C-618/16

Trybunał Sprawiedliwości2018-09-13
cjeuswobody_rynkuswobodny przepływ pracownikówWysokatrybunal
swobodny przepływ pracownikówobywatele polscyWielka Brytaniaokres przejściowyprawo do pobytustatus pracownikarejestracja pracownikazasiłek dochodowyTFUEdyrektywa 2004/38

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że państwa członkowskie mogły wyłączyć obywateli polskich z prawa do zachowania statusu pracownika po utracie pracy, jeśli nie przepracowali 12 miesięcy w danym państwie członkowskim.

Sprawa dotyczyła obywatela polskiego, który pracował w Wielkiej Brytanii przez około 20 miesięcy, ale uzyskał oficjalną rejestrację pracownika na krótko przed zakończeniem zatrudnienia. Po utracie pracy z powodu urazu, odmówiono mu zasiłku dochodowego, ponieważ nie spełnił wymogu 12 miesięcy nieprzerwanej pracy jako zarejestrowany pracownik. Sąd odsyłający zapytał, czy przepisy przejściowe aktu o przystąpieniu Polski do UE pozwalały na takie wyłączenie z prawa do zachowania statusu pracownika. Trybunał uznał, że państwa członkowskie mogły zastosować takie ograniczenia w okresie przejściowym, aby zapobiec zakłóceniom na rynku pracy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Upper Tribunal (Administrative Appeals Chamber) w sprawie Rafała Prefety przeciwko Secretary of State for Work and Pensions. Dotyczył on wykładni przepisów przejściowych zawartych w akcie o przystąpieniu Polski do UE z 2003 r., a także rozporządzenia nr 492/2011 w sprawie swobodnego przepływu pracowników oraz dyrektywy 2004/38/WE w sprawie prawa obywateli UE do swobodnego przemieszczania się i pobytu. Rafał Prefeta, obywatel polski, pracował w Wielkiej Brytanii od lipca 2009 r. do marca 2011 r. Uzyskał jednak rejestrację jako pracownik dopiero w styczniu 2011 r., co oznaczało, że przepracował jako zarejestrowany pracownik zaledwie dwa miesiące i sześć dni. Po utracie pracy z powodu urazu, odmówiono mu przyznania zasiłku dochodowego, ponieważ nie spełnił wymogu 12 miesięcy nieprzerwanej pracy jako zarejestrowany pracownik, który był warunkiem zachowania statusu pracownika i prawa do pobytu w przypadku bezrobocia. Sąd odsyłający pytał, czy przepisy przejściowe aktu o przystąpieniu pozwalały na takie wyłączenie obywateli polskich z zakresu stosowania art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 492/2011 i art. 7 ust. 3 dyrektywy 2004/38/WE. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że przepisy przejściowe zawarte w rozdziale 2 załącznika XII do aktu o przystąpieniu z 2003 r. zezwalały państwom członkowskim na wprowadzenie takich ograniczeń w okresie przejściowym. Celem tych przepisów było zapobieganie zakłóceniom na rynku pracy w wyniku nagłego napływu pracowników z nowych państw członkowskich. Trybunał stwierdził, że skoro R. Prefeta nie spełnił wymogu 12 miesięcy nieprzerwanej pracy jako zarejestrowany pracownik, nie mógł powoływać się na przepisy dyrektywy 2004/38/WE dotyczące zachowania statusu pracownika po utracie pracy, a co za tym idzie, nie mógł również korzystać z praw wynikających z zasady równego traktowania w zakresie świadczeń socjalnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy przejściowe zezwalały na takie wyłączenie.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że przepisy przejściowe zawarte w rozdziale 2 załącznika XII do aktu o przystąpieniu z 2003 r. miały na celu zapobieganie zakłóceniom na rynku pracy i zezwalały państwom członkowskim na odstępstwa od przepisów dotyczących swobodnego przepływu pracowników. W szczególności, państwo członkowskie mogło wymagać przepracowania 12 miesięcy jako zarejestrowany pracownik, aby obywatel z nowego państwa członkowskiego mógł zachować status pracownika po utracie zatrudnienia i tym samym korzystać z praw socjalnych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

Secretary of State for Work and Pensions

Strony

NazwaTypRola
Rafał Prefetaosoba_fizycznaskarżący
Secretary of State for Work and Pensionsorgan_krajowypozwany
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (10)

Główne

TFUE art. 45

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Artykuł 45 TFUE ma zastosowanie do swobodnego przepływu pracowników, z zastrzeżeniem postanowień przejściowych.

TFUE art. 56

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Artykuł 56 TFUE ma zastosowanie do swobodnego świadczenia usług, z zastrzeżeniem postanowień przejściowych.

Akt o przystąpieniu z 2003 r. art. 24

Akt dotyczący warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej

Środki wymienione w załącznikach mają zastosowanie do nowych państw członkowskich na warunkach określonych w tych załącznikach.

Akt o przystąpieniu z 2003 r. art. Załącznik XII, Rozdział 2

Akt dotyczący warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej

Zawiera postanowienia przejściowe dotyczące swobodnego przepływu osób i pracowników z Polski, zezwalające na odstępstwa od przepisów UE.

Rozporządzenie nr 492/2011 art. 7 ust. 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 492/2011 z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Unii

Pracownik będący obywatelem państwa członkowskiego korzysta z takich samych przywilejów socjalnych i podatkowych, jak pracownicy krajowi. Stosowanie tego przepisu było przedmiotem wyłączenia na podstawie przepisów przejściowych.

Dyrektywa 2004/38 art. 7 ust. 3

Dyrektywa 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich

Określa okoliczności, w których obywatel Unii zachowuje status pracownika po zaprzestaniu wykonywania pracy. Stosowanie tego przepisu było przedmiotem wyłączenia na podstawie przepisów przejściowych.

Rozporządzenie z 2006 r.

Immigration (European Economic Area) Regulations 2006

Prawo krajowe implementujące dyrektywę 2004/38/WE.

Rozporządzenie z 2004 r.

Accession (Immigration and Worker Registration) Regulations 2004

Prawo krajowe wprowadzające system rejestracji pracowników z państw przystępujących, zgodne z przepisami przejściowymi aktu o przystąpieniu.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 1612/68

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1612/68 z dnia 15 października 1968 r. w sprawie swobodnego przepływu pracowników wewnątrz Wspólnoty

Przepis uchylony przez rozporządzenie nr 492/2011, ale odniesienia do niego należy rozumieć jako odniesienia do odpowiednich przepisów rozporządzenia nr 492/2011.

Dyrektywa 68/360/EWG

Dyrektywa Rady 68/360/EWG z dnia 15 października 1968 r. w sprawie zniesienia ograniczeń w przemieszczaniu się i pobytu pracowników państw członkowskich i ich rodzin we Wspólnocie

Przepis uchylony przez dyrektywę 2004/38/WE, ale odniesienia do niego należy rozumieć jako odniesienia do odpowiednich przepisów dyrektywy 2004/38/WE.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy przejściowe aktu o przystąpieniu z 2003 r. zezwalały na odstępstwa od przepisów UE dotyczących swobodnego przepływu pracowników, w tym na wprowadzenie wymogu 12 miesięcy nieprzerwanej pracy jako zarejestrowany pracownik. Celem przepisów przejściowych było zapobieganie zakłóceniom na rynku pracy w nowych państwach członkowskich. Obywatel polski nie spełnił wymogu 12 miesięcy nieprzerwanej pracy jako zarejestrowany pracownik, co uniemożliwiło mu powoływanie się na przepisy dotyczące zachowania statusu pracownika po utracie zatrudnienia.

Odrzucone argumenty

Przepisy przejściowe nie zezwalały na wyłączenie obywateli polskich z zakresu stosowania art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 492/2011 i art. 7 ust. 3 dyrektywy 2004/38/WE. Obywatel polski, mimo krótszego okresu rejestracji, powinien być traktowany jako pracownik i mieć prawo do zachowania statusu pracownika po utracie zatrudnienia.

Godne uwagi sformułowania

przepisy przejściowe [...] zezwalały Zjednoczonemu Królestwu na wyłączenie z zakresu art. 7 ust. 3 dyrektywy 2004/38 obywatela polskiego, który nie spełniał przewidzianego w ustawodawstwie krajowym warunku przepracowania nieprzerwanego okresu 12 miesięcy w charakterze pracownika zarejestrowanego.

Skład orzekający

J.L. da Cruz Vilaça

prezes izby

A. Tizzano

wiceprezes Trybunału

E. Levits

sędzia

A. Borg Barthet

sędzia

M. Berger

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych dotyczących swobodnego przepływu pracowników z państw członkowskich, które przystąpiły do UE po 2004 r., w kontekście prawa do zachowania statusu pracownika i świadczeń socjalnych."

Ograniczenia: Dotyczy okresu przejściowego po przystąpieniu Polski do UE i specyficznych przepisów brytyjskich z tamtego okresu. Może mieć mniejsze znaczenie po Brexicie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak przepisy przejściowe po rozszerzeniu UE wpływały na prawa obywateli nowych państw członkowskich na rynkach pracy, co jest istotne dla zrozumienia ewolucji prawa UE i jego praktycznych skutków.

Czy 12 miesięcy pracy to za mało? Trybunał UE o prawach Polaków na brytyjskim rynku pracy po akcesji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI