C-610/23
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że przepisy krajowe przewidujące odrzucenie wniosku o ochronę międzynarodową jako oczywiście bezzasadny z powodu niestawiennictwa osobistego wnioskodawcy, gdy celem tego stawiennictwa jest jedynie weryfikacja obecności, naruszają prawo do skutecznego środka zaskarżenia.
Sprawa dotyczyła zgodności greckich przepisów z prawem UE, które przewidywały odrzucenie odwołania od decyzji o odmowie ochrony międzynarodowej jako oczywiście bezzasadnego, jeśli wnioskodawca nie stawił się osobiście przed komisją odwoławczą, nawet jeśli celem tego stawiennictwa była jedynie weryfikacja obecności, a nie wysłuchanie. Sąd odsyłający pytał, czy takie przepisy naruszają prawo do skutecznego środka zaskarżenia (art. 46 dyrektywy 2013/32 i art. 47 Karty). Trybunał uznał, że przepisy te są nieproporcjonalne, ponieważ nadmiernie utrudniają dostęp do wymiaru sprawiedliwości, tworząc niewzruszalne domniemanie nadużycia prawa do odwołania bez badania sprawy co do istoty.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 46 dyrektywy 2013/32 w związku z art. 47 Karty praw podstawowych UE. Sprawa wywoływała wątpliwości greckiego sądu administracyjnego co do zgodności krajowych przepisów, które przewidywały odrzucenie odwołania od decyzji o odmowie ochrony międzynarodowej jako oczywiście bezzasadnego, jeśli wnioskodawca nie stawił się osobiście przed komisją odwoławczą. Celem tego wymogu proceduralnego była jedynie weryfikacja obecności wnioskodawcy na terytorium Grecji, a nie jego wysłuchanie. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że takie przepisy naruszają prawo do skutecznego środka zaskarżenia. Stwierdził, że choć państwa członkowskie mają autonomię proceduralną, muszą zapewnić, aby środki te nie czyniły korzystania z praw UE niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym. W tym przypadku, obowiązek osobistego stawiennictwa w Atenach, pod rygorem odrzucenia odwołania jako oczywiście bezzasadnego, stanowił nieproporcjonalne obciążenie dla wnioskodawców, zwłaszcza tych mieszkających daleko od stolicy. Trybunał podkreślił, że prawo do skutecznego środka zaskarżenia wymaga pełnego rozpatrzenia sprawy ex nunc, a domniemanie nadużycia prawa do odwołania, prowadzące do odrzucenia wniosku bez badania jego istoty, jest niezgodne z zasadą proporcjonalności i prawem do skutecznej ochrony sądowej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie przepisy są niezgodne z prawem UE, ponieważ stanowią nieproporcjonalne ograniczenie prawa do skutecznego środka zaskarżenia.
Uzasadnienie
Obowiązek osobistego stawiennictwa w celu jedynie weryfikacji obecności, pod rygorem odrzucenia wniosku jako oczywiście bezzasadnego, stanowi nadmierne utrudnienie w dostępie do wymiaru sprawiedliwości i narusza zasadę proporcjonalności. Prawo do skutecznego środka zaskarżenia wymaga pełnego rozpatrzenia sprawy ex nunc.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (FO)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| FO | osoba_fizyczna | skarżący |
| Ypourgos Metanastefsis kai Asylou | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd grecki | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (9)
Główne
Dyrektywa 2013/32/UE art. 46 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej
Państwa członkowskie zapewniają prawo do skutecznego środka zaskarżenia przed sądem decyzji dotyczących wniosków o ochronę międzynarodową.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 46 § 3
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej
Skuteczny środek zaskarżenia musi zapewniać pełne rozpatrzenie ex nunc okoliczności faktycznych i prawnych.
Dyrektywa 2013/32/UE art. 46 § 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej
Państwa członkowskie ustanawiają przepisy proceduralne, które nie mogą uniemożliwiać ani nadmiernie utrudniać korzystania z prawa do skutecznego środka zaskarżenia.
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka zaskarżenia i dostępu do bezstronnego sądu.
Ustawa 4636/2019 art. 97 § 2
Ustawa 4636/2019 (Grecja)
Obowiązek osobistego stawiennictwa przed komisją odwoławczą i domniemanie cofnięcia odwołania w przypadku niestawiennictwa.
Pomocnicze
Dyrektywa 2013/32/UE art. 46 § 11
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej
Państwa członkowskie mogą określić warunki domniemania dorozumianego cofnięcia środka zaskarżenia.
Dyrektywa 2008/115/WE art. 7 § 4
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich
Możliwość niewyznaczenia terminu dobrowolnego wyjazdu w przypadku odrzucenia wniosku jako oczywiście bezzasadnego.
Dyrektywa 2008/115/WE art. 11 § 1
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich
Zakaz wjazdu towarzyszący decyzji nakazującej powrót.
Ustawa 3907/2011 art. 22 § 4
Ustawa 3907/2011 (Grecja)
Możliwość niewyznaczenia terminu dobrowolnego wyjazdu w przypadku odrzucenia wniosku jako oczywiście bezzasadnego lub stanowiącego nadużycie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek osobistego stawiennictwa przed komisją odwoławczą, gdy jego celem jest jedynie weryfikacja obecności, a nie wysłuchanie, stanowi nieproporcjonalne obciążenie dla wnioskodawcy. Odrzucenie wniosku jako oczywiście bezzasadnego z powodu niestawiennictwa, bez badania sprawy co do istoty, narusza prawo do skutecznego środka zaskarżenia. Przepisy krajowe tworzą niewzruszalne domniemanie nadużycia prawa do odwołania, co jest niezgodne z zasadą proporcjonalności. Prawo UE wymaga, aby środki proceduralne nie czyniły korzystania z praw UE niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym.
Odrzucone argumenty
Greckie przepisy proceduralne dotyczące obowiązku osobistego stawiennictwa i jego konsekwencji są zgodne z zasadą autonomii proceduralnej państw członkowskich. Domniemanie wniesienia środka zaskarżenia w sposób stanowiący nadużycie jest uzasadnione celem zapewnienia szybkości postępowania i prawidłowego jego przebiegu. Przepisy krajowe przewidują wyjątki od obowiązku osobistego stawiennictwa (np. siła wyższa) oraz informują o terminie rozprawy.
Godne uwagi sformułowania
stoi on na przeszkodzie uregulowaniom państwa członkowskiego, które w przypadku niedopełnienia przez osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową obowiązku proceduralnego polegającego na osobistym stawiennictwie przed sądem właściwym do rozpoznania jej środka zaskarżenia decyzji o odrzuceniu jej wniosku, w sytuacji gdy jedynym celem tego obowiązku jest weryfikacja obecności owej osoby na terytorium krajowym, nie zaś jej wysłuchanie, ustanawiają domniemanie wniesienia tego środka zaskarżenia w sposób stanowiący nadużycie i przewidują, że ów środek zaskarżenia należy odrzucić jako oczywiście bezzasadny.
Skład orzekający
F. Biltgen
prezes izby
T. von Danwitz
wiceprezes Trybunału, pełniący obowiązki sędziego pierwszej izby
A. Kumin
sędzia
I. Ziemele
sędzia
S. Gervasoni
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia prawa UE dotyczącego prawa do skutecznego środka zaskarżenia w postępowaniach azylowych, zasada proporcjonalności w procedurach administracyjnych i sądowych, ograniczenia prawa do sądu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w kontekście ochrony międzynarodowej, ale zasady mogą być stosowane analogicznie do innych postępowań, gdzie wymogi proceduralne mogą nadmiernie utrudniać dostęp do sądu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa do sądu w kontekście ochrony międzynarodowej, pokazując, jak przepisy proceduralne mogą stanowić barierę dla osób ubiegających się o azyl. Pokazuje napięcie między efektywnością procedur a prawami jednostki.
“Czy obowiązek osobistego stawiennictwa może pozbawić Cię prawa do azylu? TSUE odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI