C-610/19
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że odmowa prawa do odliczenia VAT z powodu nieprawidłowości w łańcuchu dostaw jest niezgodna z prawem UE, jeśli podatnik nie wiedział o oszustwie.
Sprawa dotyczyła odmowy prawa do odliczenia VAT przez węgierskie organy podatkowe spółce Vikingo, która nabyła maszyny na podstawie faktur od spółki Freest. Organy uznały faktury za niewiarygodne z powodu rzekomego braku zasobów u Freest i jego podwykonawców, nieekonomicznego łańcucha dostaw oraz nieprawidłowości w poprzednich transakcjach. Sąd odsyłający zapytał TSUE, czy taka praktyka jest zgodna z dyrektywą VAT i zasadami neutralności, skuteczności i proporcjonalności. Trybunał stwierdził, że odmowa odliczenia jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy podatnik aktywnie uczestniczył w oszustwie lub wiedział o nim, co musi wykazać organ podatkowy.
Sprawa C-610/19 dotyczyła wykładni dyrektywy VAT w kontekście odmowy prawa do odliczenia VAT przez węgierskie organy podatkowe spółce Vikingo. Vikingo nabyła maszyny od spółki Freest, korzystając z prawa do odliczenia VAT naliczonego z dwóch faktur. Organy podatkowe odmówiły odliczenia, uznając faktury za niewiarygodne, ponieważ Freest i jego podwykonawcy rzekomo nie posiadali niezbędnych zasobów do produkcji i dostawy maszyn, a łańcuch dostaw był nieekonomiczny i zawierał nieprawidłowości. Sąd odsyłający zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE z pytaniami dotyczącymi zgodności tej praktyki z prawem UE, w szczególności z dyrektywą VAT oraz zasadami neutralności podatkowej, skuteczności i proporcjonalności. Trybunał przypomniał, że prawo do odliczenia VAT jest fundamentalną zasadą systemu VAT i nie może być ograniczane, jeśli spełnione są wymogi materialne i formalne. Odmowa odliczenia jest dopuszczalna jedynie w przypadku oszustwa lub gdy podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć o udziale w transakcji związanej z oszustwem. Ciężar udowodnienia tego spoczywa na organach podatkowych, które muszą przedstawić obiektywne dowody. Trybunał stwierdził, że praktyka węgierskich organów, która uzależniała prawo do odliczenia od spełnienia wymogów wykraczających poza te określone w dyrektywie VAT i nakładała na podatnika obowiązek weryfikacji całego łańcucha dostaw, jest niezgodna z prawem UE. Odmowa odliczenia VAT jest możliwa tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że podatnik aktywnie uczestniczył w oszustwie lub wiedział o nim, co powinien zweryfikować sąd odsyłający. Trybunał uznał również za niedopuszczalne pytania dotyczące proporcjonalności kary podatkowej oraz prawa do odszkodowania, ponieważ były one hipotetyczne lub niezwiązane ze stanem faktycznym sprawy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, taka praktyka jest niezgodna z prawem UE, chyba że zostanie wykazane, iż podatnik aktywnie uczestniczył w oszustwie lub wiedział/powinien był wiedzieć o udziale w transakcji związanej z oszustwem.
Uzasadnienie
Prawo do odliczenia VAT jest fundamentalną zasadą i nie może być ograniczane bez uzasadnionych podstaw. Odmowa odliczenia jest dopuszczalna tylko w przypadku oszustwa lub wiedzy podatnika o udziale w oszustwie, co musi udowodnić organ podatkowy na podstawie obiektywnych dowodów. Ciężar dowodu nie może być przerzucany na podatnika w sposób nadmierny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
skarżący (Vikingo Fővállalkozó Kft.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Vikingo Fővállalkozó Kft. | spolka | skarżący |
| Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatósága | organ_krajowy | pozwany |
Przepisy (18)
Główne
Dyrektywa VAT art. 168 § lit. a)
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Prawo do odliczenia VAT od towarów i usług wykorzystywanych na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika.
Dyrektywa VAT art. 178 § lit. a)
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Warunek skorzystania z prawa do odliczenia: posiadanie faktury sporządzonej zgodnie z przepisami.
Dyrektywa VAT art. 220 § pkt 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Obowiązek wystawienia faktury przez podatnika dla dostaw towarów lub świadczenia usług na rzecz innego podatnika.
Dyrektywa VAT art. 226
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Obowiązkowe dane na fakturach dla celów VAT.
Pomocnicze
Dyrektywa VAT art. 273 § akapit pierwszy
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Możliwość nakładania przez państwa członkowskie dodatkowych obowiązków w celu zapobiegania oszustwom, pod warunkiem, że nie wykraczają poza konieczne i nie uniemożliwiają korzystania z prawa do odliczenia.
Karta art. 47
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Prawo do skutecznego środka prawnego przed sądem.
ustawa o VAT (HU) art. 27 § ust. 1
Ustawa nr CXXVII z 2007 r. o podatku od wartości dodanej
Dotyczy dostaw towarów w kolejnych transakcjach.
ustawa o VAT (HU) art. 26
Ustawa nr CXXVII z 2007 r. o podatku od wartości dodanej
Miejsce dostawy towarów w przypadku wysyłki.
ustawa o VAT (HU) art. 119 § ust. 1
Ustawa nr CXXVII z 2007 r. o podatku od wartości dodanej
Powstanie prawa do odliczenia podatku.
ustawa o VAT (HU) art. 120 § lit. a)
Ustawa nr CXXVII z 2007 r. o podatku od wartości dodanej
Prawo do odliczenia VAT od towarów i usług wykorzystywanych na potrzeby opodatkowanych transakcji.
ustawa o VAT (HU) art. 127 § ust. 1 lit. a)
Ustawa nr CXXVII z 2007 r. o podatku od wartości dodanej
Materialna przesłanka skorzystania z prawa do odliczenia: posiadanie faktury.
ustawa o rachunkowości (HU) art. 1
Ustawa nr C z 2000 r. o rachunkowości
Określa obowiązki w zakresie rachunkowości.
ustawa o rachunkowości (HU) art. 15 § ust. 3
Ustawa nr C z 2000 r. o rachunkowości
Zasada realności: transakcje muszą istnieć w rzeczywistości, być możliwe do udowodnienia i ustalenia.
ustawa o rachunkowości (HU) art. 166 § ust. 1 i 2
Ustawa nr C z 2000 r. o rachunkowości
Dokument potwierdzający księgowość musi być wiarygodny, rzetelny i prawidłowy.
ordynacja podatkowa (HU) art. 2 § ust. 1
Ustawa nr XCII z 2003 r. – ordynacja podatkowa
Prawa podatkowe muszą być wykonywane zgodnie z ich przeznaczeniem; zakaz obejścia prawa.
ordynacja podatkowa (HU) art. 97 § ust. 4 i 6
Ustawa nr XCII z 2003 r. – ordynacja podatkowa
Obowiązek organu podatkowego ustalenia stanu faktycznego; ciężar dowodu.
ordynacja podatkowa (HU) art. 170 § ust. 1
Ustawa nr XCII z 2003 r. – ordynacja podatkowa
Obowiązek zapłaty kary podatkowej w przypadku niedostatecznej zapłaty podatku; wysokość kary.
ordynacja podatkowa (HU) art. 171 § ust. 1 i 2
Ustawa nr XCII z 2003 r. – ordynacja podatkowa
Możliwość obniżenia lub umorzenia kary w przypadku nadzwyczajnych okoliczności; zakaz obniżenia w przypadku ukrywania dochodów, fałszowania dowodów itp.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odmowa prawa do odliczenia VAT z powodu nieprawidłowości w łańcuchu dostaw, które nie są bezpośrednio związane z wiedzą podatnika o oszustwie, narusza zasadę neutralności podatkowej i skuteczności. Ciężar dowodu oszustwa lub wiedzy podatnika o oszustwie spoczywa na organach podatkowych. Podatnik nie może być obciążony obowiązkiem weryfikacji całego łańcucha dostaw, wykraczającym poza rozsądne wymagania.
Odrzucone argumenty
Faktury były niewiarygodne z powodu braku zasobów u wystawcy, nieekonomicznego łańcucha dostaw i nieprawidłowości w poprzednich transakcjach. Naruszenie krajowych zasad rachunkowości stanowi podstawę do odmowy odliczenia VAT. Nieracjonalność ekonomiczna łańcucha dostaw uzasadnia odmowę odliczenia.
Godne uwagi sformułowania
Prawo do odliczenia przewidziane w art. 167 i nast. dyrektywy 2006/112 stanowi integralną część mechanizmu VAT i zasadniczo nie może być ograniczane. System odliczeń ma na celu całkowite uwolnienie przedsiębiorcy od ciężaru VAT należnego lub zapłaconego w ramach całej działalności gospodarczej. Odmowa przyznania prawa do odliczenia stanowi wyjątek od zasady podstawowej, jaką jest istnienie takiego prawa. Podatnicy nie mogą w sposób oszukańczy lub stanowiący nadużycie powoływać się na przepisy prawa Unii. Niezgodne z zasadami prawa do odliczenia przewidzianymi w dyrektywie 2006/112 jest sankcjonowanie odmową możliwości skorzystania z tego prawa podatnika, który nie wiedział i nie mógł wiedzieć, że w ramach danej transakcji dostawca dopuścił się przestępstwa lub że inna transakcja w łańcuchu dostaw [...] stanowiła oszustwo w VAT.
Skład orzekający
I. Jarukaitis
prezes izby-sprawozdawca
E. Juhász
sędzia
M. Ilešič
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że odmowa prawa do odliczenia VAT z powodu nieprawidłowości w łańcuchu dostaw jest dopuszczalna tylko w przypadku udowodnienia winy lub wiedzy podatnika o oszustwie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, a jego zastosowanie w konkretnych przypadkach zależy od oceny dowodów przez sądy krajowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu oszustw VAT i ich wpływu na prawo do odliczenia, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców i prawników. Wykładnia TSUE stanowi ważny wyznacznik dla praktyki krajowej.
“Oszustwo VAT w łańcuchu dostaw: Kiedy podatnik traci prawo do odliczenia? TSUE wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI