C-627/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-05-30
cjeuprawo_ue_ogolneswobody_rynkuWysokatrybunal
swobodny przepływ osóbnierówność traktowaniapodatek dochodowyumowa UE-Szwajcariarezydencja podatkowakoszty uzyskania przychodupobór u źródłaograniczony obowiązek podatkowy

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że odmowa prawa do dobrowolnego opodatkowania dochodów z pracy najemnej dla obywatela niemieckiego mieszkającego w Szwajcarii jest niezgodna z umową o swobodnym przepływie osób, jeśli prawo to przysługuje innym rezydentom UE/EOG.

Sprawa dotyczyła obywatela niemieckiego mieszkającego w Szwajcarii, który pracował zdalnie dla niemieckiej firmy. Niemieckie prawo podatkowe pozwalało na dobrowolne opodatkowanie dochodów z pracy najemnej, co umożliwiało uwzględnienie kosztów uzyskania przychodu i zwrot nadpłaconego podatku. Jednakże, prawo to było odmawiane osobom mieszkającym poza Niemcami, w tym w Szwajcarii. Sąd odsyłający zapytał Trybunał Sprawiedliwości UE, czy takie ograniczenie jest zgodne z umową o swobodnym przepływie osób. Trybunał uznał, że zasada równego traktowania zawarta w umowie stoi na przeszkodzie takiemu zróżnicowaniu, ponieważ sytuacja podatnika mieszkającego w Szwajcarii i pracującego dla niemieckiego pracodawcy jest porównywalna z sytuacją rezydenta niemieckiego w zakresie możliwości odliczenia kosztów uzyskania przychodu.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni umowy między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie swobodnego przepływu osób. Sprawa dotyczyła obywatela niemieckiego, AB, który przeniósł swoje miejsce zamieszkania do Szwajcarii, ale nadal pracował zdalnie dla niemieckiej firmy. W Niemczech podlegał ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Niemieckie prawo podatkowe (EStG) przewidywało możliwość dobrowolnego opodatkowania dochodów z pracy najemnej („rozliczenie podatku na wniosek”), które pozwalało na uwzględnienie kosztów uzyskania przychodu i zaliczenie podatku od wynagrodzeń pobranego u źródła, co mogło prowadzić do zwrotu nadpłaconego podatku. Jednakże, prawo to było ograniczone do podatników mających miejsce zamieszkania w Niemczech lub w innym państwie członkowskim UE lub EOG. AB, jako obywatel niemiecki mieszkający w Szwajcarii, został pozbawiony tej możliwości. Sąd odsyłający (Finanzgericht Köln) zapytał Trybunał Sprawiedliwości UE, czy takie ograniczenie jest zgodne z umową o swobodnym przepływie osób, w szczególności z zasadą równego traktowania zawartą w art. 9 ust. 2 załącznika I. Trybunał przypomniał, że umowa o swobodnym przepływie osób ma na celu zapewnienie swobodnego przepływu osób i równego traktowania obywateli umawiających się stron. Stwierdził, że sytuacja AB, jako obywatela niemieckiego pracującego dla niemieckiego pracodawcy, ale mieszkającego w Szwajcarii, wchodzi w zakres stosowania umowy. Następnie Trybunał zbadał, czy odmowa prawa do dobrowolnego opodatkowania stanowi dyskryminację. Uznał, że choć zasada równego traktowania dopuszcza zróżnicowanie sytuacji podatników w zależności od miejsca zamieszkania, to jednak w tym przypadku nie istniała obiektywna różnica sytuacji uzasadniająca odmowę prawa do uwzględnienia kosztów uzyskania przychodu. Argumenty niemieckiego rządu dotyczące spójności systemu podatkowego i klauzuli „status quo” zostały odrzucone jako nieprzekonujące. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że przepisy umowy o swobodnym przepływie osób stoją na przeszkodzie przepisom krajowym, które ograniczają prawo do dobrowolnego opodatkowania dochodów z pracy najemnej tylko do rezydentów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, takie ograniczenie jest niezgodne z umową o swobodnym przepływie osób. Zasada równego traktowania zawarta w umowie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które odmawiają prawa do dobrowolnego opodatkowania dochodów z pracy najemnej obywatelowi państwa członkowskiego zamieszkałemu w Szwajcarii, jeśli prawo to przysługuje innym rezydentom UE/EOG.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że sytuacja obywatela niemieckiego mieszkającego w Szwajcarii i pracującego dla niemieckiego pracodawcy wchodzi w zakres stosowania umowy o swobodnym przepływie osób. Odmowa prawa do dobrowolnego opodatkowania, które pozwala na uwzględnienie kosztów uzyskania przychodu, stanowi ukrytą dyskryminację, ponieważ nie ma obiektywnej różnicy sytuacji uzasadniającej takie zróżnicowanie. Argumenty dotyczące spójności systemu podatkowego i klauzuli status quo nie były wystarczające do uzasadnienia dyskryminacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (AB)

Strony

NazwaTypRola
ABosoba_fizycznaskarżący
Finanzamt Köln-Südorgan_krajowypozwany

Przepisy (27)

Główne

Umowa o swobodnym przepływie osób art. 7

Umowa między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie swobodnego przepływu osób

Umowa o swobodnym przepływie osób art. 9 § 2

Umowa między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie swobodnego przepływu osób

Załącznik I art. 9 § 2

Załącznik I do Umowy o swobodnym przepływie osób

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Pomocnicze

Umowa o swobodnym przepływie osób art. 1

Umowa między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie swobodnego przepływu osób

Umowa o swobodnym przepływie osób art. 2

Umowa między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie swobodnego przepływu osób

Umowa o swobodnym przepływie osób art. 4

Umowa między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie swobodnego przepływu osób

Umowa o swobodnym przepływie osób art. 13

Umowa między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie swobodnego przepływu osób

Umowa o swobodnym przepływie osób art. 15

Umowa między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie swobodnego przepływu osób

Umowa o swobodnym przepływie osób art. 16

Umowa między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie swobodnego przepływu osób

Umowa o swobodnym przepływie osób art. 21 § 2

Umowa między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie swobodnego przepływu osób

Umowa o swobodnym przepływie osób art. 21 § 3

Umowa między Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie swobodnego przepływu osób

Załącznik I art. 6

Załącznik I do Umowy o swobodnym przepływie osób

Załącznik I art. 7 § 1

Załącznik I do Umowy o swobodnym przepływie osób

Załącznik I art. 9 § 1

Załącznik I do Umowy o swobodnym przepływie osób

Załącznik I art. 24 § 1

Załącznik I do Umowy o swobodnym przepływie osób

EStG art. 1

Einkommensteuergesetz (ustawa o podatku dochodowym)

EStG art. 1a

Einkommensteuergesetz (ustawa o podatku dochodowym)

EStG art. 4

Einkommensteuergesetz (ustawa o podatku dochodowym)

EStG art. 5

Einkommensteuergesetz (ustawa o podatku dochodowym)

EStG art. 9

Einkommensteuergesetz (ustawa o podatku dochodowym)

EStG art. 39a

Einkommensteuergesetz (ustawa o podatku dochodowym)

EStG art. 46 § 2

Einkommensteuergesetz (ustawa o podatku dochodowym)

EStG art. 46 § 4

Einkommensteuergesetz (ustawa o podatku dochodowym)

EStG art. 49 § 1

Einkommensteuergesetz (ustawa o podatku dochodowym)

EStG art. 50

Einkommensteuergesetz (ustawa o podatku dochodowym)

Konwencja wiedeńska art. 31

Konwencja wiedeńska o prawie traktatów

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa prawa do dobrowolnego opodatkowania dochodów z pracy najemnej dla obywatela niemieckiego mieszkającego w Szwajcarii, podczas gdy prawo to przysługuje rezydentom Niemiec i innych państw UE/EOG, stanowi ukrytą dyskryminację naruszającą zasadę równego traktowania z art. 9 ust. 2 załącznika I do umowy o swobodnym przepływie osób. Nie ma obiektywnej różnicy sytuacji między pracownikiem niemieckim mieszkającym w Szwajcarii a pracownikiem niemieckim mieszkającym w Niemczech, która uzasadniałaby odmowę prawa do uwzględnienia kosztów uzyskania przychodu w ramach dobrowolnego opodatkowania. Argumenty niemieckiego rządu dotyczące spójności systemu podatkowego i klauzuli status quo nie są wystarczające do uzasadnienia dyskryminacji.

Odrzucone argumenty

Ograniczenie prawa do dobrowolnego opodatkowania do rezydentów Niemiec lub innych państw UE/EOG jest uzasadnione różnicą sytuacji podatkowej, spójnością systemu podatkowego oraz klauzulą status quo. Sytuacja pracownika niemieckiego mieszkającego w Szwajcarii nie jest porównywalna z sytuacją rezydenta niemieckiego ze względu na miejsce zamieszkania i związane z tym różnice w zdolności podatkowej oraz uwzględnieniu sytuacji osobistej i rodzinnej.

Godne uwagi sformułowania

zasada równego traktowania zakazuje nie tylko jawnej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, ale także wszelkich form dyskryminacji ukrytej przepisy przewidujące rozróżnienie oparte na kryterium miejsca zamieszkania mogą zatem prowadzić do takiego samego skutku jak dyskryminacja ze względu na przynależność państwową w dziedzinie podatków bezpośrednich sytuacja rezydentów i nierezydentów w danym państwie nie jest bowiem co do zasady porównywalna nie można powoływać się na art. 21 ust. 2 umowy w sprawie swobodnego przepływu osób w celu odmówienia pracownikowi najemnemu ulgi podatkowej polegającej na prawie wyboru opodatkowania na wniosek z tego tylko powodu, że jego miejsce zamieszkania znajduje się w Szwajcarii, a nie w Niemczech.

Skład orzekający

A. Arabadjiev

prezes izby

T. von Danwitz

sędzia

P. G. Xuereb

sędzia

A. Kumin

sędzia

I. Ziemele

sprawozdawczyni

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady równego traktowania w kontekście umowy o swobodnym przepływie osób między UE a Szwajcarią, zwłaszcza w odniesieniu do opodatkowania dochodów z pracy najemnej przez obywateli UE mieszkających poza krajem zatrudnienia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej umowy między UE a Szwajcarią. Interpretacja zasady równego traktowania w kontekście prawa UE może być odmienna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii równego traktowania podatkowego dla obywateli UE pracujących za granicą, co jest istotne dla wielu osób i firm. Pokazuje, jak umowy międzynarodowe wpływają na prawa podatkowe.

Czy możesz pracować dla niemieckiej firmy z Szwajcarii i płacić niższe podatki? TSUE odpowiada!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI