C-631/22
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że pracodawca nie może automatycznie rozwiązać umowy o pracę z pracownikiem z powodu trwałej niezdolności do wykonywania dotychczasowej pracy, jeśli nie podjął wcześniej próby zastosowania racjonalnych usprawnień w celu utrzymania zatrudnienia.
Sprawa dotyczyła pracownika, który po wypadku przy pracy stał się trwale niezdolny do wykonywania dotychczasowej pracy kierowcy. Hiszpańskie prawo pozwalało na automatyczne rozwiązanie umowy o pracę w takiej sytuacji. Pracownik wniósł o przeniesienie na inne stanowisko, co pracodawca początkowo umożliwił. Jednak po formalnym uznaniu niezdolności do pracy, umowa została rozwiązana. Sąd odsyłający zapytał TSUE, czy takie automatyczne rozwiązanie umowy, bez wcześniejszego zastosowania racjonalnych usprawnień, jest zgodne z prawem UE.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 5 dyrektywy 2000/78/WE w sprawie równego traktowania w zatrudnieniu, w kontekście sytuacji pracownika, który po wypadku przy pracy stał się trwale niezdolny do wykonywania dotychczasowej pracy kierowcy. Hiszpańskie prawo pracy (art. 49 ust. 1 lit. e) Kodeksu pracy) pozwalało na automatyczne rozwiązanie umowy o pracę w przypadku całkowitej trwałej niezdolności do wykonywania dotychczasowej pracy. Pracownik, mimo że został przeniesiony na inne, mniej wymagające stanowisko, ostatecznie otrzymał wypowiedzenie. Sąd odsyłający (Tribunal Superior de Justicia de las Islas Baleares) powziął wątpliwość, czy takie automatyczne rozwiązanie umowy, bez wcześniejszego rozważenia i zastosowania racjonalnych usprawnień (np. przeniesienia na inne stanowisko), jest zgodne z dyrektywą 2000/78/WE, która nakłada na pracodawców obowiązek wprowadzania takich usprawnień, o ile nie stanowi to nieproporcjonalnego obciążenia. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując sprawę w świetle dyrektywy 2000/78/WE, Karty praw podstawowych UE oraz Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, orzekł, że uregulowanie krajowe, które pozwala na automatyczne rozwiązanie umowy o pracę z pracownikiem z powodu jego niepełnosprawności, bez uzależnienia tego od uprzedniego wprowadzenia racjonalnych usprawnień lub wykazania nieproporcjonalnego obciążenia, stoi na przeszkodzie prawu Unii. Podkreślono, że celem dyrektywy jest integracja zawodowa osób niepełnosprawnych i utrzymanie ich zatrudnienia, a automatyczne zwolnienie podważa skuteczność tych przepisów.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie automatyczne rozwiązanie umowy stoi na przeszkodzie art. 5 dyrektywy 2000/78/WE, jeśli pracodawca nie podjął wcześniej właściwych środków w celu umożliwienia pracownikowi utrzymania zatrudnienia lub nie wykazał, że takie środki stanowiłyby nieproporcjonalne obciążenie.
Uzasadnienie
Dyrektywa 2000/78/WE nakłada na pracodawców obowiązek stosowania racjonalnych usprawnień, aby umożliwić osobom niepełnosprawnym dostęp do pracy, jej wykonywanie lub rozwój zawodowy, o ile nie nakłada to nieproporcjonalnego obciążenia. Automatyczne rozwiązanie umowy o pracę z powodu niepełnosprawności, bez rozważenia tych usprawnień, podważa cel dyrektywy, jakim jest integracja zawodowa i utrzymanie zatrudnienia osób niepełnosprawnych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
pracownik (J.M.A.R.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.M.A.R. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Ca Na Negreta SA | spolka | pozwany |
| Ministerio Fiscal | organ_krajowy | udział |
Przepisy (14)
Główne
Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § ust. 2
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Definicja dyskryminacji bezpośredniej i pośredniej, w tym obowiązek stosowania racjonalnych usprawnień w przypadku niepełnosprawności.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 3 § ust. 1 lit. c
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Zakres stosowania dyrektywy, obejmujący warunki zatrudnienia i pracy, w tym warunki zwalniania.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 5
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Obowiązek pracodawcy do wprowadzania racjonalnych usprawnień dla osób niepełnosprawnych, o ile nie nakładają one nieproporcjonalnie wysokich obciążeń.
Karta praw podstawowych art. 21
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Zakaz dyskryminacji, w tym ze względu na niepełnosprawność.
Karta praw podstawowych art. 26
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo osób niepełnosprawnych do korzystania ze środków zapewniających samodzielność, integrację społeczną i zawodową.
Konwencja ONZ art. 2
Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych
Definicja dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność i racjonalnych usprawnień.
Konwencja ONZ art. 27 § ust. 1
Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych
Prawo do pracy i zatrudnienia, w tym zakaz dyskryminacji i zapewnienie racjonalnych usprawnień.
Kodeks pracy art. 49 § ust. 1 lit. e
Kodeks pracy (Hiszpania)
Przyczyna rozwiązania umowy o pracę z powodu całkowitej trwałej niezdolności do wykonywania dotychczasowej pracy.
Ustawa ogólna o prawach osób niepełnosprawnych art. 40
Ley General de derechos de las personas con discapacidad y de su inclusión social (Hiszpania)
Obowiązek pracodawców stosowania racjonalnych usprawnień w celu zapewnienia równości w pracy.
Pomocnicze
Dyrektywa 2000/78/WE art. 4 § ust. 1
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Możliwość odmiennego traktowania ze względu na cechy związane z niepełnosprawnością, gdy są one istotnym wymogiem zawodowym.
LGSS art. 193
Ley General de la Seguridad Social (Hiszpania)
Definicja trwałej niezdolności do pracy.
LGSS art. 194
Ley General de la Seguridad Social (Hiszpania)
Klasyfikacja stopni trwałej niezdolności do pracy.
Ustawa ogólna o prawach osób niepełnosprawnych art. 2 § lit. m
Ley General de derechos de las personas con discapacidad y de su inclusión social (Hiszpania)
Definicja racjonalnych usprawnień.
Ustawa ogólna o prawach osób niepełnosprawnych art. 63
Ley General de derechos de las personas con discapacidad y de su inclusión social (Hiszpania)
Naruszenie prawa do równych szans, w tym brak przestrzegania wymogów dotyczących racjonalnych usprawnień.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek pracodawcy do stosowania racjonalnych usprawnień w celu utrzymania zatrudnienia pracownika z niepełnosprawnością. Automatyczne rozwiązanie umowy o pracę z powodu niepełnosprawności, bez rozważenia usprawnień, stanowi naruszenie prawa UE. Cel dyrektywy 2000/78/WE to integracja zawodowa i utrzymanie zatrudnienia osób niepełnosprawnych.
Odrzucone argumenty
Hiszpańskie prawo krajowe pozwala na automatyczne rozwiązanie umowy o pracę w przypadku trwałej niezdolności do wykonywania dotychczasowej pracy. Pracownik sam wystąpił o uznanie niezdolności do pracy i wiedział o możliwości rozwiązania umowy.
Godne uwagi sformułowania
automatyczna przyczyna rozwiązania umowy o pracę obowiązek wprowadzenia »racjonalnych usprawnień« nieproporcjonalnie wysokie obciążenie podważa skuteczność (effet utile) art. 5 dyrektywy 2000/78/WE cel polegający na integracji zawodowej osób niepełnosprawnych
Skład orzekający
A. Arabadjiev
prezes_izby
T. von Danwitz
sprawozdawca
P.G. Xuereb
sędzia
A. Kumin
sędzia
I. Ziemele
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Obowiązki pracodawców w zakresie racjonalnych usprawnień dla pracowników z niepełnosprawnościami, zasady rozwiązywania umów o pracę z powodu niepełnosprawności, interpretacja dyrektywy 2000/78/WE."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE i jego stosowania w kontekście prawa krajowego. Konkretne zastosowanie zależy od przepisów krajowych i okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa porusza ważny temat dyskryminacji osób z niepełnosprawnościami na rynku pracy i podkreśla znaczenie racjonalnych usprawnień, co jest aktualne i istotne dla wielu pracowników i pracodawców.
“Czy pracodawca może zwolnić pracownika z powodu niepełnosprawności? TSUE: Nie bez próby racjonalnych usprawnień!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI