C-646/22
Podsumowanie
TSUE orzekł, że praktyka sprzedaży krzyżowej pożyczki i ubezpieczenia, nawet jeśli stosuje tzw. 'framing', nie jest agresywną praktyką handlową w rozumieniu dyrektywy 2005/29, chyba że towarzyszą jej inne agresywne działania, ale dopuszcza możliwość nałożenia przez organy krajowe obowiązku okresu do namysłu, jeśli jest to proporcjonalne.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o nieuczciwych praktykach handlowych w kontekście sprzedaży krzyżowej pożyczki osobistej i niezwiązanego z nią ubezpieczenia. Sąd odsyłający pytał, czy praktyka 'framingu' (ramowania) ofert może być uznana za agresywną, oraz czy przepisy UE stoją na przeszkodzie nałożeniu przez organy krajowe obowiązku okresu do namysłu. TSUE wyjaśnił, że pojęcie 'przeciętnego konsumenta' uwzględnia ograniczenia poznawcze, ale sama praktyka 'framingu' nie jest agresywna ani nieuczciwa w każdych okolicznościach. Niemniej, organy krajowe mogą nakazać okres do namysłu, jeśli jest to proporcjonalne i nie narusza swobody działalności gospodarczej.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2005/29/WE dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych oraz dyrektywy 2016/97 w sprawie dystrybucji ubezpieczeń. Sprawa dotyczyła praktyki spółki Compass Banca polegającej na oferowaniu pożyczek osobistych wraz z produktami ubezpieczeniowymi, stosując tzw. 'framing' (ramowanie) ofert. Włoski organ ochrony konkurencji (AGCM) uznał tę praktykę za agresywną i nieuczciwą, nakładając karę. Sąd odsyłający pytał m.in. o definicję 'przeciętnego konsumenta' w kontekście teorii ograniczonej racjonalności, o to, czy praktyka 'framingu' sama w sobie jest agresywna, oraz o zgodność krajowych środków zaradczych (np. okresu do namysłu) z prawem UE. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł, że pojęcie 'przeciętnego konsumenta' należy definiować szerzej, uwzględniając ograniczenia poznawcze, jednak sama praktyka 'framingu' nie jest uznawana za agresywną lub nieuczciwą w każdych okolicznościach. TSUE podkreślił, że przepisy UE nie stoją na przeszkodzie przepisom krajowym, które pozwalają organom na nakazanie okresu do namysłu w przypadku stwierdzenia nieuczciwej praktyki, pod warunkiem, że środek ten jest proporcjonalny i nie narusza nadmiernie swobody działalności gospodarczej. Orzeczenie wyjaśnia również, że dyrektywa o dystrybucji ubezpieczeń nie wyklucza takich działań organów krajowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (5)
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'przeciętnego konsumenta' należy definiować poprzez odniesienie do dostatecznie dobrze poinformowanego oraz dostatecznie uważnego i ostrożnego konsumenta. Taka definicja nie wyklucza jednak, że zdolność do podejmowania decyzji przez daną osobę może zostać zakłócona ograniczeniami, takimi jak błędy poznawcze.
Uzasadnienie
TSUE podkreślił, że definicja przeciętnego konsumenta jest obiektywna, ale nie jest niezmienna. Sądy krajowe powinny brać pod uwagę realia rynkowe i możliwość wpływu błędów poznawczych na decyzje konsumentów, o ile zostanie wykazane, że praktyka handlowa może istotnie wpłynąć na zachowanie konsumenta.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Compass Banca SpA | spolka | skarżący |
| Autorità Garante della Concorrenza e del Mercato | organ_krajowy | pozwany |
| Metlife Europe DAC | spolka | interwenient |
| Metlife Europe Insurance DAC | spolka | interwenient |
| Europ Assistance Italia SpA | spolka | interwenient |
| rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (18)
Główne
Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych art. 2 lit. j)
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym
Definicja 'bezprawnego nacisku' jako wykorzystania przewagi względem konsumenta w celu wywarcia presji, znacznie ograniczającej zdolność do podjęcia świadomej decyzji.
Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych art. 5 ust. 2
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym
Kryteria uznania praktyki handlowej za nieuczciwą: sprzeczność z wymogami staranności zawodowej i istotne zniekształcenie zachowania konsumenta.
Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych art. 5 ust. 4
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym
Za nieuczciwe uznaje się w szczególności praktyki wprowadzające w błąd (art. 6 i 7) oraz agresywne praktyki (art. 8 i 9).
Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych art. 5 ust. 5
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym
Załącznik I zawiera wykaz praktyk uznawanych za nieuczciwe w każdych okolicznościach.
Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych art. 6 ust. 1 lit. e)
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym
Praktyka handlowa uznawana za wprowadzającą w błąd, jeśli zawiera fałszywe informacje lub w jakikolwiek sposób wprowadza w błąd konsumenta co do niezbędnej usługi.
Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych art. 7 ust. 1 i 2
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym
Praktyka handlowa uznawana za wprowadzającą w błąd, jeśli pomija istotne informacje lub zataja je w sposób niejasny, niezrozumiały lub dwuznaczny.
Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych art. 8
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym
Definicja agresywnej praktyki handlowej: ograniczanie swobody wyboru konsumenta poprzez nękanie, przymus lub bezprawny nacisk.
Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych art. 9
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym
Kryteria oceny nękania, przymusu i bezprawnego nacisku w praktykach handlowych.
Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych art. 11 ust. 1
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym
Państwa członkowskie zapewniają odpowiednie i skuteczne środki zwalczania nieuczciwych praktyk handlowych.
Dyrektywa o dystrybucji ubezpieczeń art. 24 ust. 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/97 z dnia 20 stycznia 2016 r. w sprawie dystrybucji ubezpieczeń
W przypadku sprzedaży krzyżowej produktu ubezpieczeniowego z towarem lub usługą, dystrybutor musi umożliwić odrębny zakup tego towaru lub usługi.
Codice del consumo art. 20
Kodeks konsumencki (Włochy)
Definicja nieuczciwej praktyki handlowej zgodna z dyrektywą 2005/29/WE.
Codice del consumo art. 24
Kodeks konsumencki (Włochy)
Definicja agresywnej praktyki handlowej zgodna z dyrektywą 2005/29/WE.
Codice delle assicurazioni private art. 120 quinques
Kodeks ubezpieczeń prywatnych (Włochy)
Regulacje dotyczące sprzedaży krzyżowej produktów ubezpieczeniowych.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Pomocnicze
Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych art. 3 ust. 4
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym
W przypadku kolizji z innymi przepisami UE, te inne przepisy mają pierwszeństwo w regulowaniu szczególnych aspektów nieuczciwych praktyk handlowych.
Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych art. 3 ust. 9
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym
W odniesieniu do usług finansowych, państwa członkowskie mogą nakładać wymogi bardziej restrykcyjne niż te z dyrektywy 2005/29.
Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych art. 4
Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym
Państwa członkowskie nie mogą ograniczać swobody świadczenia usług z przyczyn związanych z dziedziną zharmonizowaną dyrektywą.
Dyrektywa o dystrybucji ubezpieczeń art. 24 ust. 7
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/97 z dnia 20 stycznia 2016 r. w sprawie dystrybucji ubezpieczeń
Państwa członkowskie mogą przyjąć bardziej restrykcyjne środki lub zakazać sprzedaży ubezpieczeń wraz z innymi produktami, jeśli wykażą, że takie praktyki są szkodliwe dla konsumentów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Praktyka 'ramowania' sama w sobie nie jest agresywną ani nieuczciwą praktyką handlową w każdych okolicznościach. Organy krajowe mogą nakazać okres do namysłu w przypadku nieuczciwych praktyk handlowych, jeśli jest to proporcjonalne i uzasadnione. Definicja 'przeciętnego konsumenta' powinna uwzględniać ograniczenia poznawcze.
Odrzucone argumenty
Praktyka 'ramowania' jest sama w sobie agresywną praktyką handlową. Przepisy UE całkowicie zakazują nakładania przez państwa członkowskie bardziej restrykcyjnych środków niż te przewidziane w dyrektywie 2005/29/WE. Ciężar dowodu w sprawach o nieuczciwe praktyki handlowe zawsze spoczywa na konsumencie.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie 'przeciętnego konsumenta' należy definiować poprzez odniesienie do dostatecznie dobrze poinformowanego oraz dostatecznie uważnego i ostrożnego konsumenta. Taka definicja nie wyklucza jednak, że zdolność do podejmowania decyzji przez daną osobę może zostać zakłócona ograniczeniami, takimi jak błędy poznawcze. praktyka handlowa polegająca na równoczesnym przedstawianiu konsumentowi oferty pożyczki osobistej i oferty produktu ubezpieczeniowego niezwiązanego z tą pożyczką nie stanowi ani agresywnej praktyki handlowej w każdych okolicznościach, ani też praktyki handlowej uznanej za nieuczciwą w każdych okolicznościach w rozumieniu tej dyrektywy. nie stoi ona na przeszkodzie przepisowi krajowemu, który pozwala organowi krajowemu, po stwierdzeniu „agresywnego” charakteru lub, bardziej ogólnie, „nieuczciwego” charakteru praktyki handlowej przyjętej przez danego przedsiębiorcę, na zobowiązanie tego przedsiębiorcy do przyznania temu konsumentowi rozsądnego okresu do namysłu [...] chyba że istnieją inne środki w mniejszym stopniu naruszające wolność prowadzenia działalności gospodarczej, które byłyby równie skuteczne.
Skład orzekający
I. Jarukaitis
prezes_izby
E. Regan
sędzia
Z. Csehi
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia 'przeciętnego konsumenta' w kontekście błędów poznawczych; ocena agresywnych i nieuczciwych praktyk handlowych w sprzedaży krzyżowej; dopuszczalność krajowych środków zaradczych (okres do namysłu)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży krzyżowej pożyczki i ubezpieczenia, ale jego zasady mogą być stosowane analogicznie do innych produktów finansowych i usług.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zjawiska sprzedaży krzyżowej produktów finansowych i ubezpieczeniowych, a także wpływu psychologii na decyzje konsumentów ('framing', ograniczona racjonalność). Wyjaśnia granice między agresywną praktyką a dopuszczalnymi działaniami marketingowymi.
“Czy sprzedaż pożyczki z ubezpieczeniem to zawsze agresywna praktyka? TSUE wyjaśnia granice.”
Sektor
usługi finansowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI