodzie większości tych ograniczeń, pod warunkiem że są one konieczne, proporcjonalne i służą ochronie zdrowia publicznego. Wyjątkiem jest zakaz reklamy kontekstowej, który wymaga dodatkowego uzasadnienia przez państwo członkowskie.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że ograniczenia te mogą być uzasadnione ochroną zdrowia publicznego i godności zawodu farmaceuty, ale muszą być proporcjonalne. Zakaz reklamy kontekstowej został uznany za potencjalnie nadmierny, chyba że zostanie wykazana jego konieczność.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

częściowo A (holenderska apteka), częściowo Francja (możliwość stosowania niektórych ograniczeń)

Strony

NazwaTypRola
Aspolkaskarżący w postępowaniu głównym
Daniel B., UD, AFP, B, Linnepozwani w postępowaniu głównym
Rząd francuskiinneinterwenient
Rząd greckiinneinterwenient
Rząd hiszpańskiinneinterwenient
Rząd niderlandzkiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (9)

Główne

TFUE art. 34

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy zakazu wprowadzania przez państwa członkowskie środków ograniczających swobodny przepływ towarów.

Dyrektywa 2001/83/WE art. 85c

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/83/WE

Reguluje sprzedaż na odległość produktów leczniczych, odsyłając do dyrektywy o handlu elektronicznym i dopuszczając warunki uzasadnione ochroną zdrowia publicznego.

Dyrektywa 2000/31/WE art. 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/31/WE

Ustanawia zasadę kraju pochodzenia dla usług społeczeństwa informacyjnego, dopuszczając odstępstwa w ściśle określonych warunkach (ochrona zdrowia publicznego, bezpieczeństwo, konsumenci).

k. zdr. publ. art. R. 4235-22

Kodeks zdrowia publicznego (Francja)

Zakaz poszukiwania klientów za pomocą działań uwłaczających godności zawodu farmaceuty.

k. zdr. publ. art. R. 4235-64

Kodeks zdrowia publicznego (Francja)

Zakaz zachęcania pacjentów do nadużywania produktów leczniczych.

Zarządzenie o dobrych praktykach art. 7.1

Zarządzenie w sprawie dobrych praktyk w zakresie wydawania produktów leczniczych (Francja)

Wymóg udostępnienia kwestionariusza zdrowotnego przed pierwszym zamówieniem online.

Zarządzenie o zasadach technicznych art. 1

Zarządzenie w sprawie zasad technicznych (Francja)

Zakaz reklamy kontekstowej w wynikach wyszukiwań.

Pomocnicze

Dyrektywa 2000/31/WE art. 2 lit. a)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/31/WE

Definicja 'usługi społeczeństwa informacyjnego'.

Dyrektywa 2000/31/WE art. 2 lit. h)

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/31/WE

Definicja 'dziedziny podlegającej koordynacji'.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Francuskie ograniczenia w reklamie i sprzedaży leków online są uzasadnione ochroną zdrowia publicznego i godności zawodu farmaceuty. Ograniczenia te są konieczne i proporcjonalne do osiągnięcia wskazanych celów.

Odrzucone argumenty

Francuskie przepisy naruszają zasadę kraju pochodzenia i swobodę przepływu towarów (art. 34 TFUE). Ograniczenia nie są uzasadnione ochroną zdrowia publicznego. Zakaz reklamy kontekstowej jest nadmierny i nieproporcjonalny.

Godne uwagi sformułowania

Sztuczne byłoby uznanie części reklamy prowadzonej za pośrednictwem Internetu za wchodzącą w zakres „dziedziny podlegającej koordynacji” oraz wyłączenie z tej dziedziny części reklamy prowadzonej za pomocą nośników fizycznych. Zdrowie i życie ludzi ma pierwszorzędne znaczenie pośród dóbr i interesów chronionych traktatem FUE. Do państw członkowskich należy decyzja o poziomie, na którym chcą one zapewnić ochronę zdrowia publicznego, oraz o sposobie osiągnięcia tego poziomu. Zakaz reklamy kontekstowej stoi na przeszkodzie, chyba że zostanie należycie wykazane przed sądem odsyłającym, że uregulowanie to jest odpowiednie dla zagwarantowania realizacji celu ochrony zdrowia publicznego oraz nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

Skład orzekający

A. Prechal

prezes izby

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego trzeciej izby

L.S. Rossi

sędzia

J. Malenovský

sprawozdawca

F. Biltgen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy o handlu elektronicznym w kontekście sprzedaży i reklamy produktów leczniczych online, zasady proporcjonalności i konieczności ograniczeń w celu ochrony zdrowia publicznego."

Ograniczenia: Wyniki analizy są specyficzne dla leków bez recepty i mogą wymagać odrębnej oceny dla innych produktów lub usług. Konieczność wykazania proporcjonalności i konieczności przez państwa członkowskie w przypadku niektórych ograniczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnego tematu sprzedaży leków online i ograniczeń w reklamie, co jest istotne dla wielu konsumentów i przedsiębiorców. Wykładnia przepisów UE w tym zakresie ma praktyczne znaczenie.

Czy apteka z Holandii może swobodnie reklamować leki we Francji? TSUE rozstrzyga spór o handel online.

Sektor

farmacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI