C-64/21
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że prawo przedstawiciela handlowego do prowizji od transakcji z klientem pozyskanym wcześniej może być wyłączone umową, jeśli prawo krajowe tak stanowi.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o przedstawicielach handlowych, w szczególności prawa do prowizji od klientów pozyskanych wcześniej. Polski Sąd Najwyższy pytał, czy prawo to jest bezwzględne, czy może być wyłączone umową. Trybunał uznał, że dyrektywa nie wyklucza możliwości umownego odstępstwa od tego prawa, jeśli prawo krajowe na to zezwala, co wynika z analizy kontekstu, celów dyrektywy oraz jej genezy.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 7 ust. 1 lit. b) dyrektywy 86/653/EWG w sprawie przedstawicieli handlowych działających na własny rachunek. Sprawa toczyła się między spółką Rigall Arteria Management a Bankiem Handlowym w Warszawie, a dotyczyła prawa przedstawiciela do prowizji od transakcji zawartych z klientami, których wcześniej pozyskał. Polski Sąd Najwyższy miał wątpliwości, czy prawo to jest bezwzględnie wiążące, czy też może zostać wyłączone umową. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, po analizie kontekstu, celów dyrektywy oraz jej genezy, stwierdził, że art. 7 ust. 1 lit. b) dyrektywy nie ma bezwzględnie wiążącego charakteru. Oznacza to, że strony umowy agencyjnej mogą w drodze umowy wprowadzić odstępstwo od prawa przedstawiciela do prowizji od transakcji z klientem pozyskanym wcześniej, pod warunkiem, że prawo krajowe na to zezwala. Trybunał podkreślił, że choć celem dyrektywy jest ochrona przedstawicieli handlowych, to nadanie temu konkretnemu przepisowi bezwzględnie wiążącego charakteru mogłoby prowadzić do niepożądanych skutków, takich jak obniżenie innych elementów wynagrodzenia czy rezygnacja z zawierania umów z przedstawicielami.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Prawo do prowizji z tytułu transakcji zawartej z osobą trzecią, którą przedstawiciel handlowy już wcześniej odnośnie do transakcji tego samego rodzaju pozyskał jako klienta, może zostać wyłączone w drodze umowy.
Uzasadnienie
Trybunał analizował brzmienie, kontekst, cele dyrektywy oraz jej genezę. Stwierdził, że przepisy, których nie można było zmienić umową, były wyraźnie wskazane. Brak takiego wskazania w art. 7 ust. 1 lit. b) dyrektywy, w połączeniu z analizą celów i genezy, prowadzi do wniosku, że przepis ten ma charakter dyspozytywny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Rigall Arteria Management sp. z o.o. sp.k. | spolka | skarżący |
| Bank Handlowy w Warszawie S.A. | spolka | pozwany |
| rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
Dyrektywa 86/653/EWG art. 7 § 1 lit. b)
Dyrektywa Rady 86/653/EWG z dnia 18 grudnia 1986 r. w sprawie koordynacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do przedstawicieli handlowych działających na własny rachunek
Przepis ten należy interpretować w ten sposób, że można w drodze umowy wprowadzić odstępstwo od prawa, które przepis ten przyznaje przedstawicielowi handlowemu działającemu na własny rachunek, do pobierania prowizji z tytułu transakcji zawartej w czasie trwania umowy agencyjnej z osobą trzecią, którą przedstawiciel ten już wcześniej odnośnie do transakcji tego samego rodzaju pozyskał jako klienta.
k.c. art. 761 § § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Polski ustawodawca transponował art. 7 ust. 1 dyrektywy 86/653 w sposób, który według Sądu Najwyższego może być interpretowany jako dyspozytywny.
Pomocnicze
Dyrektywa 86/653/EWG art. 1 § 2
Dyrektywa Rady 86/653/EWG
Dyrektywa 86/653/EWG art. 6 § 1
Dyrektywa Rady 86/653/EWG
Dyrektywa 86/653/EWG art. 6 § 3
Dyrektywa Rady 86/653/EWG
Dyrektywa 86/653/EWG art. 10 § 4
Dyrektywa Rady 86/653/EWG
Dyrektywa 86/653/EWG art. 11 § 3
Dyrektywa Rady 86/653/EWG
Dyrektywa 86/653/EWG art. 12 § 3
Dyrektywa Rady 86/653/EWG
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 7 ust. 1 lit. b) dyrektywy 86/653/EWG ma charakter dyspozytywny i może być wyłączony umową, jeśli prawo krajowe na to zezwala.
Odrzucone argumenty
Art. 7 ust. 1 lit. b) dyrektywy 86/653/EWG ma charakter bezwzględnie wiążący i nie może być wyłączony umową.
Godne uwagi sformułowania
można w drodze umowy wprowadzić odstępstwo od prawa, które przepis ten przyznaje przedstawicielowi handlowemu cel tej dyrektywy, jakim jest ochrona przedstawiciela handlowego, sugerowałby, że należałoby ją interpretować w całości w sposób uniemożliwiający jakąkolwiek zmianę umowy ze szkodą dla praw przyznanych przedstawicielowi handlowemu nie można wykluczyć, że w takich okolicznościach niektórzy zleceniodawcy kompensowaliby koszty prowizji [...] poprzez obniżenie stawki prowizji podstawowej, ograniczenie wcześniej zwracanych wydatków lub pozostałych elementów wynagrodzenia lub wyłączenie ich, a nawet rezygnowaliby z zawarcia umowy z przedstawicielem handlowym.
Skład orzekający
K. Jürimäe
prezes izby
N. Jääskinen
sędzia
M. Safjan
sędzia
N. Piçarra
sędzia
M. Gavalec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "interpretacja art. 7 ust. 1 lit. b) dyrektywy 86/653/EWG w kontekście możliwości umownego wyłączenia prawa do prowizji od klientów pozyskanych wcześniej."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy prawo krajowe dopuszcza takie wyłączenie. Sprawa dotyczyła usług finansowych, ale zasada może być szersza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu umów agencyjnych i prawa do prowizji, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników. Wykładnia przepisów UE w kontekście prawa krajowego jest zawsze interesująca.
“Czy umowa może odebrać przedstawicielowi handlowemu prowizję od klienta, którego sam pozyskał? TSUE odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI