C-617/20
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że oświadczenie o odrzuceniu spadku złożone przed sądem państwa miejsca zwykłego pobytu spadkobiercy jest ważne, jeśli spełnia wymogi tego państwa, bez konieczności spełniania dodatkowych wymogów prawa właściwego dla dziedziczenia.
Sprawa dotyczyła ważności oświadczenia o odrzuceniu spadku złożonego przez spadkobierców mieszkających w Niderlandach przed niderlandzkim sądem, podczas gdy postępowanie spadkowe toczyło się w Niemczech. Niemiecki sąd odmówił uznania oświadczenia, powołując się na brak spełnienia niemieckich wymogów formalnych i terminów. Trybunał Sprawiedliwości UE, odpowiadając na pytania prejudycjalne, wyjaśnił, że oświadczenie złożone zgodnie z prawem państwa miejsca zwykłego pobytu spadkobiercy jest ważne pod względem formy, nawet jeśli nie spełnia wymogów prawa właściwego dla dziedziczenia, o ile sąd właściwy dla sprawy spadkowej został o nim poinformowany.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 13 i 28 rozporządzenia (UE) nr 650/2012 w sprawie jurysdykcji i prawa właściwego w sprawach spadkowych. Sprawa wywodziła się z postępowania spadkowego po obywatelu Niderlandów, który zmarł w Niemczech. Spadkobiercy, bratanek zmarłego, mieszkający w Niderlandach, złożyli oświadczenie o odrzuceniu spadku przed sądem w Hadze. Niemiecki sąd spadkowy w Bremie odmówił uznania tego oświadczenia, twierdząc, że nie spełnia ono niemieckich wymogów formalnych i terminów. Sąd odsyłający zadał pytanie, czy oświadczenie złożone przed sądem państwa miejsca zwykłego pobytu spadkobiercy jest ważne, jeśli spełnia wymogi tego państwa, nawet jeśli nie spełnia wymogów prawa właściwego dla dziedziczenia. Trybunał Sprawiedliwości UE, opierając się na celach rozporządzenia (UE) nr 650/2012, które mają na celu ułatwienie życia spadkobiercom i zapewnienie skutecznego funkcjonowania rynku wewnętrznego, orzekł, że oświadczenie o odrzuceniu spadku złożone przed sądem państwa członkowskiego miejsca zwykłego pobytu spadkobiercy jest ważne pod względem formy, jeśli spełnia wymogi tego sądu. Nie jest konieczne spełnianie dodatkowych wymogów formalnych prawa właściwego dla dziedziczenia. Trybunał podkreślił, że choć motyw 32 rozporządzenia sugeruje konieczność poinformowania sądu właściwego dla sprawy spadkowej, to brak jest mechanizmu prawnego UE do automatycznego przekazywania takich oświadczeń. Osoba składająca oświadczenie jest odpowiedzialna za podjęcie niezbędnych czynności, aby sąd właściwy powziął wiedzę o jego istnieniu. W analizowanej sprawie sąd niemiecki został poinformowany o złożeniu oświadczenia przed upływem terminu, co powinno być wystarczające.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie o odrzuceniu spadku złożone przez spadkobiercę przed sądem państwa członkowskiego jego miejsca zwykłego pobytu uważa się za ważne pod względem formy, jeżeli spełnione zostały wymogi co do formy mające zastosowanie przed tym sądem, bez konieczności spełniania przez owo oświadczenie – dla celów jego ważności – wymogów co do formy ustanowionych w prawie właściwym dla dziedziczenia.
Uzasadnienie
Rozporządzenie (UE) nr 650/2012 ustanawia alternatywną jurysdykcję sądów państwa miejsca zwykłego pobytu spadkobiercy do przyjmowania oświadczeń o odrzuceniu spadku. Artykuł 28 rozporządzenia stanowi, że oświadczenie jest ważne pod względem formy, jeśli odpowiada wymogom prawa właściwego dla dziedziczenia lub prawa państwa miejsca zwykłego pobytu. Wykładnia celowościowa rozporządzenia, mająca na celu ułatwienie życia spadkobiercom i funkcjonowanie rynku wewnętrznego, wskazuje na prymat wymogów formalnych państwa miejsca zwykłego pobytu. Sąd właściwy dla sprawy spadkowej musi zostać poinformowany o złożeniu oświadczenia, ale brak jest mechanizmu UE do automatycznego przekazywania takich informacji, co obciąża spadkobiercę.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
spadkobiercy (bratankowie zmarłego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.N. | osoba_fizyczna | wnoszący odwołanie |
| N.N. | osoba_fizyczna | wnoszący odwołanie |
| E.G. | osoba_fizyczna | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 13
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Sądy państwa członkowskiego miejsca zwykłego pobytu spadkobiercy mają jurysdykcję do przyjmowania oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku, zapisu lub udziału obowiązkowego.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 28
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku jest ważne pod względem formy, jeżeli odpowiada wymogom prawa właściwego dla dziedziczenia lub prawa państwa, w którym osoba składająca oświadczenie ma miejsce zwykłego pobytu.
Pomocnicze
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 4
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Sądy państwa członkowskiego miejsca zwykłego pobytu zmarłego mają jurysdykcję do orzekania co do ogółu spraw dotyczących spadku.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 21
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Prawem właściwym dla ogółu spraw dotyczących spadku jest prawo państwa, w którym zmarły miał miejsce zwykłego pobytu w chwili śmierci.
Rozporządzenie nr 650/2012 art. 23
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 650/2012
Prawo właściwe dla dziedziczenia podlega ogół spraw dotyczących spadku, w tym przejście składników majątku, praw i obowiązków na spadkobierców oraz warunki i skutki przyjęcia lub odrzucenia spadku.
BGB art. 1942
Kodeks cywilny
BGB art. 1943
Kodeks cywilny
BGB art. 1944
Kodeks cywilny
Termin na odrzucenie spadku wynosi sześć tygodni, a sześć miesięcy, jeśli spadkodawca miał ostatnie miejsce zamieszkania za granicą lub spadkobierca ma miejsce pobytu za granicą.
BGB art. 1945
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oświadczenie o odrzuceniu spadku złożone przed sądem państwa miejsca zwykłego pobytu spadkobiercy, zgodnie z wymogami tego państwa, jest ważne pod względem formy. Cel rozporządzenia (UE) nr 650/2012 to ułatwienie życia spadkobiercom i zapewnienie skuteczności postępowań transgranicznych. Wykładnia celowościowa i językowa art. 13 i 28 rozporządzenia nr 650/2012 przemawia za uznaniem ważności oświadczenia złożonego zgodnie z prawem państwa miejsca pobytu.
Odrzucone argumenty
Oświadczenie o odrzuceniu spadku złożone przed sądem państwa miejsca zwykłego pobytu nie jest ważne, jeśli nie spełnia wymogów prawa właściwego dla dziedziczenia. Konieczność spełnienia dodatkowych wymogów formalnych i terminów przez sąd właściwy dla sprawy spadkowej. Brak przedstawienia oryginałów dokumentów wraz z tłumaczeniem do sądu właściwego dla sprawy spadkowej.
Godne uwagi sformułowania
ułatwić życie spadkobiercom i zapisobiercom mającym miejsce zwykłego pobytu w państwie członkowskim innym niż to, w którym dana sprawa spadkowa jest lub będzie rozpatrywana oświadczenie o odrzuceniu spadku jest ważne pod względem formy, w przypadku gdy odpowiada ono wymogom prawa właściwego dla dziedziczenia; lub prawa państwa, w którym osoba składająca oświadczenie ma miejsce zwykłego pobytu każda inna wykładnia zmierzająca do ograniczenia ważności pod względem formy oświadczenia dotyczącego odrzucenia spadku [...] skutkowałaby pozbawieniem przepisów art. 13 i art. 28 lit. b) tego rozporządzenia wszelkiej skuteczności (effet utile)
Skład orzekający
E. Regan
prezes izby
I. Jarukaitis
sędzia
M. Ilešič
sprawozdawca
D. Gratsias
sędzia
Z. Csehi
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ważność oświadczeń o odrzuceniu spadku składanych przez spadkobierców mieszkających w innym państwie członkowskim UE niż państwo właściwe dla postępowania spadkowego."
Ograniczenia: Dotyczy spraw spadkowych objętych zakresem rozporządzenia (UE) nr 650/2012. Nie rozstrzyga ostatecznie o tym, czy sąd właściwy dla sprawy spadkowej został skutecznie poinformowany o złożeniu oświadczenia, co może nadal być przedmiotem sporu w poszczególnych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy praktycznego problemu transgranicznego dziedziczenia, który może dotknąć wielu obywateli UE. Wykładnia przepisów UE przez TSUE ma bezpośrednie przełożenie na życie codzienne.
“Odrzucenie spadku za granicą? TSUE wyjaśnia, kiedy Twoje oświadczenie jest ważne!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI