C-635/23
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że organ administracyjny może być uznany za 'organ wydający' europejski nakaz dochodzeniowy, nawet jeśli czynności przez niego wnioskowane wymagają zatwierdzenia przez sąd.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o europejskim nakazie dochodzeniowym (END). Sąd krajowy zapytał, czy organ administracyjny (KNAB z Łotwy) może wydać END, jeśli wnioskowane przez niego czynności (np. przeszukanie) wymagają zatwierdzenia przez sąd krajowy. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że organ administracyjny może być 'organem wydającym', pod warunkiem, że jego czynności są zatwierdzane przez sąd, co zapewnia dwupoziomową kontrolę konieczności i proporcjonalności.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 2 lit. c) ppkt (ii) dyrektywy 2014/41/UE w sprawie europejskiego nakazu dochodzeniowego (END). Sprawa wyłoniła się w związku z wnioskiem o wykonanie w Niemczech END wydanego przez łotewski organ KNAB, dotyczącego czynności dochodzeniowych wobec WBS GmbH, w tym przeszukania. Sąd krajowy (Kammergericht) miał wątpliwości, czy KNAB, jako organ administracyjny, może być uznany za 'organ wydający' END, skoro prawo łotewskie wymaga, aby czynności takie jak przeszukanie były zatwierdzane przez sędziego śledczego. WBS GmbH argumentowało, powołując się na wcześniejszy wyrok TSUE (Spetsializirana prokuratura), że END może wydać jedynie organ właściwy do zarządzenia danej czynności na gruncie prawa krajowego. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując przepisy dyrektywy i cele współpracy sądowej, stwierdził, że art. 2 lit. c) ppkt (ii) należy interpretować w ten sposób, że organ administracyjny może być 'organem wydającym', nawet jeśli czynności wymagają uprzedniego zatwierdzenia przez organ wymiaru sprawiedliwości. Taka interpretacja zapewnia dwupoziomową kontrolę (przez organ dochodzeniowy i sąd), jest zgodna z celem uproszczenia i przyspieszenia współpracy oraz nie pozbawia skuteczności rozróżnienia między organami wymiaru sprawiedliwości a innymi organami dochodzeniowymi. Trybunał podkreślił, że wymóg zatwierdzenia przez sąd stanowi warunek przewidziany w prawie krajowym, który powinien być spełniony, co gwarantuje, że ocena konieczności i proporcjonalności czynności dochodzeniowych jest przeprowadzana pod kontrolą sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracyjny może być uznany za 'organ wydający' END zgodnie z art. 2 lit. c) ppkt (ii) dyrektywy 2014/41/UE, nawet jeśli czynności dochodzeniowe przez niego wnioskowane wymagają uprzedniego zatwierdzenia przez organ wymiaru sprawiedliwości.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że taka interpretacja jest zgodna z brzmieniem i celami dyrektywy. Pozwala ona na dwupoziomową kontrolę konieczności i proporcjonalności czynności dochodzeniowych (przez organ dochodzeniowy i sąd), upraszcza współpracę sądową i nie pozbawia skuteczności rozróżnienia między organami wymiaru sprawiedliwości a innymi organami dochodzeniowymi. Wymóg zatwierdzenia przez sąd stanowi warunek krajowy, który powinien być spełniony.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| WBS GmbH | spolka | strona w postępowaniu głównym |
| Generalstaatsanwaltschaft Berlin | organ_krajowy | uczestnik postępowania |
| Korupcijas novēršanas un apkarošanas birojs (KNAB) | organ_krajowy | organ wydający END |
| Rząd niemiecki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd estoński | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd łotewski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd polski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd portugalski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd szwedzki | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
Dyrektywa 2014/41/UE art. 2 § lit. c) ppkt (ii)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie europejskiego nakazu dochodzeniowego w sprawach karnych
Definiuje 'organ wydający' jako każdy inny właściwy organ określony przez państwo wydające, wypełniający funkcję organu dochodzeniowego, właściwy do nakazania gromadzenia materiału dowodowego zgodnie z prawem krajowym, pod warunkiem zatwierdzenia przez organ wymiaru sprawiedliwości.
Dyrektywa 2014/41/UE art. 6 § ust. 1 lit. a)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie europejskiego nakazu dochodzeniowego w sprawach karnych
Nakłada na organ wydający obowiązek oceny konieczności i proporcjonalności czynności dochodzeniowej.
Dyrektywa 2014/41/UE art. 6 § ust. 1 lit. b)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie europejskiego nakazu dochodzeniowego w sprawach karnych
Wymaga, aby w podobnej sprawie krajowej zarządzenie przeprowadzenia czynności dochodzeniowej było dopuszczalne na tych samych warunkach.
Pomocnicze
Dyrektywa 2014/41/UE art. 2 § lit. c) ppkt (i)
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/41/UE z dnia 3 kwietnia 2014 r. w sprawie europejskiego nakazu dochodzeniowego w sprawach karnych
Definiuje 'organ wydający' jako sędziego, sąd, sędziego śledczego lub prokuratora.
IRG art. 91d § ust. 1
Ustawa o międzynarodowej pomocy prawnej w sprawach karnych (Niemcy)
Kriminālprocesa likums art. 887 § ust. 1
Kodeks postępowania karnego (Łotwa)
Reguluje ocenę proporcjonalności i konieczności END przez organ prowadzący postępowanie i prokuratora.
Kriminālprocesa likums art. 179 § ust. 1
Kodeks postępowania karnego (Łotwa)
Definiuje przeszukanie.
Kriminālprocesa likums art. 180 § ust. 1
Kodeks postępowania karnego (Łotwa)
Stanowi, że podstawą przeszukania jest orzeczenie sędziego śledczego lub sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ administracyjny, który jest odpowiedzialny za dochodzenie i został wyznaczony przez państwo wydające, może być 'organem wydającym' END, nawet jeśli czynności wymagają zatwierdzenia przez sąd. Dwupoziomowa kontrola (przez organ dochodzeniowy i sąd) zapewnia konieczność i proporcjonalność czynności. Taka interpretacja jest zgodna z celami dyrektywy (uproszczenie i przyspieszenie współpracy) i nie pozbawia skuteczności rozróżnienia między organami. Wymóg zatwierdzenia przez sąd stanowi warunek krajowy, który powinien być spełniony.
Odrzucone argumenty
END może wydać jedynie organ właściwy do zarządzenia danej czynności na gruncie prawa krajowego (argumentacja WBS GmbH oparta na wyroku Spetsializirana prokuratura).
Godne uwagi sformułowania
organ administracyjny określony przez państwo wydające, który w danym przypadku wypełnia swoją funkcję organu dochodzeniowego w postępowaniu karnym czynności dochodzeniowe wiążące się z ingerencją w prawa podstawowe danej osoby wymagają, zgodnie z prawem krajowym, uprzedniego zatwierdzenia przez organ wymiaru sprawiedliwości dwupoziomowa kontrola konieczności i proporcjonalności pozbawiałaby art. 2 lit. c) ppkt (ii) wspomnianej dyrektywy jego skuteczności (effet utile)
Skład orzekający
K. Jürimäe
prezeska izby
K. Lenaerts
prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego drugiej izby
M. Gavalec
sędzia
Z. Csehi
sędzia
F. Schalin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia 'organu wydającego' w kontekście europejskiego nakazu dochodzeniowego, zwłaszcza gdy czynności wymagają zatwierdzenia przez sąd krajowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy organ administracyjny wydaje END, a prawo krajowe wymaga zatwierdzenia przez sąd. Nie dotyczy sytuacji, gdy END wydaje wyłącznie organ wymiaru sprawiedliwości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego aspektu współpracy policyjnej i sądowej w UE – możliwości wydawania europejskich nakazów dochodzeniowych przez organy administracyjne, co ma bezpośrednie przełożenie na skuteczność ścigania przestępstw transgranicznych.
“Czy łotewski urząd może wydać nakaz przeszukania w Niemczech? TSUE wyjaśnia zasady współpracy w UE.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI