C-620/17
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym ograniczającym możliwość dochodzenia odszkodowania od państwa za szkodę wyrządzoną przez prawomocne orzeczenie sądu, ale wyłączenie kosztów sądowych z odszkodowania jest niezgodne z prawem UE.
Sprawa dotyczyła możliwości dochodzenia odszkodowania od państwa węgierskiego za szkodę wyrządzoną przez prawomocne orzeczenie sądu, które naruszyło prawo UE. Hochtief Solutions domagał się odszkodowania od sądu węgierskiego, który odmówił uwzględnienia jego skargi rewizyjnej, mimo że późniejszy wyrok TSUE mógł mieć znaczenie dla sprawy. Trybunał orzekł, że prawo UE nie wyklucza możliwości ograniczenia odpowiedzialności państwa na gruncie prawa krajowego, ale wyłączenie kosztów sądowych z odszkodowania jest niedopuszczalne.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów prawa Unii Europejskiej w kontekście odpowiedzialności państwa członkowskiego za szkody wyrządzone jednostkom przez sądy krajowe orzekające w ostatniej instancji. Sprawa wywodziła się ze skargi firmy Hochtief Solutions przeciwko węgierskiemu sądowi, który odmówił rozpatrzenia jej skargi rewizyjnej, mimo że mogła ona dotyczyć naruszenia prawa UE. Hochtief Solutions twierdził, że węgierskie organy pozbawiły go prawa do skutecznej ochrony sądowej. Trybunał Sprawiedliwości UE rozpatrzył szereg pytań dotyczących m.in. możliwości dochodzenia odszkodowania od państwa, zasady powagi rzeczy osądzonej oraz dopuszczalności środków odwoławczych w postępowaniach o zamówienia publiczne. W swoim orzeczeniu Trybunał wyjaśnił, że odpowiedzialność państwa członkowskiego za szkody wyrządzone przez prawomocne orzeczenie sądu naruszające prawo UE jest możliwa, jeśli spełnione są określone przesłanki, w tym istotność naruszenia. Jednocześnie podkreślił, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które przewidują mniej restrykcyjne przesłanki odpowiedzialności, ale wyłączenie kosztów poniesionych przez stronę z zakresu odszkodowania jest niezgodne z zasadami skuteczności i równoważności. Trybunał zaznaczył również, że prawo UE nie zobowiązuje sądów do zmiany prawomocnych orzeczeń, chyba że krajowe przepisy proceduralne przewidują taką możliwość w celu zapewnienia zgodności z prawem UE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Prawo Unii nie stoi na przeszkodzie przepisom krajowym przewidującym mniej restrykcyjne przesłanki odpowiedzialności państwa niż te ustanowione przez TSUE, jednakże wyłączenie kosztów poniesionych przez stronę na skutek orzeczenia sądu krajowego z zakresu szkody podlegającej naprawieniu jest niezgodne z prawem UE.
Uzasadnienie
Trybunał przypomniał przesłanki odpowiedzialności państwa członkowskiego za szkody wyrządzone jednostkom przez naruszenie prawa UE przez sądy krajowe (naruszony przepis przyznaje prawa, naruszenie jest istotne, istnieje związek przyczynowy). Podkreślił, że zasada powagi rzeczy osądzonej nie wyklucza odpowiedzialności państwa, a naruszenie jest istotne, gdy jest oczywiste lub gdy sąd ostatniej instancji narusza orzecznictwo TSUE. Wyłączenie kosztów sądowych z odszkodowania jest niezgodne z zasadami skuteczności i równoważności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
Hochtief Solutions AG Magyarországi Fióktelepe (w zakresie kosztów)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Hochtief Solutions AG Magyarországi Fióktelepe | spolka | skarżący |
| Fővárosi Törvényszék | organ_krajowy | pozwany |
| rząd węgierski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd grecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (13)
Główne
TFUE art. 4 § 3
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zasada lojalnej współpracy, wymóg jednolitej wykładni, wymóg skutecznej ochrony sądowej.
TFUE art. 19 § 1
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Wymóg skutecznej ochrony sądowej.
TFUE art. 49
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Swoboda przedsiębiorczości i swoboda świadczenia usług.
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej art. 47
Prawo do skutecznej ochrony sądowej.
Dyrektywa Rady 89/665/EWG art. 1 § 1
Obowiązek zapewnienia skutecznych procedur odwoławczych w zamówieniach publicznych.
Dyrektywa Rady 89/665/EWG art. 1 § 3
Obowiązek zapewnienia dostępu do procedur odwoławczych dla podmiotów z interesem i poniesioną szkodą.
Dyrektywa Rady 89/665/EWG art. 2 § 1
Środki w procedurach odwoławczych obejmujące środki tymczasowe, uchylenie decyzji i przyznanie odszkodowania.
Dyrektywa Rady 92/13/EWG art. 1 § 1
Obowiązek zapewnienia skutecznych procedur odwoławczych w zamówieniach publicznych w sektorach wrażliwych.
Dyrektywa Rady 92/13/EWG art. 2 § 1
Środki w procedurach odwoławczych obejmujące środki tymczasowe, uchylenie decyzji i przyznanie odszkodowania.
kodeks postępowania cywilnego art. 260 § 1
Ustawa nr III z 1952 r. ustanawiająca kodeks postępowania cywilnego
Warunki wszczęcia postępowania rewizyjnego.
kodeks postępowania cywilnego art. 260 § 2
Ustawa nr III z 1952 r. ustanawiająca kodeks postępowania cywilnego
Warunki wniesienia skargi o rewizję.
Pomocnicze
Dyrektywa Rady 93/37/EWG
ustawa o zamówieniach publicznych
Ustawa CXXIX z 2003 r. o zamówieniach publicznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawo UE stoi na przeszkodzie przepisom krajowym, które wyłączają koszty sądowe z zakresu odszkodowania za szkodę wyrządzoną przez prawomocne orzeczenie sądu naruszające prawo UE. Jeśli prawo krajowe dopuszcza zmianę prawomocnego orzeczenia w celu zapewnienia zgodności z prawem UE, takie środki muszą być stosowane na równych zasadach.
Odrzucone argumenty
Odpowiedzialność państwa członkowskiego za szkodę wyrządzoną przez prawomocne orzeczenie sądu powinna być oceniana wyłącznie na podstawie prawa krajowego. Zasada powagi rzeczy osądzonej wyklucza możliwość stwierdzenia odpowiedzialności państwa członkowskiego za szkody i krzywdy. Prawo UE nie wymaga dopuszczenia rewizji jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia w celu zapewnienia zgodności z prawem UE. Pytania siódme i dziewiąte były niedopuszczalne ze względu na brak związku ze stanem faktycznym lub hipotetyczny charakter.
Godne uwagi sformułowania
Prawo Unii stoi natomiast na przeszkodzie obowiązywaniu przepisu prawa krajowego, który w takim wypadku wyłącza w sposób ogólny z zakresu podlegającej naprawieniu szkody koszty poniesione przez stronę na skutek wyrządzającego szkodę orzeczenia sądu krajowego. Prawo Unii nie zobowiązuje sądu krajowego do odstąpienia od stosowania krajowych norm proceduralnych nadających powagę rzeczy osądzonej danemu orzeczeniu, nawet gdyby umożliwiło to wyeliminowanie w porządku krajowym sytuacji, która jest niezgodna z tym prawem.
Skład orzekający
M. Vilaras
prezes izby
K. Jürimäe
sędzia
D. Šváby
sędzia
S. Rodin
sędzia
N. Piçarra
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie zakresu odpowiedzialności państwa członkowskiego za szkody wyrządzone przez sądy krajowe, zasada powagi rzeczy osądzonej w kontekście prawa UE, dopuszczalność środków odwoławczych w zamówieniach publicznych, zasady skuteczności i równoważności w dochodzeniu odszkodowań."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd krajowy odmówił rozpatrzenia skargi rewizyjnej, a następnie odmówił skierowania pytania prejudycjalnego. Konieczność oceny istotności naruszenia prawa UE przez sąd krajowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii ochrony prawnej i odpowiedzialności państwa za działania sądów, co jest istotne dla każdego obywatela i przedsiębiorcy działającego na rynku UE. Wyjaśnia granice zasady powagi rzeczy osądzonej w kontekście prawa UE.
“Czy prawomocny wyrok sądu może być podstawą do odszkodowania, jeśli narusza prawo UE? TSUE wyjaśnia granice.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI