C-639/18

Trybunał Sprawiedliwości2020-06-18
cjeuochrona_konsumentowprawo umów konsumenckich, usługi finansoweWysokatrybunal
ochrona konsumentówusługi finansowesprzedaż na odległośćumowa kredytuaneksprawo odstąpieniawykładnia prawa UEdyrektywa 2002/65/WE

Podsumowanie

Aneks do umowy kredytu zmieniający jedynie oprocentowanie, bez zmiany kwoty czy terminu, nie jest traktowany jako nowa umowa o usługi finansowe w rozumieniu dyrektywy o sprzedaży na odległość.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2002/65/WE w kontekście aneksu do umowy kredytu, który zmieniał jedynie wysokość oprocentowania. Sąd krajowy pytał, czy taki aneks, zawarty na odległość, stanowi nową umowę o usługi finansowe, do której zastosowanie miałaby dyrektywa. Trybunał orzekł, że aneks ograniczający się do zmiany oprocentowania, bez zmiany kwoty czy terminu, nie jest nową umową o usługi finansowe, jeśli pierwotne warunki przewidywały taką możliwość.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 2 lit. a) dyrektywy 2002/65/WE w sprawie aneksu do umowy kredytu, który zmieniał jedynie wysokość oprocentowania. KH, konsumentka, próbowała odstąpić od aneksów do umów kredytowych zawartych na odległość, argumentując, że nie została poinformowana o prawie do odstąpienia. Sąd krajowy (Landgericht Kiel) zawiesił postępowanie, zadając pytania, czy taki aneks jest umową zawartą w ramach zorganizowanego systemu sprzedaży na odległość oraz czy stanowi „umowę dotyczącą usług finansowych”. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując drugie pytanie prejudycjalne w pierwszej kolejności, orzekł, że aneks do umowy kredytu, który ogranicza się jedynie do zmiany pierwotnie uzgodnionej wysokości oprocentowania, bez przedłużenia terminu obowiązywania umowy ani zmiany jej kwoty, nie wchodzi w zakres pojęcia „umowy dotyczącej usług finansowych” w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 2002/65/WE. Dotyczy to sytuacji, gdy pierwotne warunki umowy przewidywały możliwość wprowadzenia takiego aneksu lub zastosowanie zmiennej wysokości oprocentowania. Trybunał uzasadnił to tym, że dyrektywa ma na celu harmonizację przepisów dotyczących umów o usługi finansowe, a aneks zmieniający jedynie oprocentowanie nie stanowi nowej usługi finansowej ani nie wymaga ponownego informowania konsumenta o podstawowych cechach usługi czy prawie do odstąpienia. W związku z tym, pierwsze pytanie prejudycjalne stało się bezprzedmiotowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, aneks do umowy kredytu nie wchodzi w zakres pojęcia „umowy dotyczącej usług finansowych” w rozumieniu art. 2 lit. a) dyrektywy 2002/65/WE, jeżeli ogranicza się jedynie do zmiany pierwotnie uzgodnionej wysokości oprocentowania, bez przedłużenia terminu obowiązywania umowy, ani zmiany jej kwoty, w sytuacji gdy pierwotne warunki umowy kredytu przewidywały wprowadzenie takiego aneksu, a w razie jego braku – zastosowanie zmiennej wysokości oprocentowania.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że dyrektywa 2002/65/WE ma na celu harmonizację przepisów dotyczących umów o usługi finansowe, a aneks zmieniający jedynie oprocentowanie nie stanowi nowej usługi finansowej ani nie wymaga ponownego informowania konsumenta o podstawowych cechach usługi czy prawie do odstąpienia. Kluczowe jest, że aneks nie wprowadza nowej usługi, a jedynie modyfikuje warunki istniejącej, co nie spełnia definicji „umowy dotyczącej usług finansowych” w kontekście dyrektywy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
KHosoba_fizycznaskarżący
Sparkasse Südholsteininstytucja_krajowapozwany
rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Dyrektywa 2002/65/WE art. 2 § lit. a)

Dyrektywa 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 września 2002 r. dotycząca sprzedaży konsumentom usług finansowych na odległość

Pojęcie „umowy dotyczącej usług finansowych” nie obejmuje aneksu do umowy kredytu, który ogranicza się jedynie do zmiany pierwotnie uzgodnionej wysokości oprocentowania, bez przedłużenia terminu obowiązywania umowy, ani zmiany jej kwoty, w sytuacji gdy pierwotne warunki umowy kredytu przewidywały wprowadzenie takiego aneksu, a w razie jego braku – zastosowanie zmiennej wysokości oprocentowania.

Pomocnicze

Dyrektywa 2002/65/WE art. 1 § ust. 2 akapit pierwszy

Dyrektywa 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 września 2002 r. dotycząca sprzedaży konsumentom usług finansowych na odległość

W przypadku umów o usługi finansowe, które obejmują wstępną umowę o świadczenie usług, po której następują kolejne odrębne czynności tego samego rodzaju wykonywane w czasie, przepisy dyrektywy mają zastosowanie jedynie do wstępnej umowy.

Dyrektywa 2002/65/WE art. 2 § lit. b)

Dyrektywa 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 września 2002 r. dotycząca sprzedaży konsumentom usług finansowych na odległość

„Usługa finansowa” oznacza wszelkie usługi o charakterze bankowym, kredytowym, ubezpieczeniowym, emerytalnym, inwestycyjnym lub płatniczym.

Dyrektywa 2002/65/WE art. 3

Dyrektywa 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 września 2002 r. dotycząca sprzedaży konsumentom usług finansowych na odległość

Konsument powinien być w pełni poinformowany o tożsamości dostawcy lub o podstawowych cechach usługi finansowej, w tym o istnieniu lub braku prawa do odstąpienia od umowy.

BGB art. 312b § ust. 1

Kodeks cywilny

Definicja umów zawieranych na odległość, w tym usług finansowych.

BGB art. 312d

Kodeks cywilny

Prawo odstąpienia od umowy zawartej na odległość.

BGB art. 495 § ust. 1

Kodeks cywilny

Prawo odstąpienia od umowy kredytu zawartej przez konsumenta.

BGB art. 355 § ust. 3

Kodeks cywilny

Wygaśnięcie prawa do odstąpienia od umowy, w tym w przypadku braku prawidłowego poinformowania o tym prawie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Aneks do umowy kredytu, który jedynie dostosowuje oprocentowanie zgodnie z pierwotnymi warunkami, nie stanowi nowej „umowy dotyczącej usług finansowych” w rozumieniu dyrektywy 2002/65/WE. Dyrektywa 2002/65/WE ma na celu harmonizację przepisów dotyczących umów o usługi finansowe, a aneks zmieniający oprocentowanie nie wprowadza nowej usługi ani nie wymaga ponownego informowania konsumenta o podstawowych cechach usługi czy prawie do odstąpienia.

Odrzucone argumenty

Aneks do umowy kredytu, zawarty na odległość, powinien być traktowany jako nowa umowa o usługi finansowe, podlegająca przepisom dyrektywy 2002/65/WE, co dawałoby konsumentowi prawo do odstąpienia.

Godne uwagi sformułowania

„umowa dotycząca usług finansowych” należy uznać za umowę przewidującą świadczenie takich usług dodawanie nowych elementów do wstępnej umowy o świadczenie usług, takich jak możliwość zastosowania instrumentu płatności elektronicznej w ramach istniejącego rachunku bankowego, nie jest traktowane jako „czynność”, ale jako dodatkowa umowa, do której ma zastosowanie niniejsza dyrektywa. ustanowienie w drodze aneksu nowej wysokości oprocentowania na podstawie warunku renegocjacji przewidzianej już w pierwotnej umowie [...] nie stanowi ani czynności [...] ani dodania elementów do wstępnej umowy.

Skład orzekający

J.-C. Bonichot

prezes izby

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes Trybunału

M. Safjan

sprawozdawca

L. Bay Larsen

sędzia

C. Toader

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretację pojęcia „umowy dotyczącej usług finansowych” w kontekście aneksów do umów kredytowych w ramach dyrektywy o sprzedaży na odległość."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji aneksu zmieniającego jedynie oprocentowanie, bez zmiany kwoty czy terminu, gdy pierwotne warunki umowy na to pozwalały.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie konsumenckim i finansowym, ponieważ precyzuje zakres stosowania dyrektywy o sprzedaży na odległość do modyfikacji istniejących umów kredytowych.

Czy aneks do kredytu to nowa umowa? TSUE wyjaśnia, kiedy konsument nie może odstąpić od zmian oprocentowania.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI