C-623/23 i C-626/23
Podsumowanie
Sprawa C-623/23 i C-626/23 dotyczyła wykładni dyrektywy Rady 79/7/EWG w sprawie równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego oraz art. 23 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożono w związku ze sporami dotyczącymi odmowy przyznania przez hiszpański Instytut Zabezpieczenia Społecznego (INSS) dodatku do świadczenia emerytalno-rentowego ojcom, mimo posiadania przez nich dzieci. Prawo hiszpańskie przewidywało przyznanie tego dodatku kobietom automatycznie, natomiast mężczyźni musieli spełnić dodatkowe warunki, m.in. dotyczące przerwania kariery zawodowej lub niższych składek. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pytania prejudycjalne, stwierdził, że takie zróżnicowanie stanowi bezpośrednią dyskryminację ze względu na płeć, naruszając art. 4 ust. 1 dyrektywy 79/7/EWG. Orzeczono, że przepisy te nie mogą być uzasadnione celem zmniejszenia luki płciowej w świadczeniach emerytalnych ani jako środek działania pozytywnego na podstawie art. 157 ust. 4 TFUE (przejętego przez art. 23 Karty), ponieważ nie są proporcjonalne i nie eliminują dyskryminacji. W odpowiedzi na drugie pytanie w sprawie C-623/23, Trybunał wyjaśnił, że jeśli przyznanie dodatku ojcu na podstawie równych warunków prowadziłoby do odebrania dodatku matce (zgodnie z zasadą, że dodatek przysługuje tylko jednemu rodzicowi, temu z niższym świadczeniem), nie narusza to prawa Unii, pod warunkiem że prawo krajowe na to zezwala i nie pozbawia to stwierdzenia dyskryminacji jej skuteczności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja dyrektywy 79/7/EWG w kontekście świadczeń emerytalnych i równości płci, zasady niedyskryminacji, środki działania pozytywnego.
Dotyczy specyficznych przepisów hiszpańskich, ale zasady są uniwersalne dla prawa UE.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy krajowe przyznające dodatek do świadczenia emerytalnego kobietom z dziećmi automatycznie, a mężczyznom tylko pod dodatkowymi warunkami, naruszają zasadę równego traktowania wynikającą z dyrektywy 79/7/EWG?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie przepisy stanowią bezpośrednią dyskryminację ze względu na płeć, naruszając dyrektywę 79/7/EWG.
Uzasadnienie
Przepisy te traktują mężczyzn mniej korzystnie niż kobiety, wymagając od nich spełnienia dodatkowych warunków, podczas gdy kobiety otrzymują dodatek automatycznie. Nie można tego uzasadnić celem zmniejszenia luki płciowej ani jako środka działania pozytywnego, gdyż nie są proporcjonalne i nie eliminują dyskryminacji.
Czy przyznanie dodatku emerytalnego ojcu, zgodnie z prawem UE, może skutkować odebraniem tego dodatku matce, jeśli zgodnie z prawem krajowym dodatek przysługuje tylko jednemu rodzicowi (temu z niższym świadczeniem)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, prawo UE nie stoi na przeszkodzie takiemu odebraniu dodatku matce, jeśli wynika to z zastosowania równych warunków dla obojga rodziców i prawo krajowe na to zezwala, pod warunkiem że nie pozbawia to stwierdzenia dyskryminacji jej skuteczności.
Uzasadnienie
Odebranie dodatku matce jest konsekwencją zastosowania tych samych warunków dla obojga rodziców, zgodnie z zasadą, że dodatek przysługuje tylko jednemu z nich (temu z niższym świadczeniem). Prawo UE nie wymaga utrzymania dodatku dla kategorii osób, które już z niego korzystają, jeśli wynika to z zastosowania równych zasad.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| UV | osoba_fizyczna | skarżący |
| XXX | osoba_fizyczna | skarżący |
| Instituto Nacional de la Seguridad Social (INSS) | organ_krajowy | pozwany |
| OP | inne | interwenient |
| Ministerio Fiscal | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd hiszpański | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (16)
Główne
Dyrektywa 79/7/EWG art. 4 § 1
Dyrektywa Rady 79/7/EWG z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego
Dyrektywa 79/7/EWG art. 7 § 1 lit. b
Dyrektywa Rady 79/7/EWG z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego
Karta art. 23
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
LGSS art. 60
Ley General de la Seguridad Social (Hiszpania)
Przepis w brzmieniu sprzed i po zmianach z 2021 r. analizowany pod kątem dyskryminacji płciowej.
LGSS art. 60 § 1
Ley General de la Seguridad Social (Hiszpania)
Przepis przyznający dodatek kobietom automatycznie, a mężczyznom pod dodatkowymi warunkami.
Pomocnicze
Dyrektywa 79/7/EWG art. 1
Dyrektywa Rady 79/7/EWG z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego
Dyrektywa 79/7/EWG art. 2
Dyrektywa Rady 79/7/EWG z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego
Dyrektywa 79/7/EWG art. 3 § 1 lit. a
Dyrektywa Rady 79/7/EWG z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego
Dyrektywa 79/7/EWG art. 4 § 2
Dyrektywa Rady 79/7/EWG z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego
Karta art. 20
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Karta art. 21
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Karta art. 34 § 1
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
TFUE art. 157 § 4
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
LGSS art. 60 § 2
Ley General de la Seguridad Social (Hiszpania)
Przepis stanowiący, że dodatek może być przyznany tylko jednemu z rodziców.
LO 3/2007 art. 3
Ley Orgánica 3/2007 para la igualdad efectiva de mujeres y hombres (Hiszpania)
LO 3/2007 art. 11 § 1
Ley Orgánica 3/2007 para la igualdad efectiva de mujeres y hombres (Hiszpania)
Argumenty
Skuteczne argumenty
Hiszpańskie przepisy dotyczące dodatku emerytalnego dla rodziców wprowadzają bezpośrednią dyskryminację ze względu na płeć, naruszając dyrektywę 79/7/EWG. • Warunki przyznawania dodatku mężczyznom są bardziej restrykcyjne niż kobietom, mimo że mogą oni znajdować się w porównywalnej sytuacji. • Celem zmniejszenia luki płciowej nie można uzasadnić dyskryminacji, jeśli środek nie jest proporcjonalny i nie eliminuje nierówności. • Przepisy nie mogą być uzasadnione jako środek działania pozytywnego na podstawie art. 157 ust. 4 TFUE, ponieważ nie służą one zapewnieniu pełnej równości w życiu zawodowym.
Odrzucone argumenty
Hiszpańskie przepisy stanowią środek działania pozytywnego mający na celu zmniejszenie luki płciowej i są zgodne z prawem UE. • Kobiety i mężczyźni nie znajdują się w porównywalnej sytuacji ze względu na tradycyjny podział ról w wychowywaniu dzieci. • Przyznanie dodatku ojcu nie powinno prowadzić do odebrania go matce, jeśli prawo krajowe tego nie przewiduje.
Godne uwagi sformułowania
"zasada równego traktowania oznacza brak jakiejkolwiek dyskryminacji ze względu na płeć, bądź bezpośrednio, bądź pośrednio" • "nie można wykluczyć, iż pracownicy płci żeńskiej i męskiej, którzy wychowywali swoje dzieci, znajdują się w porównywalnej sytuacji" • "nie można uzasadnić na podstawie art. 23 Karty" • "nie stoi ona na przeszkodzie temu, by w przypadku gdy [...] takie przyznanie pociągało za sobą odebranie dodatku [...] już przyznanego matce"
Skład orzekający
D. Gratsias
prezes
E. Regan
sędzia
B. Smulders
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy 79/7/EWG w kontekście świadczeń emerytalnych i równości płci, zasady niedyskryminacji, środki działania pozytywnego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów hiszpańskich, ale zasady są uniwersalne dla prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia równości płci w kontekście świadczeń emerytalnych, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie społeczne oraz prawnicze.
“Hiszpania dyskryminuje ojców? TSUE orzeka w sprawie dodatku do emerytury.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny