C-617/10

Trybunał orzekł, że zasada ne bis in idem chroniona przez Kartę Praw Podstawowych UE nie stoi na przeszkodzie jednoczesnemu stosowaniu sankcji podatkowej i karnej za ten sam czyn, pod warunkiem, że sankcja podatkowa nie ma charakteru karnego.

Sprawa dotyczyła wykładni zasady ne bis in idem w prawie UE w kontekście szwedzkiego systemu, który przewidywał zarówno sankcje podatkowe (dodatkowe zobowiązanie podatkowe), jak i postępowanie karne za te same czyny polegające na podaniu nieprawdziwych informacji podatkowych. Haparanda tingsrätt zapytał Trybunał, czy takie podwójne postępowanie narusza zasadę ne bis in idem. Trybunał stwierdził, że zasada ta nie stoi na przeszkodzie stosowaniu kolejno sankcji podatkowej i karnej, o ile sankcja podatkowa nie ma charakteru karnego, co powinien ocenić sąd krajowy.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni zasady ne bis in idem w prawie Unii Europejskiej, w szczególności w kontekście szwedzkiego systemu prawnego, który dopuszczał prowadzenie odrębnych postępowań – administracyjnego (nakładanie dodatkowych zobowiązań podatkowych) i karnego – za te same czyny polegające na podaniu nieprawdziwych informacji podatkowych. Haparanda tingsrätt zapytał Trybunał Sprawiedliwości UE, czy takie podwójne postępowanie narusza zasadę ne bis in idem, chronioną przez art. 50 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 4 protokołu dodatkowego nr 7 do EKPC. Trybunał, rozpatrując pytania prejudycjalne, najpierw ustalił swoją właściwość do ich rozpoznania, stwierdzając, że postępowanie w sprawie podatku VAT i postępowanie karne skarbowe stanowią akt stosowania prawa Unii w rozumieniu art. 51 ust. 1 Karty. Następnie, odpowiadając na pytania drugie, trzecie i czwarte, Trybunał orzekł, że zasada ne bis in idem nie stoi na przeszkodzie stosowaniu kolejno sankcji podatkowej i sankcji karnej za ten sam czyn polegający na niedopełnieniu obowiązku przekazania prawidłowych informacji dotyczących podatku VAT, pod warunkiem, że pierwsza z tych sankcji (podatkowa) nie ma charakteru karnego. Ocena charakteru karnego sankcji podatkowej powinna być dokonana przez sąd krajowy z uwzględnieniem kryteriów takich jak kwalifikacja prawna, charakter naruszenia oraz surowość sankcji. Pytanie piąte dotyczące zgodności z zasadą ne bis in idem systemu nakładania dodatkowych zobowiązań podatkowych i rozpatrywania odpowiedzialności karnoskarbowej przez ten sam sąd zostało uznane za niedopuszczalne, ponieważ dotyczyło przepisów, które nie obowiązywały już w szwedzkim porządku prawnym. Odpowiadając na pierwsze pytanie, Trybunał stwierdził, że prawo Unii nie reguluje stosunków między EKPC a porządkami prawnymi państw członkowskich, ale stoi na przeszkodzie krajowej praktyce sądowej, która uzależnia niezastosowanie przepisu sprzecznego z prawem podstawowym chronionym na mocy Karty od oczywistości tej sprzeczności, ponieważ uniemożliwia to sądowi krajowemu pełną ocenę zgodności z Kartą.

Zagadnienia prawne (3)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (10)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy