C-64/05 P
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że państwo członkowskie nie posiada bezwarunkowego prawa weta w sprawie dostępu do dokumentów, które od niego pochodzą, a odmowa dostępu musi być uzasadniona w oparciu o wyjątki przewidziane w rozporządzeniu.
Sprawa dotyczyła odwołania Królestwa Szwecji od wyroku Sądu, który oddalił skargę IFAW na decyzję Komisji odmawiającą dostępu do dokumentów pochodzących od państwa członkowskiego. Kluczową kwestią była interpretacja art. 4 ust. 5 rozporządzenia 1049/2001, dotyczącego prawa państw członkowskich do żądania nieujawniania dokumentów. Trybunał uznał, że państwo członkowskie nie ma bezwarunkowego prawa weta i musi uzasadnić swój sprzeciw w oparciu o wyjątki przewidziane w rozporządzeniu, a instytucja UE ma obowiązek ocenić zasadność tego sprzeciwu.
Sprawa C-64/05 P dotyczyła odwołania Królestwa Szwecji od wyroku Sądu Pierwszej Instancji, który oddalił skargę organizacji IFAW na decyzję Komisji Europejskiej odmawiającą dostępu do dokumentów pochodzących od Republiki Federalnej Niemiec. IFAW wniosła o dostęp do dokumentów otrzymanych przez Komisję w ramach oceny projektu przemysłowego, które dotyczyły opinii Komisji w sprawie wykonania projektu w obszarze chronionym na podstawie dyrektywy siedliskowej. Komisja odmówiła dostępu, powołując się na art. 4 ust. 5 rozporządzenia nr 1049/2001, który pozwala państwu członkowskiemu zażądać nieujawniania dokumentu pochodzącego od niego bez jego uprzedniej zgody. Niemcy zażądały nieudostępniania dokumentów. Sąd uznał, że żądanie państwa członkowskiego stanowi nakaz nieudostępniania, któremu instytucja musi się podporządkować, bez obowiązku uzasadniania przez państwo członkowskie ani badania przez instytucję. Królestwo Szwecji wniosło odwołanie, argumentując, że taka wykładnia art. 4 ust. 5 prowadzi do bezwarunkowego prawa weta państw członkowskich, co jest sprzeczne z celami rozporządzenia dotyczącymi przejrzystości i dostępu do dokumentów. Trybunał Sprawiedliwości, rozpatrując odwołanie, uchylił wyrok Sądu. Stwierdził, że art. 4 ust. 5 rozporządzenia nr 1049/2001 nie przyznaje państwom członkowskim bezwarunkowego prawa weta. Odmowa dostępu musi być uzasadniona w oparciu o wyjątki przewidziane w art. 4 ust. 1-3 rozporządzenia, a instytucja UE ma obowiązek ocenić zasadność tego uzasadnienia. Trybunał podkreślił, że celem rozporządzenia jest zapewnienie jak najszerszego dostępu do dokumentów i że państwa członkowskie nie mogą przywracać 'reguły autora' w sposób, który ograniczałby przejrzystość. W konsekwencji, Trybunał stwierdził nieważność decyzji Komisji odmawiającej dostępu do dokumentów i obciążył Komisję kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, państwo członkowskie nie posiada bezwarunkowego prawa do żądania nieujawniania dokumentów. Odmowa dostępu musi być uzasadniona w oparciu o wyjątki przewidziane w art. 4 ust. 1-3 rozporządzenia, a instytucja UE ma obowiązek ocenić zasadność tego uzasadnienia.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że wykładnia art. 4 ust. 5 rozporządzenia nr 1049/2001 jako przyznającego państwom członkowskim ogólne i bezwarunkowe prawo weta jest niezgodna z celami rozporządzenia dotyczącymi przejrzystości i dostępu do dokumentów. Państwo członkowskie musi uzasadnić swój sprzeciw w oparciu o konkretne wyjątki, a instytucja UE musi ocenić zasadność tego uzasadnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_wyrok_sadu_i_stwierdzono_niewaznosc_decyzji
Strona wygrywająca
skarżący (IFAW) i interwenient popierający skarżącego (Szwecja)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Królestwo Szwecji | panstwo_czlonkowskie | skarżący |
| Republika Finlandii | panstwo_czlonkowskie | interwenient w postępowaniu odwoławczym |
| IFAW Internationaler Tierschutz-Fonds gGmbH | spolka | skarżąca w pierwszej instancji |
| Królestwo Danii | panstwo_czlonkowskie | interwenient w pierwszej instancji |
| Królestwo Niderlandów | panstwo_czlonkowskie | interwenient w pierwszej instancji |
| Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej | panstwo_czlonkowskie | interwenient w pierwszej instancji |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | pozwana w pierwszej instancji |
| Królestwo Hiszpanii | panstwo_czlonkowskie | interwenient w postępowaniu odwoławczym |
Przepisy (19)
Główne
TWE art. 255 § 1
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Prawo obywateli UE i osób fizycznych/prawnych do dostępu do dokumentów instytucji UE, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w ust. 2 i 3.
TWE art. 255 § 2
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Zasady ogólne i ograniczenia prawa dostępu do dokumentów, które regulują korzystanie z tego prawa z uwagi na interes publiczny lub prywatny, są określane przez Radę.
Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 1
Cel rozporządzenia: określenie zasad, warunków i ograniczeń na bazie publicznego lub prywatnego interesu rządzącego prawem dostępu do dokumentów instytucji UE, w celu zapewnienia możliwie najszerszego dostępu.
Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 2 § 3
Rozporządzenie odnosi się do wszelkich dokumentów przechowywanych przez instytucje, w tym sporządzanych lub otrzymywanych od osób trzecich, w tym państw członkowskich.
Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 4 § 1
Wyjątki od dostępu do dokumentów ze względu na ochronę interesu publicznego (bezpieczeństwo, obronność, stosunki międzynarodowe, polityka gospodarcza) lub prywatności.
Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 4 § 2
Wyjątki od dostępu do dokumentów ze względu na ochronę interesów handlowych, postępowania sądowego lub celu kontroli.
Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 4 § 3
Wyjątki od dostępu do dokumentów sporządzonych do celów wewnętrznych lub zawierających opinie, jeśli ujawnienie poważnie naruszyłoby proces decyzyjny.
Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 4 § 4
Obowiązek konsultacji z osobą trzecią (w tym państwem członkowskim) w celu oceny, czy wyjątek może mieć zastosowanie, chyba że jest oczywiste, że dokument zostanie ujawniony lub nie.
Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 4 § 5
Państwo członkowskie może zażądać od instytucji nieujawniania dokumentu pochodzącego od tego państwa bez jego uprzedniej zgody.
Statut TSUE art. 56
Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Podstawa prawna odwołania od wyroku Sądu.
Pomocnicze
Deklaracja nr 35 dotycząca art. 255 ust. 1 traktatu WE
Państwo członkowskie może zwrócić się do Komisji lub Rady o nieprzekazywanie osobom trzecim dokumentu pochodzącego od tego państwa bez jego wcześniejszej zgody.
Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 3 § b
Definicja 'osoby trzeciej' obejmuje m.in. państwa członkowskie.
Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 4 § 7
Okres obowiązywania wyjątków od dostępu do dokumentów.
Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 5 § 1
Państwa członkowskie, które otrzymają od instytucji żądanie dotyczące dokumentu będącego w ich posiadaniu, powinny skonsultować się z instytucją.
Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 9 § 1
Definicja dokumentów 'sensytywnych' (niejawnych) i ich klasyfikacja.
Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady art. 9 § 3
Dokumenty sensytywne zostaną ujawnione wyłącznie za zgodą instytucji, która je stworzyła.
TWE art. 10
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Zasada lojalnej współpracy między instytucjami a państwami członkowskimi.
TWE art. 230
Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską
Podstawa prawna skargi o stwierdzenie nieważności aktu instytucji UE.
dyrektywa 'siedliskowa'
Dyrektywa Rady 92/43/EWG
Dotyczy ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, w kontekście której wydano opinię Komisji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 4 ust. 5 rozporządzenia nr 1049/2001 nie przyznaje państwom członkowskim bezwarunkowego prawa weta. Odmowa dostępu do dokumentów pochodzących od państwa członkowskiego musi być uzasadniona w oparciu o wyjątki przewidziane w art. 4 ust. 1-3 rozporządzenia. Instytucja UE ma obowiązek ocenić zasadność sprzeciwu państwa członkowskiego. Wykładnia art. 4 ust. 5 jako prawa weta jest sprzeczna z celami rozporządzenia dotyczącymi przejrzystości i dostępu do dokumentów. Państwa członkowskie nie mogą przywracać 'reguły autora' w sposób ograniczający dostęp do dokumentów UE. Dostęp do dokumentów przechowywanych przez instytucje UE, nawet pochodzących od państw członkowskich, jest co do zasady regulowany przez rozporządzenie nr 1049/2001.
Odrzucone argumenty
Art. 4 ust. 5 rozporządzenia nr 1049/2001 przyznaje państwu członkowskiemu bezwarunkowe prawo weta wobec ujawniania dokumentów. Żądanie państwa członkowskiego stanowi nakaz nieudostępniania, któremu instytucja musi się podporządkować. Instytucja nie ma obowiązku badania, czy nieudostępnianie dokumentu jest uzasadnione. Wniosek państwa członkowskiego skutkuje tym, że dostęp do dokumentu podlega wyłącznie prawu krajowemu.
Godne uwagi sformułowania
państwa członkowskie są traktowane w sposób szczególny żądanie to stanowi nakaz nieudostępniania, któremu instytucja ta ma obowiązek się podporządkować państwo członkowskie nie jest zobowiązane do uzasadnienia swojego wniosku instytucja nie ma prawa badać, czy nieujawnienie odpowiedniego dokumentu jest uzasadnione nie można interpretować jako przyznającego państwu członkowskiemu ogólne i bezwarunkowe prawo veta
Skład orzekający
V. Skouris
prezes
P. Jann
prezes_izby
C.W.A. Timmermans
prezes_izby
A. Rosas
prezes_izby
K. Lenaerts
prezes_izby
G. Arestis
prezes_izby
U. Lõhmus
prezes_izby
K. Schiemann
sprawozdawca
P. Kūris
sędzia
E. Juhász
sędzia
J. Malenovský
sędzia
J. Klučka
sędzia
E. Levits
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 4 ust. 5 rozporządzenia 1049/2001 w kontekście dostępu do dokumentów pochodzących od państw członkowskich, zasada przejrzystości w UE, obowiązek uzasadniania decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie dostępu do dokumentów instytucji UE, a nie dokumentów przechowywanych przez władze krajowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa obywateli do informacji i przejrzystości działań instytucji UE, co jest zawsze interesujące. Interpretacja przepisu dotyczącego 'prawa weta' państw członkowskich ma istotne znaczenie praktyczne.
“Czy państwa UE mogą blokować dostęp do dokumentów unijnych? Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnia granice 'prawa weta'.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI