C-645/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2022-04-07
cjeuprawo_ue_ogolnewspółpraca sądowa w sprawach cywilnychWysokatrybunal
spadkijurysdykcjarozporządzenie 650/2012prawo międzynarodowe prywatneobywatelstwomająteksąd krajowyTSUE

Podsumowanie

TSUE orzekł, że sąd państwa członkowskiego musi z urzędu badać swoją jurysdykcję dodatkową w sprawach spadkowych, nawet jeśli strony nie powołały się na odpowiedni przepis.

Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia nr 650/2012 w przedmiocie jurysdykcji w sprawach spadkowych. Francuski sąd kasacyjny zapytał TSUE, czy sąd krajowy, który stwierdził brak swojej jurysdykcji ogólnej, musi z urzędu badać istnienie jurysdykcji dodatkowej na podstawie obywatelstwa zmarłego i posiadania przez niego majątku w danym państwie członkowskim, nawet jeśli strony nie podniosły tej kwestii. TSUE odpowiedział twierdząco, podkreślając cel rozporządzenia w zapewnieniu jednolitego stosowania zasad jurysdykcji i prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 650/2012 w sprawie jurysdykcji w sprawach spadkowych. Sprawa wyłoniła się z postępowania między spadkobiercami a małżonką zmarłego obywatela francuskiego, który ostatnio zamieszkiwał w Wielkiej Brytanii, ale posiadał majątek we Francji. Francuski sąd apelacyjny stwierdził brak swojej jurysdykcji ogólnej (art. 4 rozporządzenia), ponieważ zmarły nie miał miejsca zwykłego pobytu we Francji. Sąd kasacyjny zadał pytanie, czy sąd krajowy, który stwierdził brak jurysdykcji ogólnej, jest zobowiązany z urzędu zbadać, czy posiada jurysdykcję dodatkową na podstawie art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (obywatelstwo zmarłego i posiadanie majątku w państwie członkowskim), nawet jeśli strony nie powołały się na ten przepis. TSUE, analizując brzmienie, kontekst i cel rozporządzenia, orzekł, że sąd państwa członkowskiego musi z urzędu badać swoją jurysdykcję dodatkową. Podkreślono, że celem rozporządzenia jest zapewnienie jednolitego stosowania zasad jurysdykcji i prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości, co wymaga od sądu zbadania wszystkich dostępnych podstaw jurysdykcji, a nie tylko tych wskazanych przez strony. TSUE zaznaczył, że zasada zbieżności jurysdykcji i prawa właściwego nie jest bezwzględna, a jurysdykcja dodatkowa ma na celu zapewnienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd państwa członkowskiego musi z urzędu badać, czy posiada jurysdykcję dodatkową na podstawie art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 650/2012, jeżeli stwierdzi brak jurysdykcji ogólnej na podstawie art. 4 tego rozporządzenia.

Uzasadnienie

TSUE uznał, że celem rozporządzenia jest zapewnienie jednolitego stosowania zasad jurysdykcji i prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości. Wymaga to od sądu zbadania wszystkich dostępnych podstaw jurysdykcji, a nie tylko tych wskazanych przez strony. Jurysdykcja dodatkowa jest obligatoryjna i ma na celu zapewnienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
V Aosoba_fizycznapowodowie w postępowaniu głównym
Z Aosoba_fizycznapowodowie w postępowaniu głównym
TPosoba_fizycznapozwana

Przepisy (6)

Główne

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 10 § 1 lit. a

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Sąd państwa członkowskiego, w którym znajdują się składniki majątku spadkowego, ma jurysdykcję do orzekania co do ogółu spraw spadkowych, jeżeli zmarły miał w chwili śmierci obywatelstwo tego państwa członkowskiego, nawet jeśli nie miał tam miejsca zwykłego pobytu.

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Sądy państwa członkowskiego, w którym zmarły miał swoje miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci, mają jurysdykcję do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 15

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Sąd państwa członkowskiego, do którego wniesiono sprawę spadkową, co do której sąd ten nie ma jurysdykcji na mocy niniejszego rozporządzenia, stwierdza z urzędu brak swojej jurysdykcji.

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 21 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

W wyjątkowych przypadkach, gdy ze wszystkich okoliczności sprawy jasno wynika, że zmarły był w chwili śmierci bliżej związany z państwem innym niż państwo, którego prawo byłoby właściwe na mocy ust. 1, prawem właściwym dla dziedziczenia jest prawo tego innego państwa.

Rozporządzenie nr 650/2012 art. 22 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012

Każdy może dokonać wyboru prawa państwa, którego obywatelstwo posiada w chwili dokonywania wyboru lub w chwili śmierci, jako prawa, któremu podlega ogół spraw dotyczących jego spadku.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cel rozporządzenia nr 650/2012 polegający na zapewnieniu jednolitego stosowania zasad jurysdykcji i prawidłowego administrowania wymiarem sprawiedliwości wymaga od sądu zbadania wszystkich dostępnych podstaw jurysdykcji, w tym jurysdykcji dodatkowej, nawet jeśli strony nie powołały się na odpowiedni przepis. Jurysdykcja dodatkowa przewidziana w art. 10 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 650/2012 ma charakter obligatoryjny i przyczynia się do zagwarantowania dostępu do wymiaru sprawiedliwości.

Odrzucone argumenty

Sąd apelacyjny nie był zobowiązany do zbadania z urzędu jurysdykcji dodatkowej na podstawie art. 10, ponieważ strony nie powołały się na ten przepis. Jurysdykcja dodatkowa stanowi odstępstwo od zasady zbieżności jurysdykcji i prawa właściwego, co powinno ograniczać jej obligatoryjne stosowanie.

Godne uwagi sformułowania

sąd państwa członkowskiego musi brać pod rozwagę z urzędu, czy posiada jurysdykcję na podstawie przewidzianej w tym przepisie zasady ustalania jurysdykcji dodatkowej jurysdykcja przewidziana w art. 10 ust. 1 tego rozporządzenia ma charakter obligatoryjny prawidłowe administrowanie wymiarem sprawiedliwości

Skład orzekający

E. Regan

prezes

I. Jarukaitis

sędzia

M. Ilešič

sprawozdawca

D. Gratsias

sędzia

Z. Csehi

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia obowiązku sądu krajowego do zbadania z urzędu jurysdykcji dodatkowej w sprawach spadkowych zgodnie z rozporządzeniem nr 650/2012."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek jurysdykcji dodatkowej określonych w art. 10 rozporządzenia nr 650/2012.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa spadkowego z elementem transgranicznym, wyjaśniając obowiązki sądów krajowych w kontekście unijnych przepisów. Jest to istotne dla praktyków prawa spadkowego i międzynarodowego.

Czy sąd musi badać jurysdykcję spadkową z własnej inicjatywy? TSUE wyjaśnia obowiązki sądów krajowych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI