C-633/24

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2026-01-22
cjeuprawo_ue_ogolnekoordynacja systemów zabezpieczenia społecznegoWysokatrybunal
zabezpieczenie społecznepracownicy migrującyrenta z tytułu niezdolności do pracyminimalna kwota świadczeniasumowanie okresówrówne traktowanieprawo UETSUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że włoskie przepisy uzależniające przyznanie dodatku wyrównującego rentę do minimalnej kwoty od dłuższego okresu składkowego dla osób z zagranicznymi okresami ubezpieczenia naruszają prawo UE.

Sprawa dotyczyła wniosku o wykładnię art. 58 rozporządzenia 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Włoskie przepisy wymagały 10 lat okresu składkowego we Włoszech do otrzymania dodatku wyrównującego rentę do minimum, jeśli uwzględniano okresy składkowe z innych państw (w tym Szwajcarii). Osoby, które opłacały składki wyłącznie we Włoszech, potrzebowały tylko 5 lat. Trybunał uznał, że takie zróżnicowanie jest dyskryminujące i narusza zasadę równego traktowania oraz sumowania okresów, ponieważ stawia pracowników migrujących w gorszej sytuacji.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 58 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Sprawa dotyczyła obywatela włoskiego, który opłacał składki w Szwajcarii (1991-1994) i we Włoszech (2002-2012), a także w okresach bezrobocia. Złożył on wniosek o przyznanie dodatku do renty z tytułu niezdolności do pracy, który miał wyrównać jej wysokość do minimalnej kwoty przewidzianej prawem włoskim. Włoskie przepisy (art. 8 ust. 2 ustawy nr 153/69) wymagały 10 lat okresu składkowego we Włoszech, jeśli uwzględniano okresy z innych państw. Natomiast osoby, które opłacały składki wyłącznie we Włoszech, mogły otrzymać ten dodatek po 5 latach składkowych (z czego 3 w ciągu ostatnich 5 lat) zgodnie z ustawą nr 222/84. Sąd kasacyjny we Włoszech zadał pytanie, czy takie zróżnicowanie jest zgodne z prawem UE, w szczególności z art. 58, 4 i 6 rozporządzenia 883/2004. Trybunał uznał pytanie za dopuszczalne. W swojej analizie Trybunał przypomniał, że rozporządzenie 883/2004 koordynuje krajowe systemy zabezpieczenia społecznego, ale nie harmonizuje ich. Państwa członkowskie zachowują kompetencje do organizacji swoich systemów, ale muszą przestrzegać prawa UE, w tym zasady swobodnego przepływu pracowników. Trybunał podkreślił, że celem art. 45 TFUE jest zapobieganie utracie świadczeń przez pracowników migrujących. Zasada równego traktowania (art. 4 rozporządzenia 883/2004) zakazuje dyskryminacji otwartej i ukrytej. Zasada sumowania okresów (art. 6 rozporządzenia 883/2004) nakazuje uwzględnianie okresów spełnionych w innych państwach członkowskich. Artykuł 58 rozporządzenia 883/2004 zapewnia, że świadczeniobiorca nie otrzyma świadczenia niższego od minimalnego w państwie zamieszkania, a państwo to powinno wypłacić dodatek wyrównawczy. Trybunał stwierdził, że włoskie przepisy, wymagając dłuższego okresu składkowego od osób z zagranicznymi okresami ubezpieczenia, stawiają pracowników migrujących w gorszej sytuacji niż pracowników krajowych, co narusza art. 58 w związku z art. 4 i 6 rozporządzenia 883/2004. W celu zapewnienia równego traktowania, pracownicy migrujący powinni mieć możliwość otrzymania dodatku na takich samych warunkach jak pracownicy krajowi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie przepisy są sprzeczne z prawem Unii Europejskiej.

Uzasadnienie

Włoskie przepisy stawiają pracowników migrujących w gorszej sytuacji niż pracowników krajowych, ponieważ wymagają od nich dłuższego okresu składkowego we Włoszech do uzyskania dodatku wyrównującego rentę do minimum. Narusza to zasadę równego traktowania i sumowania okresów, gwarantowane przez rozporządzenie 883/2004.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (pośrednio, poprzez wykładnię prawa UE)

Strony

NazwaTypRola
F.F.osoba_fizycznaskarżący
Istituto nazionale della previdenza sociale (INPS)organ_krajowypozwany
rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Rozporządzenie 883/2004 art. 58

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Przyznanie dodatku wyrównującego rentę do minimalnej kwoty nie może być uzależnione od spełnienia przez pracownika migrującego bardziej rygorystycznych warunków dotyczących okresu składkowego w państwie członkowskim miejsca zamieszkania niż warunki stosowane do pracowników krajowych.

Rozporządzenie 883/2004 art. 4

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Zasada równego traktowania zakazuje dyskryminacji otwartej i ukrytej pracowników migrujących w zakresie świadczeń zabezpieczenia społecznego.

Rozporządzenie 883/2004 art. 6

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Okresy ubezpieczenia, zatrudnienia, pracy na własny rachunek lub zamieszkania spełnione na podstawie ustawodawstwa każdego innego państwa członkowskiego powinny być uwzględniane w niezbędnym zakresie, tak jakby były to okresy spełnione na podstawie stosowanego ustawodawstwa.

Pomocnicze

USPO art. 8

Umowa między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z jednej strony a Konfederacją Szwajcarską z drugiej strony w sprawie swobodnego przepływu osób

Przewiduje koordynację systemów zabezpieczenia społecznego i stosowanie przepisów UE do Szwajcarii.

Ustawa nr 153/69 art. 8 ust. 2

Ustawa nr 153/69 (Włochy)

Wymaga 10 lat okresu składkowego we Włoszech dla otrzymania dodatku wyrównującego rentę, jeśli uwzględniane są okresy z zagranicy.

Ustawa nr 222/84 art. 1 ust. 3 i 4

Ustawa nr 222/84 (Włochy)

Reguluje obliczanie renty z tytułu niezdolności do pracy i warunki przyznania dodatku wyrównującego do minimum (5 lat składkowych we Włoszech).

Ustawa nr 335/1995 art. 1 ust. 16

Ustawa nr 335/1995 (Włochy)

Wyklucza stosowanie dodatku wyrównującego do minimalnej kwoty dla rent przyznawanych wyłącznie w ramach systemu składkowego (po 1 stycznia 1996 r.).

Dekret nr 577/1992 art. 3 ust. 1

Dekret ministerialny nr 577/1992 (Włochy)

Dotyczy świadczeń emerytalnych dla osób pracujących za granicą i mieszkających za granicą, w kontekście sumowania okresów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Włoskie przepisy dyskryminują pracowników migrujących, wymagając od nich dłuższego okresu składkowego we Włoszech do uzyskania dodatku wyrównującego rentę do minimum, w porównaniu do pracowników krajowych. Naruszenie zasady równego traktowania (art. 4 rozporządzenia 883/2004). Naruszenie zasady sumowania okresów (art. 6 rozporządzenia 883/2004), poprzez niepełne uwzględnianie okresów składkowych z innych państw. Naruszenie celu art. 58 rozporządzenia 883/2004, który ma zapewnić minimalny poziom świadczeń i zapobiec utracie praw przez pracowników migrujących.

Odrzucone argumenty

Argument INPS, że pytanie jest bezprzedmiotowe, ponieważ włoskie przepisy nie wymagają dodatkowych warunków dla osób sumujących okresy składkowe (został odrzucony przez Trybunał).

Godne uwagi sformułowania

pracownicy migrujący powinni być traktowani w taki sam sposób jak obywatele tego państwa członkowskiego zasada równego traktowania zakazuje nie tylko otwartej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową [...], ale również wszelkich ukrytych form dyskryminacji wymogi prawa krajowego [...] które łatwiej mogą zostać spełnione przez pracowników krajowych niż przez pracowników migrujących lub też które mogą działać w szczególności na niekorzyść tych ostatnich pracownicy migrujący znajdujący się w sytuacji takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym dodatku do renty [...] na takich samych warunkach jak w przypadku pracowników krajowych

Skład orzekający

I. Ziemele

prezes_izby

A. Kumin

sędzia

S. Gervasoni

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady równego traktowania i sumowania okresów w kontekście świadczeń z tytułu niezdolności do pracy oraz dodatków wyrównawczych, szczególnie w relacjach między państwami członkowskimi UE a Szwajcarią."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji włoskich przepisów dotyczących dodatku wyrównawczego do renty z tytułu niezdolności do pracy i może wymagać adaptacji do innych systemów krajowych i innych świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje, jak pozornie techniczne przepisy dotyczące zabezpieczenia społecznego mogą prowadzić do dyskryminacji pracowników migrujących, co jest ważnym aspektem swobody przepływu osób w UE.

Pracownicy migrujący w UE: Czy 10 lat składkowych we Włoszech to za dużo, by dostać rentę na równi z Włochami?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI