C-609/19
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że warunki umowy kredytu hipotecznego denominowanego w walucie obcej, dotyczące zaliczania rat na poczet odsetek i ryzyka kursowego, mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli nie zostały przedstawione konsumentowi w sposób jasny i zrozumiały.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w kontekście kredytu hipotecznego denominowanego we frankach szwajcarskich, a spłacanego w euro. Sąd odsyłający pytał, czy warunki dotyczące zaliczania rat na poczet odsetek i ryzyka kursowego mogą być uznane za główny przedmiot umowy i czy zostały przedstawione konsumentowi w sposób przejrzysty. Trybunał wyjaśnił, że takie warunki mogą być oceniane pod kątem nieuczciwości, jeśli nie są jasne i zrozumiałe, a konsument nie został odpowiednio poinformowany o ryzyku kursowym.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sprawa rozpatrywana przez sąd francuski dotyczyła umowy kredytu hipotecznego denominowanego w walucie obcej (CHF), spłacanego w euro, zawartej między BNP Paribas Personal Finance SA a VE. Umowa zawierała warunki dotyczące zaliczania stałych rat w pierwszej kolejności na poczet odsetek oraz przewidywała wydłużenie okresu kredytowania i podwyższenie rat w przypadku wzrostu kosztów kredytu z powodu zmian kursu walutowego. Sąd odsyłający pytał, czy te warunki stanowią główny przedmiot umowy, czy mogą być uznane za nieuczciwe oraz czy zostały przedstawione konsumentowi w sposób jasny i zrozumiały, uwzględniając ryzyko kursowe. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że warunki te mogą być objęte zakresem dyrektywy, jeśli stanowią istotny element umowy, a nie tylko posiłkowy. Podkreślono, że wymóg przejrzystości oznacza konieczność przekazania konsumentowi jasnych i zrozumiałych informacji o mechanizmie finansowym i jego konsekwencjach ekonomicznych, w tym o ryzyku kursowym, nawet jeśli umowa zawiera symulacje liczbowe. Trybunał stwierdził również, że takie warunki mogą prowadzić do znaczącej nierównowagi praw i obowiązków stron na niekorzyść konsumenta, jeśli przedsiębiorca nie przestrzegał wymogu przejrzystości i konsument nie mógł racjonalnie zaakceptować nieproporcjonalnego ryzyka kursowego w drodze indywidualnych negocjacji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Warunki te mogą być objęte zakresem art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13, jeśli określają istotny element charakteryzujący umowę, a nie tylko mają charakter posiłkowy. Ocena należy do sądu krajowego.
Uzasadnienie
Trybunał wyjaśnił, że pojęcie 'głównego przedmiotu umowy' w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 obejmuje warunki określające podstawowe świadczenia, które charakteryzują umowę. Warunki dotyczące mechanizmu finansowego wyrażającego ryzyko kursowe, takie jak zaliczanie rat na poczet odsetek i zarządzanie skutkami zmian kursu, mogą być uznane za istotny element umowy, jeśli nie są jedynie dodatkowymi warunkami płatności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| BNP Paribas Personal Finance SA | spolka | pozwany |
| VE | osoba_fizyczna | skarżący |
| rząd francuski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § ust. 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki nieindywidualnie negocjowane są nieuczciwe, jeśli stojąc w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § ust. 2
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Ocena nieuczciwego charakteru warunków nie dotyczy głównego przedmiotu umowy ani relacji ceny do towarów/usług, o ile warunki te zostały wyrażone prostym i zrozumiałym językiem. Przepis ten podlega wykładni zawężającej.
Pomocnicze
Dyrektywa 93/13/EWG art. 1 § ust. 2
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Wyłącza z zakresu stosowania dyrektywy warunki odzwierciedlające bezwzględnie obowiązujące lub dyspozytywne przepisy prawa krajowego.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 5
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki umowne muszą być sporządzone prostym i zrozumiałym językiem; wątpliwości należy interpretować na korzyść konsumenta.
TFUE art. 267
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.
fr. k.c. art. 1343-1
Francuski kodeks cywilny
Dotyczy zaliczania płatności na poczet odsetek.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunki umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, dotyczące zaliczania rat na poczet odsetek i ryzyka kursowego, mogą być uznane za nieuczciwe, jeśli nie są jasne i zrozumiałe dla konsumenta. Wymóg przejrzystości oznacza konieczność przekazania konsumentowi pełnych informacji o ryzyku kursowym i kontekście gospodarczym. Naruszenie wymogu przejrzystości może prowadzić do znacznej nierównowagi praw i obowiązków stron na niekorzyść konsumenta.
Odrzucone argumenty
Warunki dotyczące zaliczania rat na poczet odsetek odzwierciedlają dyspozytywne przepisy prawa krajowego i są wyłączone z zakresu stosowania dyrektywy. Warunki te stanowią główny przedmiot umowy i nie mogą być oceniane pod kątem nieuczciwości, jeśli są jasne i zrozumiałe. Przekazanie konsumentowi informacji o stabilnym parytecie walutowym i symulacji liczbowych jest wystarczające.
Godne uwagi sformułowania
wymóg przejrzystości [...] musi podlegać wykładni rozszerzającej konsument jest stroną słabszą niż przedsiębiorca, między innymi ze względu na stopień poinformowania nie można stwierdzić, że przedsiębiorca, postępując w sposób przejrzysty z konsumentem, mógł racjonalnie spodziewać się, iż konsument ten przyjąłby takie warunki w drodze indywidualnych negocjacji
Skład orzekający
J.-C. Bonichot
prezes izby
R. Silva de Lapuerta
wiceprezes Trybunału, pełniąca obowiązki sędziego pierwszej izby
C. Toader
sędzia
M. Safjan
sędzia
N. Jääskinen
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja dyrektywy 93/13/EWG w zakresie oceny nieuczciwych warunków w umowach kredytów walutowych, wymogu przejrzystości i ryzyka kursowego."
Ograniczenia: Dotyczy umów konsumenckich denominowanych w walucie obcej, spłacanych w walucie krajowej, z klauzulami dotyczącymi zaliczania rat na poczet odsetek i ryzyka kursowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów walutowych i ryzyka z nimi związanego, co jest bardzo istotne dla wielu konsumentów i prawników. Wyjaśnia kluczowe zasady ochrony konsumentów w UE.
“Kredyt we frankach: Czy bank musiał ostrzegać przed ryzykiem kursowym? TSUE wyjaśnia!”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI