C-644/20

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Sąd Okręgowy w Poznaniu w związku ze sporem alimentacyjnym między W.J. a jego dziećmi, L.J. i J.J., które zostały zatrzymane w Polsce przez matkę, A.P. Dzieci, urodzone w Wielkiej Brytanii, przebywały tam z rodzicami, którzy pracowali zawodowo. Po przyjeździe do Polski jesienią 2017 r. A.P. poinformowała W.J. o zamiarze stałego pobytu z dziećmi, czemu W.J. się sprzeciwił. W.J. złożył wniosek o powrót dzieci do Wielkiej Brytanii, który został oddalony przez polski sąd rejonowy. Następnie dzieci wytoczyły powództwo o alimenty, a polski sąd zasądził świadczenia, stosując prawo polskie. W.J. wniósł apelację, podnosząc m.in. zarzut błędu w ustaleniach faktycznych w związku z późniejszym postanowieniem sądu okręgowego nakazującym wydanie dzieci. Sąd odsyłający, rozpatrując apelację od wyroku alimentacyjnego, miał wątpliwości co do prawa właściwego. Zastanawiał się, czy bezprawne zatrzymanie dzieci w Polsce i nakaz ich powrotu do Wielkiej Brytanii uniemożliwiają ustalenie ich nowego miejsca zwykłego pobytu w Polsce na podstawie art. 3 ust. 2 protokołu haskiego. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując pojęcie „miejsca zwykłego pobytu”, podkreślił, że musi ono odznaczać się wystarczającym stopniem stałości i być związane z faktycznym ośrodkiem życia dziecka, uwzględniając jego środowisko rodzinne i społeczne oraz najlepszy interes. Stwierdził, że samo istnienie orzeczenia nakazującego powrót dziecka nie jest wystarczające do wykluczenia możliwości ustalenia nowego miejsca zwykłego pobytu w państwie zatrzymania. Ocena ta, wraz z uwzględnieniem ewentualnego bezprawnego charakteru zatrzymania, należy do sądu krajowego. W kontekście ustalenia prawa właściwego dla dochodzonej wierzytelności alimentacyjnej, sąd krajowy powinien ocenić stałość obecności dziecka w państwie członkowskim, do którego zostało ono uprowadzone, biorąc pod uwagę moment wydania rozstrzygnięcia w sprawie alimentów.

Zagadnienia prawne (1)

Skład orzekający