C-648/15

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2017-09-12
cjeupodatkipodwójne opodatkowanieWysokatrybunal
podwójne opodatkowanieumowa podatkowaodsetkiGenussscheineprawo podatkoweinterpretacja traktaturynek wewnętrznypaństwa członkowskie

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że papiery wartościowe emitowane przez niemiecką spółkę, z których wypłaty są uzależnione od zysku bilansowego, nie są „wierzytelnościami powiązanymi z udziałem w zysku” w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Austrią a Niemcami, co oznacza, że odsetki z nich powinny być opodatkowane wyłącznie w Austrii.

Spór między Austrią a Niemcami dotyczył opodatkowania odsetek od specyficznych papierów wartościowych (Genussscheine) posiadanych przez austriacką spółkę. Austria twierdziła, że są to zwykłe odsetki podlegające opodatkowaniu tylko w Austrii, podczas gdy Niemcy uważały je za „wierzytelności powiązane z udziałem w zysku”, co pozwalało im również na opodatkowanie. Trybunał, interpretując umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, uznał, że kluczowe jest, czy wynagrodzenie z papierów wartościowych jest faktycznie zmienne i zależne od zysku, a nie tylko warunkowane jego osiągnięciem. Stwierdził, że stałe oprocentowanie i warunkowość wypłat nie czynią tych papierów udziałem w zysku, co oznacza, że Niemcy nie mają prawa do ich opodatkowania.

Sprawa dotyczyła sporu między Republiką Austrii a Republiką Federalną Niemiec w przedmiocie wykładni umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania z 2000 r. w zakresie opodatkowania odsetek z papierów wartościowych (Genussscheine) wyemitowanych przez niemiecką spółkę i posiadanych przez austriacką spółkę. Kluczowe było ustalenie, czy te papiery wartościowe kwalifikują się jako „wierzytelności powiązane z udziałem w zysku” w rozumieniu art. 11 ust. 2 umowy, co pozwoliłoby Niemcom na ich opodatkowanie jako państwu pochodzenia dochodu. Republika Austrii argumentowała, że papiery te dają prawo do stałego oprocentowania, a jedynie warunkowość wypłat (uzależniona od zysku bilansowego) nie czyni ich udziałem w zysku. Republika Federalna Niemiec stała na stanowisku, że specyfika tych papierów, w tym możliwość wypłaty zaległości, kwalifikuje je jako udział w zysku. Trybunał, stosując zasady wykładni prawa międzynarodowego, w tym konwencję wiedeńską, oraz analizując kontekst i cel umowy, stwierdził, że wyrażenie „udział w zysku” odnosi się do produktów finansowych, których wynagrodzenie jest zmienne i nieprzewidywalne, odzwierciedlając ryzyko gospodarcze. W przypadku spornych papierów wartościowych, mimo warunkowości wypłat, podstawowe wynagrodzenie miało charakter stały (stałe oprocentowanie od stałej wartości nominalnej). Trybunał uznał, że ta cecha nie pozwala na zakwalifikowanie ich jako wierzytelności powiązanych z udziałem w zysku w ścisłym znaczeniu tego terminu. W konsekwencji, odsetki z tych papierów powinny być opodatkowane wyłącznie w państwie siedziby odbiorcy (Austrii), zgodnie z art. 11 ust. 1 umowy. Trybunał nie rozstrzygał kwestii zwrotu niesłusznie pobranych podatków, pozostawiając to państwom członkowskim. Niemcy zostały obciążone kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wyrażenie „wierzytelności powiązane z udziałem w zysku” użyte w art. 11 ust. 2 umowy austriacko-niemieckiej należy interpretować w ten sposób, że nie obejmuje ono papierów wartościowych takich jak rozpatrywane w niniejszej sprawie.

Uzasadnienie

Trybunał analizował znaczenie „udziału w zysku” zgodnie z prawem międzynarodowym, wskazując na zmienność i nieprzewidywalność wynagrodzenia. Stwierdził, że sporne papiery wartościowe, mimo warunkowości wypłat od zysku bilansowego, charakteryzują się stałym oprocentowaniem od stałej wartości nominalnej, co nie pozwala na ich zakwalifikowanie jako udziału w zysku w ścisłym znaczeniu. Szeroka interpretacja mogłaby ograniczyć cel art. 11 ust. 1 umowy, jakim jest zapobieganie podwójnemu opodatkowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Strona wygrywająca

Republika Austrii

Strony

NazwaTypRola
Republika Austriipanstwo_czlonkowskieskarżący
Republika Federalna Niemiecpanstwo_czlonkowskiepozwany

Przepisy (11)

Główne

TFUE art. 273

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

umowa austriacko-niemiecka art. 11 § 1

Umowa między Republiką Austrii i Republiką Federalną Niemiec o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków dochodowych i od kapitału

Dochody w postaci odsetek podlegają opodatkowaniu w państwie miejsca zamieszkania lub siedziby osoby do nich uprawnionej.

umowa austriacko-niemiecka art. 11 § 2

Umowa między Republiką Austrii i Republiką Federalną Niemiec o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków dochodowych i od kapitału

Dochody uzyskane z praw i wierzytelności powiązanych z udziałem w zysku mogą jednak również zostać opodatkowane w państwie ich pochodzenia.

Pomocnicze

Konwencja wiedeńska o prawie traktatów art. 31 § 1

Traktat należy interpretować w dobrej wierze, zgodnie ze zwykłym znaczeniem, jakie należy przypisywać użytym w nim wyrazom w ich kontekście, oraz w świetle jego przedmiotu i celu.

umowa austriacko-niemiecka art. 3 § 2

Umowa między Republiką Austrii i Republiką Federalną Niemiec o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków dochodowych i od kapitału

Przy stosowaniu umowy, pojęciu lub wyrażeniu niezdefiniowanemu w umowie należy nadać znaczenie, jakie przyznaje mu obowiązujące prawo podatkowe państwa stosującego umowę, chyba że kontekst wymaga odmiennej wykładni.

umowa austriacko-niemiecka art. 23

Umowa między Republiką Austrii i Republiką Federalną Niemiec o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków dochodowych i od kapitału

Metoda zaliczenia podatku pobranego u źródła na poczet podatku należnego w państwie rezydencji.

umowa austriacko-niemiecka art. 25 § 1

Umowa między Republiką Austrii i Republiką Federalną Niemiec o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków dochodowych i od kapitału

Procedura ugodowa między właściwymi organami umawiających się państw w przypadku niezgodności z umową.

umowa austriacko-niemiecka art. 25 § 5

Umowa między Republiką Austrii i Republiką Federalną Niemiec o unikaniu podwójnego opodatkowania w zakresie podatków dochodowych i od kapitału

W przypadku trudności lub wątpliwości co do wykładni lub stosowania umowy, które nie zostały rozwiązane w ramach procedury ugodowej, umawiające się państwa zobowiązane są do przedłożenia sporu Trybunałowi Sprawiedliwości UE.

TUE art. 3 § 3

Traktat o Unii Europejskiej

TFUE art. 26

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

TFUE art. 259

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Papiery wartościowe (Genussscheine) nie spełniają kryteriów „wierzytelności powiązanych z udziałem w zysku” ze względu na stałe oprocentowanie i warunkowość wypłat, a nie faktyczną zmienność zależną od zysku. Interpretacja art. 11 ust. 2 umowy powinna być ścisła, aby nie ograniczać zakresu art. 11 ust. 1, który zapobiega podwójnemu opodatkowaniu. Trybunał jest właściwy do rozstrzygnięcia sporu na podstawie art. 273 TFUE i art. 25 ust. 5 umowy austriacko-niemieckiej.

Odrzucone argumenty

Papiery wartościowe (Genussscheine) należy uznać za wierzytelności powiązane z udziałem w zysku w rozumieniu art. 11 ust. 2 umowy, co pozwala na opodatkowanie ich w państwie pochodzenia (Niemcy). Niemieckie prawo krajowe i orzecznictwo Bundesfinanzhof powinny być decydujące dla wykładni pojęcia „udział w zysku”.

Godne uwagi sformułowania

„udział w zysku” oznacza zasadniczo prawo do otrzymania kwoty nieokreślonej na początku roku, która może zmieniać się z roku na rok, a nawet wynieść zero. Wyrażenie „wierzytelności powiązane z udziałem w zysku” odnosi się więc do produktów finansowych, których wynagrodzenie zmienia się, przynajmniej częściowo, w zależności od wysokości rocznych zysków dłużnika. Szeroka wykładnia wyrażenia „udział w zysku” użytego w art. 11 ust. 2 rzeczonej umowy mogłaby bowiem ograniczyć zakres art. 11 ust. 1 tej umowy, który to przepis poprzez wprowadzenie ścisłego rozdziału kompetencji w zakresie opodatkowania odsetek służy zapobieganiu jakiemuś podwójnemu opodatkowaniu.

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

A. Tizzano

wiceprezes

R. Silva de Lapuerta

prezes_izby

T. von Danwitz

prezes_izby

J.L. da Cruz Vilaça

prezes_izby

J. Malenovský

sędzia

E. Levits

sędzia

J.C. Bonichot

sprawozdawca

A. Arabadjiev

sędzia

C. Toader

sędzia

C.G. Fernlund

sędzia

C. Vajda

sędzia

S. Rodin

sędzia

F. Biltgen

sędzia

K. Jürimäe

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia „wierzytelności powiązane z udziałem w zysku” w kontekście umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz zasady właściwości TSUE w sporach między państwami członkowskimi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej interpretacji postanowień umowy austriacko-niemieckiej, ale jego zasady wykładni mają szersze zastosowanie do podobnych instrumentów finansowych i umów podatkowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej interpretacji umowy podatkowej i specyficznego instrumentu finansowego, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie podatkowym i międzynarodowym. Pokazuje, jak TSUE rozstrzyga spory między państwami członkowskimi.

Czy niemieckie papiery wartościowe to „udział w zysku”? TSUE wyjaśnia, kiedy odsetki podlegają podwójnemu opodatkowaniu.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI