C-631/17
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że obywatel UE pracujący na statku pod banderą państwa trzeciego, ale mający siedzibę pracodawcy w UE i miejsce zamieszkania w państwie członkowskim, podlega ubezpieczeniu społecznemu państwa zamieszkania.
Sprawa dotyczyła obywatela Łotwy (SF), który pracował jako marynarz na statku pod banderą Bahamów, dla holenderskiej firmy. SF mieszkał na Łotwie. Niderlandzkie organy podatkowe chciały objąć go niderlandzkim systemem ubezpieczeń społecznych. Sąd najwyższy Niderlandów zwrócił się do TSUE z pytaniem, które prawo ma zastosowanie. Trybunał uznał, że art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004 obejmuje takie sytuacje, a pracownik podlega ustawodawstwu państwa członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania, czyli w tym przypadku Łotwy.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Sprawa dotyczyła obywatela Łotwy (SF), który w okresie od sierpnia do grudnia 2013 r. pracował jako steward dla holenderskiej spółki Oceanwide Offshore Services B.V. na statku pływającym pod banderą Bahamów. SF miał miejsce zamieszkania na Łotwie. Niderlandzkie organy podatkowe objęły go niderlandzkim systemem ubezpieczeń społecznych. SF twierdził, że nie podlega temu systemowi. Sąd najwyższy Niderlandów, powziąwszy wątpliwości co do właściwego ustawodawstwa, zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE. Pytanie prejudycjalne dotyczyło sytuacji, gdy pracownik ma miejsce zamieszkania w jednym państwie członkowskim (Łotwa), jest zatrudniony przez pracodawcę z innego państwa członkowskiego (Niderlandy), a pracę wykonuje na statku pod banderą państwa trzeciego (Bahamy) poza terytorium UE. Trybunał, analizując art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004, uznał, że przepis ten należy interpretować szeroko i stosuje się go do wszystkich osób, które nie są objęte innymi przepisami rozporządzenia, w tym do osób aktywnych zawodowo. Stwierdził, że sytuacja SF, mimo pracy na statku pod banderą państwa trzeciego i poza UE, zachowuje wystarczająco ścisły związek z terytorium Unii (ze względu na miejsce zamieszkania pracownika i siedzibę pracodawcy), a zatem podlega rozporządzeniu nr 883/2004. W konsekwencji, zgodnie z art. 11 ust. 3 lit. e), mającym zastosowanie ustawodawstwem jest ustawodawstwo państwa członkowskiego miejsca zamieszkania pracownika, czyli Łotwy. Trybunał podkreślił, że państwa członkowskie nie mogą ograniczać stosowania przepisów rozporządzenia, nawet jeśli ich krajowe przepisy przewidują inne warunki objęcia ubezpieczeniem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Zastosowanie ma ustawodawstwo państwa członkowskiego, w którym pracownik ma miejsce zamieszkania.
Uzasadnienie
Trybunał zinterpretował art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004 jako normę kolizyjną domykającą system, która obejmuje wszystkie osoby nieobjęte innymi przepisami. Stwierdził, że sytuacja pracownika, mimo pracy na statku pod banderą państwa trzeciego i poza UE, zachowuje wystarczająco ścisły związek z terytorium UE (miejsce zamieszkania pracownika, siedziba pracodawcy), a zatem podlega rozporządzeniu. Przepis ten nie ogranicza się do osób nieaktywnych zawodowo i służy temu samemu celowi co poprzednie regulacje, czyli zapewnieniu ochrony socjalnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
SF (pracownik)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| SF | osoba_fizyczna | skarżący |
| Inspecteur van de Belastingdienst | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd niderlandzki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd grecki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd polski | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (4)
Główne
Rozporządzenie 883/2004 art. 11 § 3
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004
Artykuł 11 ust. 3 lit. e) należy interpretować w ten sposób, że ma on zastosowanie do wszystkich osób, które nie zostały wskazane w art. 11 ust. 3 lit. a)–d), a nie tylko tych, które są nieaktywne zawodowo. W sytuacji opisanej w pytaniu prejudycjalnym, ustawodawstwem mającym zastosowanie jest ustawodawstwo państwa członkowskiego miejsca zamieszkania zainteresowanego.
Pomocnicze
Rozporządzenie 465/2012
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 465/2012
Rozporządzenie 1408/71 art. 13 § 2 lit. f)
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 11 ust. 3 lit. e) rozporządzenia nr 883/2004 ma charakter normy kolizyjnej domykającej system, obejmującej wszystkie osoby nieobjęte innymi przepisami. Przepis ten nie ogranicza się do osób nieaktywnych zawodowo. Sytuacja pracownika zachowuje wystarczająco ścisły związek z terytorium UE (miejsce zamieszkania pracownika, siedziba pracodawcy), co uzasadnia zastosowanie rozporządzenia. Celem rozporządzenia jest zapewnienie ochrony socjalnej i uniknięcie luk prawnych.
Odrzucone argumenty
Interpretacja art. 11 ust. 3 lit. e) ograniczająca jego zastosowanie tylko do osób nieaktywnych zawodowo (jak sugerowały Wyjaśnienia Komisji). Argument, że niektóre państwa członkowskie uzależniają objęcie systemem zabezpieczenia społecznego od wykonywania pracy na ich terytorium, co mogłoby prowadzić do braku ochrony.
Godne uwagi sformułowania
„każda inna osoba” oraz „bez uszczerbku dla innych przepisów niniejszego rozporządzenia” zostały użyte w celu nadania art. 11 ust. 3 lit. e) charakteru normy kolizyjnej domykającej system. „pełny system ustalania mającego zastosowanie ustawodawstwa”. „ryzykiem pozbawienia osób [...] ochrony w dziedzinie zabezpieczenia społecznego z uwagi na brak ustawodawstwa, jakie miałoby zastosowanie w ich przypadku”. „normy kolizyjne przewidziane w rozporządzeniu nr 883/2004 mają wobec państw członkowskich charakter bezwzględnie wiążący”. „państwa te nie mają zatem uprawnień pozwalających im określić, w jakim zakresie zastosowanie ma ich własne ustawodawstwo lub ustawodawstwo innego państwa członkowskiego”.
Skład orzekający
A. Prechal
prezes_izby
F. Biltgen
sprawozdawca
J. Malenovský
sędzia
C.G. Fernlund
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwego ustawodawstwa zabezpieczenia społecznego dla pracowników wykonujących pracę na statkach pod banderą państwa trzeciego, gdy pracodawca ma siedzibę w UE, a pracownik mieszka w innym państwie członkowskim."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy nie mają zastosowania przepisy szczególne (art. 12-16 rozporządzenia 883/2004) i nie stosuje się art. 11 ust. 3 lit. a)-d). Konieczne jest istnienie wystarczająco ścisłego związku z terytorium UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej sytuacji prawnej marynarzy i koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w UE, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Wykładnia przepisów UE w kontekście pracy na statkach pod obcą banderą jest praktycznie ważna.
“Marynarz na statku pod banderą raju podatkowego – gdzie płaci składki na ubezpieczenie społeczne?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI