C-645/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-06-19
cjeupodatkipodatek akcyzowyWysokatrybunal
podatek akcyzowyenergia elektrycznapodatek dodatkowyprawo UEdyrektywaodesłanie prejudycjalnezwrot podatkucel szczególnyskutek horyzontalny

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że dodatkowy podatek od energii elektrycznej, jeśli nie służy szczególnemu celowi innemu niż budżetowy, może być niezgodny z prawem UE, a w sporach między jednostkami sąd krajowy nie musi automatycznie odstępować od stosowania niezgodnych przepisów krajowych, chyba że prawo krajowe na to zezwala lub podmiot jest powiązany z państwem.

Sprawa dotyczyła włoskiego dodatkowego podatku od energii elektrycznej, który był pobierany na rzecz władz lokalnych i regionalnych. Sąd odsyłający pytał, czy podatek ten jest 'innym podatkiem pośrednim' w rozumieniu dyrektywy 2008/118/WE i czy musi służyć szczególnemu celowi. Trybunał stwierdził, że podatek ten może być uznany za odrębny od akcyzy, ale musi spełniać wymóg szczególnego celu, który nie jest czysto budżetowy. W kwestii skutków horyzontalnych, Trybunał wyjaśnił, że sąd krajowy nie jest zobowiązany do odstąpienia od stosowania niezgodnych przepisów krajowych w sporze między jednostkami, ale odbiorca końcowy może dochodzić zwrotu od państwa, jeśli zwrot od dostawcy jest niemożliwy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 1 ust. 2 dyrektywy Rady 2008/118/WE w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego. Spór w postępowaniu głównym dotyczył włoskiego podatku dodatkowego od energii elektrycznej, który był pobierany na rzecz władz lokalnych i regionalnych. Sąd apelacyjny w Bolonii pytał, czy ten podatek, stanowiący ułamek lub wielokrotność podatku akcyzowego, jest 'innym podatkiem pośrednim' w rozumieniu dyrektywy i czy musi służyć szczególnemu celowi. Trybunał orzekł, że podatek ten może być uznany za odrębny od podatku akcyzowego, jeśli jego wpływy są przekazywane innym jednostkom administracji publicznej i nie mają zastosowania te same zasady zwolnień co do akcyzy. Kluczowe jest jednak, aby podatek ten realizował 'szczególny cel', który nie jest czysto budżetowy. W analizowanym przypadku, cel finansowania władz lokalnych i regionalnych został uznany za zbyt ogólny, aby spełnić ten wymóg. W kwestii skutków horyzontalnych, Trybunał przypomniał, że dyrektywy co do zasady nie tworzą bezpośrednich obowiązków dla jednostek. W związku z tym, sąd krajowy nie jest zobowiązany do automatycznego odstąpienia od stosowania niezgodnych przepisów krajowych w sporze między jednostkami. Jednakże, prawo Unii wymaga, aby w przypadku niemożności uzyskania zwrotu nienależnie zapłaconego podatku od dostawcy, odbiorca końcowy mógł dochodzić zwrotu bezpośrednio od państwa członkowskiego. Sąd krajowy musi również zbadać, czy dostawca energii elektrycznej nie podlega kontroli państwa, co mogłoby uzasadniać powołanie się na przepisy dyrektywy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, podatek dodatkowy może być uznany za odrębny podatek pośredni, jeśli jego wpływy są przekazywane innym jednostkom administracji publicznej niż te otrzymujące wpływy z akcyzy i nie mają zastosowania te same zasady zwolnień co do akcyzy. Jednakże, musi on realizować szczególny cel, który nie jest czysto budżetowy.

Uzasadnienie

Trybunał analizuje cechy podatku dodatkowego, porównując go z podatkiem akcyzowym. Kluczowe różnice to beneficjent wpływów (władze lokalne/regionalne zamiast skarbu państwa) oraz odmienne kryteria zróżnicowania opodatkowania i brak zastosowania tych samych zwolnień. Podkreślono, że cel podatku nie może być jedynie budżetowy, a finansowanie władz lokalnych jest zbyt ogólne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Falconeri Srl (w kontekście pytania o zgodność podatku z prawem UE)

Strony

NazwaTypRola
Hera Comm SpAspolkapozwany
Falconeri Srlspolkaskarżący
rząd hiszpańskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (17)

Główne

Dyrektywa 2008/118/WE art. 1 § 2

Dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego

Państwa członkowskie mogą nakładać na wyroby akcyzowe inne podatki pośrednie dla szczególnych celów, pod warunkiem zgodności z unijnymi przepisami podatkowymi i braku sprzeczności z przepisami dotyczącymi zwolnień.

Dyrektywa 2008/118/WE art. 1 § 1

Dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego

Ustanawia ogólne zasady dotyczące podatku akcyzowego nakładanego na konsumpcję wyrobów akcyzowych, w tym energii elektrycznej.

Dekret z mocą ustawy nr 511/1988 art. 6 § 1

Wprowadzenie podatku dodatkowego od energii elektrycznej na rzecz gmin i prowincji.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

Pomocnicze

Dyrektywa 2003/96/WE art. 1

Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej

Dotyczy opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej.

Dyrektywa 2003/96/WE art. 2 § 2

Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej

Energia elektryczna objęta kodem CN 2716 podlega tej dyrektywie.

Dyrektywa 2008/118/WE art. 9 § drugi

Dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego

Państwa członkowskie stosują te same procedury do wyrobów krajowych oraz do wyrobów pochodzących z innych państw członkowskich.

Dyrektywa 2008/118/WE art. 48 § 1

Dyrektywa Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego

Termin transpozycji dyrektywy.

k.c. art. 2033

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący zwrotu nienależnego świadczenia.

Dekret z mocą ustawy nr 511/1988 art. 6 § 3

Podatki dodatkowe należne od podatników, naliczane i pobierane na takich samych zasadach jak podatek akcyzowy.

Dekret ustawodawczy nr 504/1995 art. 14 § 1

Podatek akcyzowy podlega zwrotowi, gdy został nienależnie zapłacony.

Dekret ustawodawczy nr 504/1995 art. 16 § 3

Wierzytelności podatników względem nabywców mogą zostać uwzględnione w ramach przerzucenia podatku.

Dekret ustawodawczy nr 504/1995 art. 52 § 3

Zwolnienia z podatku akcyzowego od energii elektrycznej.

Dekret ustawodawczy nr 504/1995 art. 53 § 1

Obowiązek zapłaty podatku akcyzowego od energii elektrycznej spoczywa na sprzedawcach.

Dekret ustawodawczy nr 504/1995 art. 60

Przepisy dotyczące podatku akcyzowego stosuje się również do podatków dodatkowych.

Dekret ustawodawczy nr 23/2011 art. 2 § 6

Zniesienie podatku dodatkowego od energii elektrycznej w regionach o statusie zwyczajnym od 2012 r.

TFUE art. 288 § trzeci

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Charakter prawnie wiążący dyrektyw i brak bezpośredniego skutku horyzontalnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podatek dodatkowy, ze względu na odmienne przeznaczenie wpływów i brak stosowania tych samych zwolnień co do akcyzy, stanowi odrębny podatek pośredni. Podatek dodatkowy, jeśli nie służy szczególnemu celowi innemu niż budżetowy, jest niezgodny z art. 1 ust. 2 dyrektywy 2008/118/WE. Odbiorca końcowy ma prawo do zwrotu nienależnie zapłaconego podatku, a w przypadku trudności ze zwrotem od dostawcy, może dochodzić go od państwa.

Odrzucone argumenty

Podatek dodatkowy jest jedynie zwykłym podwyższeniem stawki podatku akcyzowego i nie podlega wymogowi szczególnego celu. Dyrektywy nie mają bezpośredniego skutku horyzontalnego, co uniemożliwia powołanie się na art. 1 ust. 2 dyrektywy 2008/118/WE w sporze między jednostkami.

Godne uwagi sformułowania

podatek dodatkowy względem podatku akcyzowego od danego wyrobu [...] może zostać uznany za podatek odrębny od tego podatku akcyzowego i objęty w związku z tym pojęciem »innych podatków pośrednich« podatek ten może być pobierany przez państwa członkowskie w zakresie, w jakim realizuje on szczególny cel, odrębny od podatku akcyzowego cel [...] nie powinien być czysto budżetowy sąd krajowy [...] nie jest zobowiązany, jedynie na podstawie prawa Unii, do odstąpienia od stosowania wspomnianych przepisów prawa krajowego w przypadku niemożności uzyskania od dostawcy zwrotu nienależnie zapłaconego podatku lub nadmiernych trudności w uzyskaniu takiego zwrotu odbiorca końcowy mógł wystąpić z żądaniem zwrotu bezpośrednio do danego państwa członkowskiego

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes izby

T. von Danwitz

sprawozdawca

A. Kumin

sędzia

I. Ziemele

sędzia

S. Gervasoni

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 1 ust. 2 dyrektywy 2008/118/WE w zakresie 'innych podatków pośrednich', wymogu szczególnego celu oraz skutków horyzontalnych dyrektyw w sporach między jednostkami dotyczących zwrotu nienależnie pobranych podatków."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji włoskiego podatku dodatkowego od energii elektrycznej, ale zasady dotyczące celu podatku i skutków dyrektyw są uniwersalne. Konieczność analizy przez sąd krajowy, czy podatek realizuje szczególny cel i czy dostawca podlega kontroli państwa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zgodności krajowych przepisów podatkowych z prawem UE, co ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą i biznesową. Wyjaśnia zasady dotyczące 'szczególnych celów' podatków i ograniczenia w stosowaniu dyrektyw w relacjach horyzontalnych.

Czy włoski podatek od energii elektrycznej był niezgodny z prawem UE? TSUE wyjaśnia zasady!

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI