C-615/21

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2023-07-13
cjeupodatkiVATWysokatrybunal
VATprzedawnieniepewność prawaskutecznośćpostępowanie podatkowekontrola sądowaprawo węgierskieTSUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że zasady pewności prawa i skuteczności nie stoją na przeszkodzie węgierskiemu uregulowaniu pozwalającemu na nieograniczone zawieszenie biegu terminu przedawnienia w sprawach VAT, nawet jeśli ponowne wszczęcie postępowania wynika z winy organu podatkowego.

Sprawa dotyczyła węgierskiego przepisu pozwalającego na zawieszenie biegu terminu przedawnienia prawa organu podatkowego do ustalenia wymiaru VAT na czas trwania kontroli sądowej, bez ograniczenia czasowego. Spółka Napfény-Toll Kft. kwestionowała możliwość ponownego wszczęcia postępowania podatkowego po prawie dziesięciu latach. Sąd odsyłający zapytał TSUE o zgodność tego uregulowania z zasadami pewności prawa i skuteczności. Trybunał uznał, że zasady te nie stoją na przeszkodzie takiemu zawieszeniu, podkreślając jednak, że prawo UE wymaga rozsądnych terminów i może nakładać obowiązki na administrację w zakresie dobrej administracji i rozstrzygania spraw w rozsądnym terminie.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Szegedi Törvényszék (Węgry) dotyczył wykładni zasad pewności prawa i skuteczności prawa Unii w kontekście węgierskiego uregulowania dotyczącego zawieszenia biegu terminu przedawnienia prawa organu podatkowego do określenia wymiaru podatku od wartości dodanej (VAT). Spór dotyczył spółki Napfény-Toll Kft., która odliczyła VAT od zakupów dokonanych w latach 2010-2011. Węgierskie przepisy, w szczególności § 164 ust. 5 dawnej ordynacji podatkowej, pozwalały na zawieszenie biegu terminu przedawnienia na czas trwania kontroli sądowej, bez ograniczenia czasowego. Węgierski sąd najwyższy (Kúria) interpretował te przepisy jako dopuszczające zawieszenie na cały czas trwania kontroli sądowej, nawet jeśli postępowanie było wielokrotnie wszczynane ponownie z winy organu podatkowego. Spółka Napfény-Toll argumentowała, że takie nieograniczone zawieszenie narusza zasadę pewności prawa. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) stwierdził, że prawo Unii nie określa terminów przedawnienia w VAT ani zasad ich zawieszania. Rozporządzenie nr 2988/95 dotyczące ochrony interesów finansowych Wspólnot nie ma zastosowania, ponieważ VAT nie jest pobierany bezpośrednio w imieniu Unii. TSUE uznał, że państwa członkowskie mają kompetencję do ustalania tych przepisów, ale muszą przestrzegać prawa Unii, w tym zasad pewności prawa i skuteczności. Analizując zasadę pewności prawa, TSUE stwierdził, że nie stoi ona na przeszkodzie nieograniczonemu zawieszeniu terminu przedawnienia, o ile podatnik jest informowany o zamiarze ponownego zbadania jego sytuacji i nie może powoływać się na sytuację prawną, która nie istnieje. Zasada skuteczności również nie jest naruszona, ponieważ takie zawieszenie nie czyni wykonywania praw przyznanych przez prawo Unii praktycznie niemożliwym. TSUE podkreślił jednak, że prawo do dobrej administracji i prawo do rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie (art. 47 Karty praw podstawowych) wymagają, aby czas trwania postępowania nie był nierozsądny. W przypadkach rażącego naruszenia przez administrację wytycznych sądowych lub gdy przewlekłość postępowania wpływa na możliwości obrony podatnika, mogą wystąpić naruszenia prawa Unii. W tej konkretnej sprawie TSUE stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby ocena ważności decyzji zależała od dowodów utraconych z powodu przewlekłości, ale pozostawił sądowi odsyłającemu ocenę, czy doszło do naruszenia obowiązków dobrej administracji i rozstrzygania spraw w rozsądnym terminie.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Zasady pewności prawa i skuteczności prawa Unii nie stoją na przeszkodzie takiemu uregulowaniu i praktyce administracyjnej.

Uzasadnienie

TSUE uznał, że prawo Unii nie reguluje szczegółowo terminów przedawnienia VAT ani zasad ich zawieszania. Państwa członkowskie mają kompetencję w tym zakresie, pod warunkiem przestrzegania prawa UE. Zasada pewności prawa nie jest naruszona, ponieważ podatnik jest informowany o zamiarze ponownego zbadania jego sytuacji, a sytuacja prawna nie jest kwestionowana w nieskończoność. Zasada skuteczności również nie jest naruszona, gdyż nie czyni wykonywania praw przyznanych przez prawo UE praktycznie niemożliwym. TSUE podkreślił jednak, że prawo do dobrej administracji i rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie wymaga, aby czas trwania postępowania nie był nierozsądny, a przewlekłość postępowania nie wpływała na możliwości obrony podatnika.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Napfény‑Toll Kft.spolkaskarżący w postępowaniu głównym
Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatóságaorgan_krajowypozwany w postępowaniu głównym
Rząd węgierskiinneinterwenient
Rząd hiszpańskiinneinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (10)

Główne

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dyrektywa VAT

Dyrektywa Rady 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

dawna ordynacja podatkowa art. 164

Ustawa nr XCII z 2003 r. ordynacja podatkowa (Węgry)

nowa ordynacja podatkowa art. 203 § 3

Ustawa nr CLI z 2017 r. ustanawiająca przepisy dotyczące administracji podatkowej (Węgry)

nowa ordynacja podatkowa art. 203 § 7

Ustawa nr CLI z 2017 r. ustanawiająca przepisy dotyczące administracji podatkowej (Węgry)

nowa ordynacja podatkowa art. 271 § 1

Ustawa nr CL z 2017 r. wprowadzająca ordynację podatkową (Węgry)

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 2988/95

Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich

Karta Praw Podstawowych art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

TUE art. 4

Traktat o Unii Europejskiej

Rozporządzenie nr 1553/89

Rozporządzenie Rady (EWG, Euratom) nr 1553/89 w sprawie ostatecznych jednolitych warunków poboru środków własnych pochodzących z podatku od wartości dodanej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zasady pewności prawa i skuteczności nie stoją na przeszkodzie nieograniczonemu zawieszeniu terminu przedawnienia w sprawach VAT, nawet jeśli ponowne wszczęcie postępowania wynika z winy organu podatkowego. Prawo Unii nie reguluje szczegółowo terminów przedawnienia VAT ani zasad ich zawieszania, pozostawiając to państwom członkowskim, pod warunkiem przestrzegania prawa UE. Nieograniczone zawieszenie terminu przedawnienia nie czyni wykonywania praw przyznanych przez prawo UE praktycznie niemożliwym.

Odrzucone argumenty

Nieograniczone zawieszenie biegu terminu przedawnienia narusza zasadę pewności prawa, ponieważ podatnik nie ma pewności co do swojej sytuacji prawnej. Wielokrotne wszczynanie postępowania z winy organu podatkowego i nieograniczone zawieszenie terminu przedawnienia narusza prawo do dobrej administracji i rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym terminie.

Godne uwagi sformułowania

zasada pewności prawa stanowi część porządku prawnego Unii i z tego względu musi być przestrzegana przez państwa członkowskie możliwość zakwestionowania sytuacji podatnika dotyczącej jego praw i obowiązków względem organu podatkowego lub celnego nie istniała w nieskończoność zasada skuteczności wyznacza wraz z zasadą równoważności ramy autonomii proceduralnej przysługującej państwom członkowskim prawo do dobrej administracji, które odzwierciedla ogólną zasadę prawa Unii, ma bowiem prawo do tego, aby jego sytuacja została wyjaśniona w rozsądnym terminie prawo do tego, aby zgodnie z art. 47 akapit drugi Karty praw podstawowych Unii Europejskiej jej sprawa została rozstrzygnięta również w rozsądnym terminie.

Skład orzekający

E. Regan

prezes izby

K. Lenaerts

prezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego piątej izby

D. Gratsias

sędzia

M. Ilešič

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad pewności prawa i skuteczności w kontekście krajowych przepisów o przedawnieniu w sprawach podatkowych, zwłaszcza w VAT. Potwierdzenie, że nieograniczone zawieszenie terminu przedawnienia, nawet z winy organu, nie jest z zasady sprzeczne z prawem UE, ale wymaga uwzględnienia prawa do rozsądnego terminu postępowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki węgierskiego prawa podatkowego i jego interpretacji. Wskazuje na potrzebę oceny konkretnych przypadków pod kątem rozsądnego terminu postępowania i wpływu przewlekłości na możliwości obrony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad pewności prawa i skuteczności w kontekście długotrwałych postępowań podatkowych, co jest problemem uniwersalnym dla przedsiębiorców. Pokazuje, jak prawo UE wpływa na krajowe procedury administracyjne.

Czy polskie prawo pozwala na nieograniczone zawieszenie terminu przedawnienia w VAT? TSUE wyjaśnia granice pewności prawa.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę