Orzeczenie · 2020-07-16

C-610/18

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2020-07-16
cjeuprawo_pracyustalenie-wlasciwego-ustawodawstwa-zabezpieczenia-spolecznegoWysokatrybunal
zabezpieczenie społecznepracownicy migrującytransport międzynarodowykierowcypracodawcaustawodawstwo właściwekoordynacja systemówswoboda przepływu osóbAFMBNiderlandy+1

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów rozporządzeń (EWG) nr 1408/71 i (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, w szczególności określenia pracodawcy kierowcy wykonującego pracę najemną w kilku państwach członkowskich. Spór dotyczył kierowców, którzy zawarli umowy o pracę z cypryjską spółką AFMB, ale faktycznie pracowali dla niderlandzkich przedsiębiorstw transportowych. Niderlandzki organ ubezpieczeń społecznych (Svb) uznał, że właściwe jest ustawodawstwo niderlandzkie, podczas gdy AFMB twierdziła, że powinno być to ustawodawstwo cypryjskie. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, orzekając w wielkiej izbie, podkreślił, że przepisy te tworzą jednolite systemy norm kolizyjnych mające na celu uniknięcie komplikacji i zapewnienie ochrony ubezpieczeniowej. Zasada ogólna stanowi, że pracownik podlega ustawodawstwu państwa, w którym wykonuje pracę, jednak istnieją wyjątki dla osób pracujących w kilku państwach. W przypadku kierowców wykonujących pracę w dwóch lub więcej państwach członkowskich, przepisy te przewidują, że właściwe jest ustawodawstwo państwa, w którym znajduje się siedziba przedsiębiorstwa lub miejsce wykonywania działalności, jeśli pracownik nie wykonuje znacznej części pracy w państwie zamieszkania. Trybunał orzekł, że pojęcia „osoby stanowiącej część personelu” i „pracodawcy” należy interpretować autonomicznie, biorąc pod uwagę obiektywną sytuację pracownika i wszystkie okoliczności zatrudnienia, a nie tylko formalne zapisy umowy o pracę. Pracodawcą jest podmiot, który sprawuje faktyczne kierownictwo nad kierowcą, ponosi w rzeczywistości koszty wynagrodzenia i jest faktycznie uprawniony do zwolnienia pracownika. W analizowanej sprawie, mimo formalnych umów z AFMB, kierowcy faktycznie podlegali kierownictwu niderlandzkich przedsiębiorstw transportowych, które ponosiły koszty i miały wpływ na zatrudnienie. W związku z tym, Trybunał stwierdził, że właściwe jest ustawodawstwo niderlandzkie, co wymaga weryfikacji przez sąd krajowy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie pracodawcy w kontekście prawa UE o zabezpieczeniu społecznym dla pracowników wykonujących pracę w kilku państwach członkowskich, zwłaszcza w transporcie międzynarodowym.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji kierowców transportu międzynarodowego, ale zasady interpretacji pojęć 'pracodawca' i 'faktyczne kierownictwo' mogą mieć zastosowanie w innych sektorach.

Zagadnienia prawne (3)

Jak należy interpretować pojęcia „osoby, która stanowi część personelu drogowego przedsiębiorstwa” (art. 14 pkt 2 lit. a) rozporządzenia nr 1408/71) oraz „pracodawcy” (art. 13 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 883/2004) w kontekście kierowców samochodów ciężarowych wykonujących pracę najemną w kilku państwach członkowskich, którzy zawarli umowę o pracę z jednym przedsiębiorstwem, ale faktycznie podlegają kierownictwu i ponoszą koszty inne przedsiębiorstwo?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pracodawcą kierowcy jest przedsiębiorstwo, które sprawuje nad nim faktyczne kierownictwo, ponosi w rzeczywistości koszty wynagrodzenia i jest faktycznie uprawnione do zwolnienia tego kierowcy, a nie przedsiębiorstwo, z którym kierowca formalnie zawarł umowę o pracę.

Uzasadnienie

Trybunał podkreślił, że pojęcia te należy interpretować autonomicznie, biorąc pod uwagę obiektywną sytuację pracownika i wszystkie okoliczności zatrudnienia, a nie tylko formalne zapisy umowy. Celem przepisów jest uniknięcie komplikacji i zapewnienie swobody przepływu osób, co wymaga ustalenia faktycznego centrum zatrudnienia, a nie pozornych konstrukcji prawnych.

Czy w sytuacji, gdy pracodawcą kierowcy jest formalne przedsiębiorstwo z umowy o pracę, a nie przedsiębiorstwo sprawujące faktyczne kierownictwo, stosuje się w drodze analogii szczególne wymogi dotyczące delegowania pracowników?

Odpowiedź sądu

Nie udzielono odpowiedzi, ponieważ odpowiedź na pierwsze pytanie wykluczyła potrzebę rozpatrywania tej kwestii.

Czy okoliczności faktyczne sprawy stanowią nadużycie prawa Unii lub EFTA?

Odpowiedź sądu

Nie udzielono odpowiedzi, ponieważ odpowiedź na pierwsze pytanie wykluczyła potrzebę rozpatrywania tej kwestii.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
Sąd odsyłający będzie mógł ustalić właściwe ustawodawstwo niderlandzkie, co jest korzystne dla argumentacji organu ubezpieczeń społecznych.

Strony

NazwaTypRola
AFMB Ltdspolkaskarżący
Kierowcy samochodów ciężarowychosoba_fizycznaskarżący
Raad van bestuur van de Sociale verzekeringsbankorgan_krajowypozwany
Rząd niderlandzkipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd francuskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd cypryjskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd węgierskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd austriackipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Rząd Zjednoczonego Królestwapanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (5)

Główne

Rozporządzenie nr 1408/71 art. 14 § 2 lit. a)

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie

Określa sytuację osób stanowiących część personelu drogowego, zatrudnionych w przedsiębiorstwie wykonującym międzynarodowe przewozy, podlegających ustawodawstwu państwa siedziby przedsiębiorstwa, chyba że praca jest wykonywana w przeważającej mierze w państwie zamieszkania.

Rozporządzenie nr 883/2004 art. 13 § 1 lit. b) ppkt (i)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

Stanowi, że osoba wykonująca pracę najemną w dwóch lub więcej państwach członkowskich, która nie wykonuje znacznej części pracy w państwie zamieszkania, podlega ustawodawstwu państwa, w którym znajduje się siedziba przedsiębiorstwa lub miejsce wykonywania działalności pracodawcy.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 574/72 art. 12a

Rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia nr 1408/71

Reguluje wymianę informacji między właściwymi władzami krajowymi do celów stosowania art. 14 ust. 2 rozporządzenia nr 1408/71.

Rozporządzenie nr 987/2009 art. 16

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 dotyczące wykonywania rozporządzenia nr 883/2004

Reguluje procedurę stosowania art. 13 rozporządzenia nr 883/2004.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracodawcą jest podmiot sprawujący faktyczne kierownictwo, ponoszący koszty i mający prawo do zwolnienia. • Należy brać pod uwagę obiektywną sytuację pracownika i rzeczywisty charakter zatrudnienia, a nie tylko formalne umowy. • Celem przepisów jest zapobieganie nadużyciom i zapewnienie swobody przepływu osób, co wyklucza stosowanie pozornych konstrukcji prawnych.

Odrzucone argumenty

Pracodawcą jest wyłącznie podmiot wskazany w umowie o pracę, niezależnie od faktycznego wykonywania pracy. • Należy stosować kryterium formalne (umowa o pracę) dla zapewnienia pewności prawa.

Godne uwagi sformułowania

Pracodawcą jest przedsiębiorstwo, które sprawuje faktyczne kierownictwo nad tym kierowcą, ponosi w rzeczywistości odpowiednie koszty wynagrodzenia i jest faktycznie uprawnione do zwolnienia tego kierowcy, a nie przedsiębiorstwo, z którym wspomniany kierowca samochodu ciężarowego zawarł umowę o pracę i które jest formalnie wskazane w tej umowie jako pracodawca tegoż kierowcy. • Należy uwzględnić obiektywną sytuację pracownika najemnego, a nie opierać się wyłącznie na względach formalnych, takich jak zawarcie umowy o pracę. • Wykładnia pojęć przy zastosowaniu kryteriów, które mają na celu określenie rzeczywistej sytuacji danego pracownika, pozwala właśnie zapewnić poszanowanie zasady pewności prawa.

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes

J.-C. Bonichot

sędzia

A. Arabadjiev

sędzia

E. Regan

sprawozdawca

P.G. Xuereb

sędzia

L.S. Rossi

sędzia

M.I. Jarukaitis

prezes_izby

E. Juhász

sędzia

M. Ilešič

sędzia

J. Malenovský

sędzia

T. von Danwitz

sędzia

C. Toader

sędzia

C. Lycourgos

sędzia

A. Kumin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie pracodawcy w kontekście prawa UE o zabezpieczeniu społecznym dla pracowników wykonujących pracę w kilku państwach członkowskich, zwłaszcza w transporcie międzynarodowym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kierowców transportu międzynarodowego, ale zasady interpretacji pojęć 'pracodawca' i 'faktyczne kierownictwo' mogą mieć zastosowanie w innych sektorach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu w transporcie międzynarodowym, jakim jest ustalenie właściwego ustawodawstwa zabezpieczenia społecznego, co ma bezpośrednie przełożenie na sytuację wielu pracowników i firm. Wykładnia pojęć 'pracodawca' i 'faktyczne kierownictwo' jest kluczowa dla praktyki.

Kto jest Twoim prawdziwym pracodawcą? TSUE rozstrzyga w sprawie kierowców międzynarodowych.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy