C-639/17
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że zlecenie płatnicze przekazane przez posiadacza zwykłego rachunku bankowego nie jest "zleceniem transferu" w rozumieniu dyrektywy o zamknięciu rozliczeń, co oznacza, że nie podlega jej ochronie w przypadku upadłości banku.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 98/26/WE w sprawie zamknięcia rozliczeń w systemach płatności. Sąd najwyższy Łotwy zapytał, czy zlecenie płatnicze przekazane przez klienta banku (SIA „Ķipars AI”) do jego własnego banku (AS „Latvijas Krājbanka”) w celu przeniesienia środków do innego banku, jest "zleceniem transferu" w rozumieniu dyrektywy. Bank ogłosił upadłość po otrzymaniu zlecenia. Trybunał uznał, że dyrektywa chroni tylko zlecenia transferu wystawione przez uczestników systemu (np. banki) w ramach tego systemu, a nie zlecenia od klientów indywidualnych, nawet jeśli dotyczą przeniesienia środków między bankami.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez sąd najwyższy Łotwy dotyczył wykładni dyrektywy 98/26/WE w sprawie zamknięcia rozliczeń w systemach płatności i rozrachunku papierów wartościowych. Sprawa wywodziła się ze sporu między syndykiem masy upadłości AS „Latvijas Krājbanka” (SIA „KPMG Baltics”) a klientem banku (SIA „Ķipars AI”). Klient przekazał bankowi zlecenie transferu wszystkich środków ze swojego rachunku bieżącego na inny rachunek w innym banku. Zlecenie zostało przyjęte, środki odjęte z rachunku, ale nie zostało sfinalizowane z powodu ogłoszenia upadłości banku. Sąd odsyłający pytał, czy takie zlecenie płatnicze klienta jest "zleceniem transferu" w rozumieniu dyrektywy, a jeśli tak, czy powinno zostać wykonane pomimo upadłości. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując definicje zawarte w dyrektywie, stwierdził, że pojęcie "zlecenie transferu" obejmuje wyłącznie zlecenia nakładające zobowiązania finansowe wystawione przez uczestników systemu (np. instytucje kredytowe) w jego ramach innym uczestnikom. Nie obejmuje natomiast zleceń wystawionych przez podmioty trzecie, nienależące do systemu, takie jak posiadacze zwykłych rachunków bieżących. Trybunał podkreślił, że celem dyrektywy jest ochrona stabilności systemów płatności przed ryzykiem systemowym wynikającym z upadłości uczestników, a rozszerzenie jej zakresu na zlecenia klientów indywidualnych wykraczałoby poza konieczne środki do osiągnięcia tego celu. W związku z tym, zlecenie płatnicze klienta nie zostało uznane za "zlecenie transferu" w rozumieniu dyrektywy i nie podlega jej ochronie. W konsekwencji drugie pytanie prejudycjalne stało się bezprzedmiotowe.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, zlecenie płatnicze przekazane przez posiadacza zwykłego rachunku bieżącego instytucji kredytowej i obejmujące przeniesienie środków do innej instytucji kredytowej nie wchodzi w zakres pojęcia "zlecenia transferu" w rozumieniu dyrektywy 98/26/WE.
Uzasadnienie
Dyrektywa 98/26/WE ma na celu ochronę stabilności systemów płatności przed ryzykiem systemowym wynikającym z upadłości uczestników. "Zlecenie transferu" w rozumieniu dyrektywy obejmuje wyłącznie zlecenia wystawione przez uczestników systemu (np. banki) w ramach tego systemu innym uczestnikom. Nie obejmuje zleceń wystawionych przez podmioty trzecie, nienależące do systemu, takie jak posiadacze zwykłych rachunków bieżących. Zlecenie klienta nie jest wystawione przez uczestnika systemu w rozumieniu dyrektywy.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| SIA „KPMG Baltics”, działająca w charakterze syndyka masy upadłości AS „Latvijas Krājbanka” | inne | skarżący |
| SIA „Ķipars AI” | spolka | pozwany |
| rząd łotewski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd czeski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
Dyrektywa 98/26/WE art. 1
Dyrektywa 98/26/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 maja 1998 r. w sprawie zamknięcia rozliczeń w systemach płatności i rozrachunku papierów wartościowych
Określa zakres stosowania dyrektywy, który obejmuje systemy, uczestników i zabezpieczenia.
Dyrektywa 98/26/WE art. 2 § lit. a)
Dyrektywa 98/26/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 maja 1998 r. w sprawie zamknięcia rozliczeń w systemach płatności i rozrachunku papierów wartościowych
Definiuje pojęcie "systemu" jako formalne porozumienie między co najmniej trzema uczestnikami, służące rozliczeniom lub realizacji zleceń transferu.
Dyrektywa 98/26/WE art. 2 § lit. b)
Dyrektywa 98/26/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 maja 1998 r. w sprawie zamknięcia rozliczeń w systemach płatności i rozrachunku papierów wartościowych
Definiuje pojęcie "instytucji", które obejmuje instytucje kredytowe i przedsiębiorstwa inwestycyjne odpowiedzialne za wykonanie zobowiązań finansowych w systemie.
Dyrektywa 98/26/WE art. 2 § lit. f)
Dyrektywa 98/26/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 maja 1998 r. w sprawie zamknięcia rozliczeń w systemach płatności i rozrachunku papierów wartościowych
Wymienia wyczerpująco podmioty objęte pojęciem "uczestnika": instytucja, partner centralny, agent rozrachunkowy, izba rozliczeniowa lub operator systemu.
Dyrektywa 98/26/WE art. 2 § lit. i)
Dyrektywa 98/26/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 maja 1998 r. w sprawie zamknięcia rozliczeń w systemach płatności i rozrachunku papierów wartościowych
Definiuje "zlecenie transferu" jako zlecenie wystawione przez uczestnika systemu w jego ramach, dotyczące przeniesienia środków pieniężnych lub papierów wartościowych.
Dyrektywa 98/26/WE art. 3 § ust. 1
Dyrektywa 98/26/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 maja 1998 r. w sprawie zamknięcia rozliczeń w systemach płatności i rozrachunku papierów wartościowych
Stanowi, że zlecenia transferu są prawnie wymagalne i wiążące dla osób trzecich nawet w przypadku postępowania upadłościowego wobec uczestnika, pod warunkiem że zostały wprowadzone do systemu przed otwarciem postępowania.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
Pomocnicze
Dyrektywa 98/26/WE art. 2 § lit. g)
Dyrektywa 98/26/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 maja 1998 r. w sprawie zamknięcia rozliczeń w systemach płatności i rozrachunku papierów wartościowych
Definiuje "uczestnika pośredniego" jako podmiot związany z systemem umownie z uczestnikiem, ale nie bezpośrednio.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zlecenie płatnicze klienta nie jest "zleceniem transferu" w rozumieniu dyrektywy 98/26/WE, ponieważ nie zostało wystawione przez uczestnika systemu w ramach tego systemu, lecz przez klienta indywidualnego. Ochrona przewidziana w dyrektywie 98/26/WE ma na celu zapobieganie ryzyku systemowemu i ochronę stabilności systemów płatności, a rozszerzenie jej na zlecenia klientów indywidualnych wykraczałoby poza ten cel.
Godne uwagi sformułowania
Zlecenie płatnicze wystawione przez takiego posiadacza zwykłego bieżącego rachunku nie może być uznane za wystawione przez uczestnika sytemu w rozumieniu art. 2 lit. a) i f) dyrektywy 98/26/WE. Rozszerzenie ochrony przewidzianej w tej dyrektywie wobec zleceń transferu wystawionych w ramach takich systemów przez ich uczestników na wywołujące zobowiązania finansowe zlecenia wystawione przez podmioty trzecie, spoza tych systemów, wykraczałoby w związku z tym poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu założonego w dyrektywie 98/26/WE.
Skład orzekający
T. von Danwitz
prezes_czwartej_izby
K. Jürimäe
sędzia
C. Lycourgos
sędzia
E. Juhász
sędzia
C. Vajda
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu stosowania dyrektywy 98/26/WE oraz definicji \"zlecenia transferu\" w kontekście postępowań upadłościowych wobec instytucji kredytowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego zakresu dyrektywy 98/26/WE i nie ma bezpośredniego zastosowania do innych rodzajów zleceń płatniczych lub systemów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa transakcji finansowych w kontekście upadłości banków, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie bankowym i finansowym.
“Upadłość banku a zlecenie płatnicze klienta: czy Twoje pieniądze są bezpieczne?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI