C-640/18

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2020-04-23
cjeuprawo_ue_ogolnesprawozdawczość finansowaWysokatrybunal
sprawozdania finansowezasada prawdziwego obrazuwycena aktywówskontorachunkowośćprawo spółekdyrektywa UE

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że metoda księgowania uwzględniająca skonto od długu przy nabyciu środków trwałych jest zgodna z zasadą prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki, nawet jeśli prawo krajowe tego nie przewiduje wprost.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 78/660/EWG w kontekście księgowania nabycia środków trwałych przez spółkę akcyjną Wagram Invest. Spółka nabyła akcje w systemie ratalnym bez odsetek, ujmując w bilansie wartość zaktualizowaną aktywów i skonto jako koszt. Belgijski organ podatkowy zakwestionował tę metodę. Sąd apelacyjny w Mons zwrócił się do TSUE z pytaniami dotyczącymi zasady prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki. Trybunał uznał, że metoda księgowania uwzględniająca skonto jest zgodna z dyrektywą, ponieważ lepiej odzwierciedla istotę transakcji.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez cour d’appel de Mons (sąd apelacyjny w Mons, Belgia) dotyczył wykładni czwartej dyrektywy Rady 78/660/EWG w sprawie rocznych sprawozdań finansowych niektórych rodzajów spółek. Spór w postępowaniu głównym dotyczył podatku dochodowego od osób prawnych należnego od spółki Wagram Invest SA za lata 2000 i 2001. Spółka nabyła akcje IENA SA w systemie ratalnym, płatnym bez odsetek. W księgowaniach zastosowała metodę polegającą na ujęciu w bilansie wartości zaktualizowanej nabytych akcji (po odjęciu skonta) oraz ujęciu skonta jako kosztu w rachunku zysków i strat. Belgijski organ podatkowy odrzucił koszty związane ze skontem, uznając je za niedopuszczalne. Sąd apelacyjny w Mons, mimo że uznał metodę księgowania za zgodną z prawem belgijskim, miał wątpliwości co do jej zgodności z dyrektywą 78/660/EWG, w szczególności z zasadą prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki (art. 2 ust. 3-5 dyrektywy). Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując pierwsze pytanie prejudycjalne, stwierdził, że zasada prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki, która stanowi podstawowy cel dyrektywy, wymaga odzwierciedlenia działalności i transakcji w sposób najbardziej rzetelny. W przypadku nabycia akcji z płatnością ratalną bez odsetek, transakcja ta może być postrzegana jako złożona z dwóch elementów: właściwego nabycia akcji i dorozumianej umowy pożyczki. Metoda księgowania uwzględniająca skonto, odzwierciedlająca wartość zaktualizowaną aktywów i koszty finansowe (dorozumiane odsetki), lepiej oddaje istotę transakcji niż formalne ujęcie ceny nominalnej. Trybunał uznał, że taka metoda księgowania, stosowana w normalnych warunkach rynkowych, nie stoi na przeszkodzie zasadzie prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki, ponieważ uwzględnia wszystkie istotne czynniki, w tym koszty finansowe. W związku z tym, Trybunał orzekł, że zasada ta nie stoi na przeszkodzie stosowaniu metody księgowania przewidującej ujęcie skonta w rachunku zysków i strat oraz ujęcie ceny nabycia aktywów po odjęciu skonta. Na pytania drugie i trzecie nie udzielono odpowiedzi z uwagi na odpowiedź na pytanie pierwsze.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zasada ta nie stoi na przeszkodzie stosowaniu takiej metody księgowania.

Uzasadnienie

Metoda księgowania uwzględniająca skonto odzwierciedla istotę transakcji jako nabycia aktywów i dorozumianej pożyczki, lepiej oddając prawdziwy i rzetelny obraz sytuacji finansowej spółki niż formalne ujęcie ceny nominalnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący

Strony

NazwaTypRola
Wagram Invest SAspolkaskarżący
État belgepanstwo_czlonkowskiepozwany

Przepisy (12)

Główne

czwarta dyrektywa art. 2 § 3

Dyrektywa Rady 78/660/EWG

Roczne sprawozdanie finansowe winno przedstawiać w sposób prawdziwy i rzetelny stan aktywów i pasywów spółki, jej sytuację finansową oraz wynik finansowy.

czwarta dyrektywa art. 32

Dyrektywa Rady 78/660/EWG

Pozycje w sprawozdaniach finansowych należy wyceniać zgodnie z metodą ceny nabycia bądź kosztu wytworzenia.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

Pomocnicze

czwarta dyrektywa art. 2 § 4

Dyrektywa Rady 78/660/EWG

Jeżeli stosowanie przepisów dyrektywy jest niewystarczające do przedstawienia prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki, należy podać informacje dodatkowe.

czwarta dyrektywa art. 2 § 5

Dyrektywa Rady 78/660/EWG

W wyjątkowych przypadkach, jeśli stosowanie przepisu dyrektywy jest sprzeczne z obowiązkiem przedstawienia prawdziwego i rzetelnego obrazu, należy odstąpić od takiego przepisu, wyjaśniając przyczyny i wpływ.

czwarta dyrektywa art. 31 § 1

Dyrektywa Rady 78/660/EWG

Zasady ogólne wyceny, w tym zasada ostrożnej wyceny.

czwarta dyrektywa art. 35

Dyrektywa Rady 78/660/EWG

Zasady wyceny środków trwałych.

dekret królewski art. 24

Dekret królewski z dnia 30 stycznia 2001 r.

Wymóg przedstawienia prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki.

dekret królewski art. 29

Dekret królewski z dnia 30 stycznia 2001 r.

Możliwość odstąpienia od zasad wyceny w wyjątkowych przypadkach.

dekret królewski art. 35

Dekret królewski z dnia 30 stycznia 2001 r.

Wycena składników aktywów według wartości nabycia.

dekret królewski art. 67 § 2

Dekret królewski z dnia 30 stycznia 2001 r.

Ujęcie wierzytelności i rozliczenie pasywów, w tym dyskonta wierzytelności.

dekret królewski art. 77

Dekret królewski z dnia 30 stycznia 2001 r.

Analogiczne zastosowanie art. 67 do długów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Metoda księgowania uwzględniająca skonto odzwierciedla istotę transakcji finansowej (nabycie aktywów + dorozumiana pożyczka), a nie tylko jej formę. Ujęcie skonta jako kosztu finansowego jest zgodne z zasadą ostrożnej wyceny i odzwierciedla rzeczywiste koszty finansowania. Zasada prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki wymaga uwzględnienia wszystkich istotnych czynników ekonomicznych, nawet jeśli nie wynikają one bezpośrednio z ceny nominalnej.

Odrzucone argumenty

Metoda księgowania stosowana przez spółkę jest niezgodna z zasadą ceny nabycia (art. 32 dyrektywy 78/660/EWG) i nie przedstawia prawdziwego obrazu aktywów. Skonto nie jest kosztem bezpośrednio związanym z nabyciem środków trwałych, a jedynie korektą ceny.

Godne uwagi sformułowania

zasada prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki istota transakcji przed formą transakcji koszty finansowe, nawet jeśli takie koszty, jako że są dorozumiane, nie wynikają formalnie z wartości nominalnej ceny nabycia danego składnika środka trwałego

Skład orzekający

A. Arabadjiev

sprawozdawca

A. Arabadjiev

prezes izby

P.G. Xuereb

sędzia

T. von Danwitz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady prawdziwego i rzetelnego obrazu spółki w kontekście transakcji finansowych z odroczoną płatnością i brakiem odsetek, a także stosowanie metody księgowania uwzględniającej skonto."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nabycia aktywów finansowych z płatnością ratalną bez odsetek, ale może mieć szersze zastosowanie do podobnych transakcji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady rachunkowości i jej praktycznego zastosowania w kontekście podatkowym, co jest istotne dla prawników i księgowych zajmujących się prawem handlowym i podatkowym.

Czy skonto od długu to koszt? TSUE wyjaśnia, jak rzetelnie księgować transakcje z odroczoną płatnością.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI