C-621/18
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Court of Session (Szkocja) w związku ze sprawą dotyczącą możliwości jednostronnego wycofania przez Zjednoczone Królestwo notyfikacji o zamiarze wystąpienia z Unii Europejskiej, dokonanej na podstawie art. 50 TUE. Sąd odsyłający, rozpatrując apelację od wcześniejszego orzeczenia, uznał, że pytanie prejudycjalne jest dopuszczalne i istotne dla rozstrzygnięcia sporu, zwłaszcza w kontekście roli parlamentarzystów w procesie zatwierdzania umowy o wystąpieniu. Trybunał Sprawiedliwości UE, po analizie przepisów TUE, prawa międzynarodowego (Konwencja Wiedeńska) oraz kontekstu konstytucyjnego, orzekł, że art. 50 TUE należy interpretować w ten sposób, iż państwo członkowskie ma prawo jednostronnie wycofać notyfikację zamiaru wystąpienia z Unii. Prawo to przysługuje dopóki nie wejdzie w życie umowa o wystąpieniu lub nie upłynie dwuletni termin od notyfikacji (ewentualnie przedłużony). Wycofanie musi być dokonane jednoznacznie i bezwarunkowo, w formie pisemnej skierowanej do Rady Europejskiej, po podjęciu decyzji zgodnie z wymogami konstytucyjnymi państwa członkowskiego. Taka decyzja potwierdza przynależność do Unii na niezmienionych warunkach i kończy procedurę wystąpienia. Trybunał podkreślił, że nie można zmusić państwa do opuszczenia Unii wbrew jego woli, co byłoby sprzeczne z celami i wartościami UE.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: PrzełomoweInterpretacja art. 50 TUE, prawo państwa członkowskiego do wycofania notyfikacji o zamiarze wystąpienia, zasady suwerenności i dobrowolności członkostwa w UE.
Dotyczy specyficznej sytuacji wycofania notyfikacji o wystąpieniu, nie obejmuje innych aspektów prawa UE.
Zagadnienia prawne (2)
Czy państwo członkowskie, które notyfikowało zamiar wystąpienia z Unii Europejskiej na podstawie art. 50 TUE, może jednostronnie wycofać tę notyfikację przed wejściem w życie umowy o wystąpieniu lub upływem dwuletniego terminu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, prawo Unii dopuszcza jednostronne wycofanie notyfikacji zamiaru wystąpienia z Unii Europejskiej.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że art. 50 TUE należy interpretować w ten sposób, iż państwo członkowskie ma prawo jednostronnie wycofać notyfikację zamiaru wystąpienia, dopóki nie wejdzie w życie umowa o wystąpieniu lub nie upłynie dwuletni termin. Prawo to wynika z suwerennego charakteru decyzji o wystąpieniu i celu traktatów, jakim jest tworzenie coraz ściślejszego związku między narodami Europy. Nie można zmusić państwa do opuszczenia UE wbrew jego woli. Wycofanie musi być jednoznaczne, bezwarunkowe i dokonane zgodnie z wymogami konstytucyjnymi państwa.
Na jakich warunkach i z jakim skutkiem dla pozostania państwa członkowskiego w Unii Europejskiej może nastąpić wycofanie notyfikacji zamiaru wystąpienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Wycofanie notyfikacji musi być dokonane w sposób jednoznaczny i bezwarunkowy, w drodze pisma skierowanego do Rady Europejskiej, po podjęciu przez państwo członkowskie decyzji o wycofaniu zgodnie z jego wymogami konstytucyjnymi. Ma ono na celu potwierdzenie przynależności do Unii na niezmienionych warunkach i kończy procedurę wystąpienia.
Uzasadnienie
Trybunał wskazał, że wycofanie notyfikacji jest jednostronnym aktem suwerennym, który potwierdza wolę państwa pozostania w Unii. Musi być ono formalnie dokonane (pisemnie do Rady Europejskiej) i odzwierciedlać decyzję podjętą zgodnie z krajowym porządkiem konstytucyjnym. Skutkiem jest zakończenie procedury wystąpienia i utrzymanie statusu państwa członkowskiego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Andy Wightman | osoba_fizyczna | skarżący |
| Ross Greer | osoba_fizyczna | skarżący |
| Alyn Smith | osoba_fizyczna | skarżący |
| David Martin | osoba_fizyczna | skarżący |
| Catherine Stihler | osoba_fizyczna | skarżący |
| Jolyon Maugham | osoba_fizyczna | skarżący |
| Joanna Cherry | osoba_fizyczna | skarżący |
| Secretary of State for Exiting the European Union | organ_krajowy | pozwany |
| Chris Leslie | osoba_fizyczna | interwenient |
| Tom Brake | osoba_fizyczna | interwenient |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rada Unii Europejskiej | instytucja_ue | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (7)
Główne
TUE art. 50
Traktat o Unii Europejskiej
Artykuł 50 TUE należy interpretować w ten sposób, że państwo członkowskie może jednostronnie wycofać notyfikację zamiaru wystąpienia z Unii Europejskiej, dopóki nie wejdzie w życie umowa o wystąpieniu lub nie upłynie dwuletni termin, pod warunkiem podjęcia takiej decyzji zgodnie z wymogami konstytucyjnymi i złożenia pisemnego oświadczenia Radzie Europejskiej.
Pomocnicze
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna dla odesłania prejudycjalnego.
TFUE art. 218 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Procedura negocjowania i zawierania umów międzynarodowych przez Unię.
TUE art. 49
Traktat o Unii Europejskiej
Procedura ponownego przyjęcia państwa do Unii.
Konwencja wiedeńska o prawie traktatów art. 65
Procedura dotycząca nieważności, wygaśnięcia, wycofania się lub zawieszenia działania traktatu.
Konwencja wiedeńska o prawie traktatów art. 67
Dokumenty dotyczące stwierdzenia nieważności, wygaśnięcia, wycofania się lub zawieszenia działania traktatu.
Konwencja wiedeńska o prawie traktatów art. 68
Odwołanie notyfikacji oraz dokumentów przewidzianych w artykułach 65 i 67.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Art. 50 TUE nie zabrania wyraźnie wycofania notyfikacji. • Zamiar wystąpienia nie jest ostateczny ani nieodwołalny. • Decyzja o wystąpieniu jest suwerenna i podlega wymogom konstytucyjnym państwa. • Nie można zmusić państwa do opuszczenia UE wbrew jego woli. • Geneza art. 50 TUE wskazuje na dobrowolny i jednostronny charakter decyzji o wystąpieniu. • Konwencja Wiedeńska o prawie traktatów (art. 68) dopuszcza wycofanie notyfikacji przed wywołaniem skutków prawnych.
Odrzucone argumenty
Pytanie prejudycjalne jest hipotetyczne i akademickie, ponieważ nie ma sporu w postępowaniu głównym. • Wycofanie notyfikacji powinno wymagać jednomyślnej zgody Rady Europejskiej. • Prawo do wycofania notyfikacji nie ma charakteru jednostronnego. • Umożliwienie wycofania notyfikacji otwiera drogę do nadużyć i obejścia przepisów TUE.
Godne uwagi sformułowania
nie można zmusić państwa do wystąpienia z Unii wbrew jego woli • zamiar ze swej natury nie jest ani ostateczny, ani nieodwołalny • prawo do jednostronnego wycofania notyfikacji • potwierdzenie przynależności danego państwa członkowskiego do Unii na niezmienionych co do jego statusu państwa członkowskiego warunkach
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
R. Silva de Lapuerta
wiceprezes
J.C. Bonichot
sędzia
A. Arabadjiev
sędzia
A. Prechal
sędzia
M. Vilaras
sędzia
E. Regan
sędzia
T. von Danwitz
sędzia
C. Toader
sędzia
F. Biltgen
sędzia
K. Jürimäe
sędzia
M.C. Lycourgos
sędzia
A. Rosas
sędzia
E. Juhász
sędzia
M. Ilešič
sędzia
J. Malenovský
sędzia
L. Bay Larsen
sędzia
M. Safjan
sędzia
D. Šváby
sędzia
C.G. Fernlund
sprawozdawca
C. Vajda
sędzia
S. Rodin
sędzia
P.G. Xuereb
sędzia
N. Piçarra
sędzia
L.S. Rossi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Przełomowe
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 50 TUE, prawo państwa członkowskiego do wycofania notyfikacji o zamiarze wystąpienia, zasady suwerenności i dobrowolności członkostwa w UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wycofania notyfikacji o wystąpieniu, nie obejmuje innych aspektów prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy kluczowego momentu w historii UE - Brexitu i możliwości jego odwrócenia. Ma ogromne znaczenie polityczne i prawne, a także budzi silne emocje.
“Brexit można odwołać? TSUE daje państwom UE furtkę do pozostania w Unii!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny