C-633/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-12-18
cjeuenergiarynek energii elektrycznejWysokatrybunal
ceny energiikryzys energetycznypułap dochodówproporcjonalnośćprawo UEdomniemaniapierwszeństwo prawa UElojalna współpracaBelgia

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że przepisy UE dotyczące interwencji w sytuacji kryzysu energetycznego nie stoją na przeszkodzie krajowym regulacjom wprowadzającym pułap dochodów producentów energii elektrycznej, pod warunkiem że stosowane domniemania są racjonalne i odzwierciedlają realia rynkowe, a także że krajowe środki mogą być stosowane przed datą wskazaną w prawie UE.

Sprawa dotyczyła wykładni rozporządzenia UE w sprawie interwencji w sytuacji nadzwyczajnej w celu rozwiązania problemu wysokich cen energii. Belgijskie przepisy wprowadziły pułap dochodów rynkowych dla producentów energii elektrycznej, stosując domniemania do ustalenia tych dochodów, w tym domniemania niewzruszalne. Skarżący kwestionowali zgodność tych domniemań z prawem UE, argumentując, że uniemożliwiają one wykazanie rzeczywistych dochodów. Ponadto, belgijskie przepisy objęły okresem wcześniejszym niż przewidziano w rozporządzeniu UE. Trybunał orzekł, że przepisy UE nie stoją na przeszkodzie stosowaniu krajowych domniemań, pod warunkiem że są one racjonalne i odzwierciedlają realia rynkowe. Trybunał stwierdził również, że krajowe środki mogą być stosowane przed datą wskazaną w rozporządzeniu UE, jeśli są zgodne z prawem UE.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia Rady (UE) 2022/1854 w sprawie interwencji w sytuacji nadzwyczajnej w celu rozwiązania problemu wysokich cen energii. Sprawa wyłoniła się z trzech sporów dotyczących zgodności z prawem decyzji belgijskiej komisji regulacyjnej ds. energii elektrycznej i gazu (CREG) w sprawie wzoru deklaracji składanej przez producentów energii elektrycznej w ramach pułapu dochodów rynkowych. Skarżący podnosili, że belgijska ustawa o energii elektrycznej, wprowadzając pułap dochodów, stosuje domniemania (w tym niewzruszalne) do ustalenia dochodów rynkowych, co uniemożliwia wykazanie rzeczywistych dochodów i narusza prawo UE. Kwestionowano również stosowanie belgijskich przepisów do okresu wcześniejszego niż przewidziano w rozporządzeniu UE. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) rozpatrzył trzy pytania prejudycjalne. W odniesieniu do pierwszych dwóch pytań, dotyczących stosowania domniemań, TSUE orzekł, że przepisy UE nie stoją na przeszkodzie uregulowaniom krajowym, które ustalają dochody rynkowe na podstawie domniemań (niewzruszalnych lub wzruszalnych), pod warunkiem że domniemania te pozwalają na uzyskanie racjonalnych szacunków odzwierciedlających realia rynkowe. TSUE podkreślił, że państwa członkowskie mają kompetencje w zakresie ustalania metod obliczeń, ale muszą działać z poszanowaniem prawa UE i zasady proporcjonalności. W odniesieniu do trzeciego pytania, dotyczącego okresu stosowania krajowych środków, TSUE stwierdził, że przepisy UE nie stoją na przeszkodzie uregulowaniom krajowym przyjętym po wejściu w życie rozporządzenia, które przewidują stosowanie pułapu dochodów rynkowych w okresie poprzedzającym okres wskazany w rozporządzeniu UE, o ile są one zgodne z prawem UE. TSUE podkreślił, że państwa członkowskie mogą działać w ramach swoich kompetencji, realizując cele zgodne z celami UE.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie stoją na przeszkodzie, pod warunkiem że domniemania te pozwalają na uzyskanie racjonalnych szacunków dochodów odzwierciedlających realia rynkowe.

Uzasadnienie

Rozporządzenie UE nie precyzuje metody ustalania dochodów rynkowych, pozostawiając to państwom członkowskim. Stosowanie racjonalnych szacunków, w tym domniemań, jest dopuszczalne w celu zapewnienia skuteczności środków kryzysowych, pod warunkiem że są one proporcjonalne i odzwierciedlają realia rynkowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Electrabel SAspolkaskarżący
Fédération Belge des Entreprises Électriques et Gazières ASBLinneskarżący
Organisatie voor Duurzame Energie Vlaanderen ASBLinneskarżący
Wind4Wallonia 2 SAspolkaskarżący
Luminus SAspolkaskarżący
EDF Belgium SAspolkaskarżący
ActiVent Wallonie SCRLspolkaskarżący
Eol’Wapi SAspolkaskarżący
Lumiwind SCspolkaskarżący
Luminus Wind Together SCspolkaskarżący
Commission de Régulation de l’Électricité et du Gaz (CREG)organ_krajowypozwany
État belgepanstwo_czlonkowskieinterwenient

Przepisy (11)

Główne

TFUE art. 288

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Rozporządzenie jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

TUE art. 4 § 3

Traktat o Unii Europejskiej

Zasada lojalnej współpracy.

Rozporządzenie 2022/1854 art. 1

Rozporządzenie Rady (UE) 2022/1854

Przedmiot i zakres stosowania - interwencja w sytuacji nadzwyczajnej w celu złagodzenia skutków wysokich cen energii.

Rozporządzenie 2022/1854 art. 2 § 5

Rozporządzenie Rady (UE) 2022/1854

Definicja 'dochodu rynkowego'.

Rozporządzenie 2022/1854 art. 2 § 9

Rozporządzenie Rady (UE) 2022/1854

Definicja 'nadwyżki dochodu'.

Rozporządzenie 2022/1854 art. 6

Rozporządzenie Rady (UE) 2022/1854

Obowiązkowy pułap dochodów rynkowych.

Rozporządzenie 2022/1854 art. 7

Rozporządzenie Rady (UE) 2022/1854

Zastosowanie pułapu dochodów rynkowych w odniesieniu do producentów energii elektrycznej.

Rozporządzenie 2022/1854 art. 8

Rozporządzenie Rady (UE) 2022/1854

Krajowe środki kryzysowe.

Rozporządzenie 2022/1854 art. 22 § 2

Rozporządzenie Rady (UE) 2022/1854

Warunki stosowania przepisów rozporządzenia.

loi relative à l’organisation du marché de l’électricité art. 22 ter

Ustawa o organizacji rynku energii elektrycznej (Belgia)

Wprowadzenie pułapu dochodów rynkowych i opłaty z tytułu nadwyżki dochodu.

Pomocnicze

TUE art. 6

Traktat o Unii Europejskiej

Prawa podstawowe.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Krajowe przepisy wprowadzające pułap dochodów rynkowych, oparte na racjonalnych domniemaniach odzwierciedlających realia rynkowe, są zgodne z prawem UE. Krajowe środki kryzysowe mogą być stosowane w okresie poprzedzającym wejście w życie rozporządzenia UE, o ile są zgodne z prawem UE. Zasada proporcjonalności dopuszcza stosowanie domniemań w celu zapewnienia skuteczności środków kryzysowych.

Odrzucone argumenty

Krajowe domniemania (niewzruszalne lub wzruszalne w ograniczony sposób) naruszają prawo UE, uniemożliwiając wykazanie rzeczywistych dochodów. Krajowe przepisy stosujące pułap dochodów rynkowych do okresu wcześniejszego niż przewidziano w rozporządzeniu UE naruszają zasady pierwszeństwa i skuteczności prawa UE.

Godne uwagi sformułowania

organy te powinny mieć możliwość użycia „racjonalnych szacunków” do obliczenia tego pułapu szacunek jest ze swej natury przybliżeniem danej wartości i nie zawsze odpowiada dokładnej wartości środki te mają na celu zmniejszenie zużycia energii elektrycznej, ograniczenie dochodów rynkowych [...] i ukierunkowaną redystrybucję na rzecz końcowych odbiorców energii elektrycznej państwa członkowskie powinny wykonywać swoje kompetencje z poszanowaniem prawa Unii

Skład orzekający

I. Jarukaitis

prezes izby

M. Condinanzi

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów UE dotyczących interwencji na rynku energii w sytuacjach kryzysowych, dopuszczalność stosowania domniemań w prawie krajowym, zasada proporcjonalności i pierwszeństwo prawa UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych przepisów rozporządzenia 2022/1854 i belgijskich przepisów wykonawczych. Ocena racjonalności domniemań jest pozostawiona sądom krajowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy aktualnego problemu wysokich cen energii i interwencji państw w rynek. Wyjaśnia zasady stosowania prawa UE w kontekście kryzysu energetycznego i dopuszczalność krajowych środków zaradczych.

UE dopuszcza krajowe pułapy cen energii: kluczowe znaczenie mają racjonalne domniemania i zgodność z prawem UE.

Sektor

energia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI