C-61/22

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2024-03-21

cjeuprawo_ue_ogolneochrona danych osobowychWysokatrybunal

dowody osobisteodciski palcówochrona danychRODOTFUEKarta praw podstawowychpodstawa prawnanieważnośćswoboda przemieszczania się

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości stwierdził nieważność rozporządzenia UE w sprawie dowodów osobistych, uznając je za przyjęte na niewłaściwej podstawie prawnej, ale utrzymał jego skutki w mocy do czasu wprowadzenia nowego aktu prawnego.

Sprawa dotyczyła ważności rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1157, które wprowadziło obowiązek umieszczania dwóch odcisków palców w dowodach osobistych. Sąd odsyłający powziął wątpliwości co do podstawy prawnej rozporządzenia, naruszenia RODO oraz zgodności z Kartą praw podstawowych. Trybunał Sprawiedliwości uznał, że rozporządzenie zostało przyjęte na niewłaściwej podstawie prawnej (art. 21 ust. 2 TFUE zamiast art. 77 ust. 3 TFUE), co skutkuje jego nieważnością. Jednocześnie, ze względu na potrzebę zapewnienia pewności prawa i uniknięcia negatywnych konsekwencji, Trybunał utrzymał skutki rozporządzenia do czasu przyjęcia nowego aktu prawnego.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył ważności rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1157, które miało na celu poprawę zabezpieczeń dowodów osobistych obywateli Unii Europejskiej poprzez m.in. obowiązek umieszczania dwóch odcisków palców na nośniku danych. Sąd administracyjny w Wiesbaden powziął wątpliwości co do zgodności tego rozporządzenia z prawem Unii, wskazując na potencjalne naruszenie podstawy prawnej (art. 77 ust. 3 TFUE zamiast art. 21 ust. 2 TFUE), naruszenie RODO (brak oceny skutków dla ochrony danych) oraz naruszenie praw podstawowych gwarantowanych w Karcie praw podstawowych (art. 7 i 8). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując te zarzuty, stwierdził, że rozporządzenie zostało rzeczywiście przyjęte na niewłaściwej podstawie prawnej, co czyni je nieważnym. Trybunał uznał, że prawodawca Unii naruszył art. 77 ust. 3 TFUE, który stanowi bardziej szczególną podstawę prawną dla przepisów dotyczących dowodów tożsamości. Jednocześnie Trybunał odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia RODO oraz Karty praw podstawowych, uznając, że obowiązek pobierania odcisków palców jest proporcjonalny i służy ważnym celom interesu ogólnego, takim jak zwalczanie fałszerstw i zapewnienie interoperacyjności systemów. Mimo stwierdzenia nieważności, Trybunał, ze względu na potrzebę zapewnienia pewności prawa i uniknięcia negatywnych konsekwencji dla obywateli, utrzymał skutki rozporządzenia do czasu przyjęcia nowego aktu prawnego, opartego na właściwej podstawie prawnej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism

Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, rozporządzenie zostało przyjęte na niewłaściwej podstawie prawnej (art. 21 ust. 2 TFUE), co skutkuje jego nieważnością.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że art. 77 ust. 3 TFUE stanowi bardziej szczegółową podstawę prawną dla przepisów dotyczących dowodów tożsamości, a prawodawca Unii naruszył tę zasadę, stosując ogólną podstawę prawną (art. 21 ust. 2 TFUE) i zwykłą procedurę ustawodawczą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Strona wygrywająca

skarżący w postępowaniu głównym (w zakresie stwierdzenia nieważności rozporządzenia)

Strony

Nazwa	Typ	Rola
RL	osoba_fizyczna	skarżący w postępowaniu głównym
Landeshauptstadt Wiesbaden	organ_krajowy	pozwany w postępowaniu głównym
Rząd niemiecki	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Rząd belgijski	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Rząd hiszpański	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Rząd polski	panstwo_czlonkowskie	interwenient
Parlament Europejski	instytucja_ue	interwenient
Rada Unii Europejskiej	instytucja_ue	interwenient
Komisja Europejska	instytucja_ue	interwenient

Przepisy (17)

Główne

TFUE art. 77 § 3

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Szczególna podstawa prawna dla przepisów dotyczących dowodów tożsamości, paszportów i dokumentów pobytowych, wymagająca specjalnej procedury ustawodawczej.

Rozporządzenie 2019/1157 art. 3 § 5

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1157

Nakłada obowiązek umieszczania w dowodach osobistych nośnika danych z wizerunkiem twarzy i dwoma odciskami palców w formatach cyfrowych.

Karta art. 7

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do poszanowania życia prywatnego.

Karta art. 8 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do ochrony danych osobowych.

Pomocnicze

TFUE art. 21 § 2

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Ogólna podstawa prawna dla przepisów ułatwiających swobodne przemieszczanie się, jeśli traktaty nie przewidują innych kompetencji.

Karta art. 52 § 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Warunki ograniczania praw podstawowych (przewidziane ustawą, konieczne, proporcjonalne, służące celom interesu ogólnego lub ochronie praw innych osób).

RODO art. 35 § 10