C-642/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2022-04-28
cjeuzamowienia_publicznepoleganie na zdolnościach innych podmiotówWysokatrybunal
zamówienia publicznegrupa wykonawcówprawo UEdyrektywa 2014/24/UEswoboda przedsiębiorczościswoboda świadczenia usługTFUEkryteria kwalifikacjiMŚP

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy krajowe wymagające od lidera grupy wykonawców wykonania większości świadczeń w zamówieniu publicznym są sprzeczne z prawem UE.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o zamówieniach publicznych w kontekście włoskich przepisów krajowych. Sąd włoski pytał, czy wymóg, aby przedsiębiorstwo będące liderem grupy wykonawców musiało spełniać kryteria i wykonywać świadczenia w przeważającym zakresie, jest zgodny z prawem UE. Trybunał uznał, że wymóg ten jest zbyt rygorystyczny i ogranicza konkurencję, naruszając tym samym cel dyrektywy, jakim jest ułatwienie dostępu do zamówień publicznych dla MŚP.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 63 dyrektywy 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych, w związku z zasadami swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług (art. 49 i 56 TFUE). Sprawa wyłoniła się z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na usługi odbioru i transportu odpadów komunalnych we Włoszech. Sąd odsyłający, Consiglio di Giustizia amministrativa per la Regione siciliana, miał wątpliwości co do zgodności włoskiego przepisu (art. 83 ust. 8 kodeksu zamówień publicznych) z prawem UE. Przepis ten stanowił, że przedsiębiorstwo będące pełnomocnikiem (liderem) grupy wykonawców musi w każdym przypadku spełniać kryteria dopuszczenia do udziału w postępowaniu i wykonywać świadczenia w przeważającym zakresie. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując art. 63 dyrektywy 2014/24, stwierdził, że dyrektywa pozwala instytucjom zamawiającym jedynie na wymaganie, aby określone kluczowe zadania były wykonywane bezpośrednio przez oferenta lub uczestnika grupy. Wymóg wykonania świadczeń "w przeważającym zakresie" przez lidera grupy, ustanowiony przez włoskiego ustawodawcę, jest bardziej rygorystyczny niż dopuszcza dyrektywa i wykracza poza jej cel, jakim jest otwarcie rynku zamówień publicznych na szerszą konkurencję i ułatwienie dostępu dla MŚP. W związku z tym Trybunał orzekł, że art. 63 dyrektywy stoi na przeszkodzie takim przepisom krajowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 63 dyrektywy 2014/24/UE stoi na przeszkodzie takim przepisom krajowym.

Uzasadnienie

Dyrektywa 2014/24/UE pozwala instytucjom zamawiającym jedynie na wymaganie, aby określone kluczowe zadania były wykonywane bezpośrednio przez oferenta lub uczestnika grupy. Wymóg wykonania świadczeń "w przeważającym zakresie" przez lidera grupy, ustanowiony przez ustawodawcę krajowego, jest bardziej rygorystyczny niż dopuszcza dyrektywa i wykracza poza jej cel, jakim jest otwarcie rynku zamówień publicznych na szerszą konkurencję i ułatwienie dostępu dla MŚP.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w postępowaniu głównym, pośrednio)

Strony

NazwaTypRola
Caruter Srlspolkaskarżący
S.R.R. Messina Provincia SCpAinnepozwany
Comune di Basicòorgan_krajowypozwany
Comune di Falconeorgan_krajowypozwany
Comune di Fondachelli Fantinaorgan_krajowypozwany
Comune di Gioiosa Mareaorgan_krajowypozwany
Comune di Librizziorgan_krajowypozwany
Comune di Mazzarrà Sant’Andreaorgan_krajowypozwany
Comune di Montagnarealeorgan_krajowypozwany
Comune di Oliveriorgan_krajowypozwany
Comune di Pirainoorgan_krajowypozwany
Comune di San Piero Pattiorgan_krajowypozwany
Comune di Sant’Angelo di Broloorgan_krajowypozwany
Regione Siciliana – Urega – Ufficio regionale espletamento gare d’appalti lavori pubblici Messinaorgan_krajowypozwany
Regione Siciliana – Assessorato regionale delle infrastrutture e della mobilitàorgan_krajowypozwany
Ditta individuale Pippo Pizzospolkainterwenient
Onofaro Antonino Srlspolkainterwenient
Gial Plast Srlspolkainterwenient
Colombo Biagio Srlspolkainterwenient
Rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (7)

Główne

Dyrektywa 2014/24/UE art. 63

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE

Artykuł 63 ust. 1 pozwala wykonawcy polegać na zdolnościach innych podmiotów. Ustęp 2 pozwala instytucjom zamawiającym wymagać, aby określone kluczowe zadania były wykonywane bezpośrednio przez oferenta lub uczestnika grupy. Wymóg wykonania świadczeń w przeważającym zakresie przez lidera grupy jest sprzeczny z tym przepisem.

Kodeks zamówień publicznych (Włochy) art. 83 § ust. 8

decreto legislativo du 18 avril 2016, n. 50 – Codice dei contratti pubblici

Przepis krajowy, który stanowi, że przedsiębiorstwo będące pełnomocnikiem grupy wykonawców musi w każdym przypadku spełniać kryteria i wykonywać świadczenia w przeważającym zakresie. Został uznany za sprzeczny z prawem UE.

Pomocnicze

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zasada swobody przedsiębiorczości.

TFUE art. 56

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zasada swobody świadczenia usług.

Kodeks zamówień publicznych (Włochy) art. 89 § ust. 1

decreto legislativo du 18 avril 2016, n. 50 – Codice dei contratti pubblici

Dyrektywa 2014/24/UE art. 19 § ust. 2

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE

Grupy wykonawców mogą brać udział w postępowaniach. Instytucje zamawiające mogą sprecyzować sposób spełniania wymogów przez grupy, jeśli jest to uzasadnione i proporcjonalne. Państwa członkowskie mogą określić standardowe warunki.

Dyrektywa 2014/24/UE art. 58 § ust. 3 i 4

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE

Kryteria kwalifikacji dotyczące sytuacji ekonomicznej, finansowej oraz zdolności technicznej i zawodowej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Włoskie przepisy krajowe dotyczące wymogu wykonania świadczeń w przeważającym zakresie przez lidera grupy wykonawców są zbyt rygorystyczne i wykraczają poza zakres upoważnienia zawartego w art. 63 dyrektywy 2014/24/UE. Cel dyrektywy 2014/24/UE polega na otwarciu rynku zamówień publicznych na szerszą konkurencję i ułatwieniu dostępu dla MŚP, a wymóg przeważającego wykonania świadczeń przez lidera grupy narusza ten cel. Wyrażenie "określone kluczowe zadania" w art. 63 ust. 2 dyrektywy wskazuje na ograniczenie możliwości instytucji zamawiających do formułowania wymogów wobec uczestników grupy, koncentrując się na jakości, a nie tylko ilości.

Odrzucone argumenty

Argument rządu włoskiego o niedopuszczalności wniosku z powodu hipotetycznego charakteru problemu. Argument, że przepisy krajowe są zgodne z prawem UE, ponieważ państwa członkowskie mogą określać standardowe warunki dotyczące spełniania wymogów przez grupy wykonawców (art. 19 ust. 2 dyrektywy).

Godne uwagi sformułowania

"określone kluczowe zadania" "świadczenia w przeważającym zakresie" "podejście jakościowe, a nie tylko ilościowe" "otwarciu dziedziny zamówień publicznych na jak najszerszą konkurencję oraz ułatwieniu dostępu do tych procedur dla małych i średnich przedsiębiorstw"

Skład orzekający

C. Lycourgos

prezes izby

S. Rodin

sprawozdawca

J.-C. Bonichot

sędzia

L.S. Rossi

sędzia

O. Spineanu-Matei

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 63 dyrektywy 2014/24/UE w kontekście wymogów stawianych grupom wykonawców, zwłaszcza w zakresie podziału zadań i polegania na zdolnościach innych podmiotów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji grup wykonawców i wymogu przeważającego wykonania świadczeń przez lidera grupy. Konieczność analizy konkretnych przepisów krajowych i ich zgodności z dyrektywą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu zamówień publicznych – możliwości współpracy między firmami i zasad dopuszczania do przetargów grup wykonawców. Wykładnia przepisów UE ma bezpośrednie przełożenie na praktykę przetargową.

Czy lider grupy wykonawców musi zrobić "najwięcej" w zamówieniu publicznym? TSUE odpowiada.

Sektor

zamówienia publiczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI