C-604/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2022-10-20
cjeuprawo_ue_ogolnewspolpraca_sadowa_cywilnaWysokatrybunal
jurysdykcjaumowa o pracęumowa gwarancyjnapracownikpracodawcamiejsce zwykłego świadczenia pracyprawo właściweochrona pracownikarozporządzenie Bruksela I bisrozporządzenie Rzym I

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że pracownik może pozwać przed sądem miejsca swojego zwykłego zatrudnienia podmiot, z którym nie łączy go umowa o pracę, ale który na mocy umowy gwarancyjnej ponosi odpowiedzialność za zobowiązania faktycznego pracodawcy, pod warunkiem istnienia stosunku podporządkowania.

Sprawa dotyczyła możliwości dochodzenia przez pracownika roszczeń od podmiotu, który nie był jego formalnym pracodawcą, ale na mocy umowy gwarancyjnej przejął odpowiedzialność za zobowiązania faktycznego pracodawcy. Pracownik dochodził zapłaty od spółki ROI Land (z siedzibą w Kanadzie) na podstawie umowy gwarancyjnej, mimo że formalnie był zatrudniony przez spółkę R Swiss AG. Bundesarbeitsgericht zadał pytania prejudycjalne dotyczące jurysdykcji sądów krajowych oraz wykładni przepisów rozporządzeń Bruksela I bis i Rzym I.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 (Bruksela I bis) oraz rozporządzenia (WE) nr 593/2008 (Rzym I). Sprawa wywodziła się ze sporu między pracownikiem FD a spółką ROI Land, która nie była jego formalnym pracodawcą, ale na mocy umowy gwarancyjnej ponosiła odpowiedzialność za zobowiązania spółki R Swiss AG wobec FD. Pracownik dochodził zapłaty od spółki ROI Land przed niemieckimi sądami, powołując się na umowę gwarancyjną i miejsce swojego zwykłego świadczenia pracy. Bundesarbeitsgericht pytał, czy pracownik może pozwać podmiot trzeci, z którym nie łączy go umowa o pracę, ale który na mocy umowy gwarancyjnej jest odpowiedzialny za zobowiązania faktycznego pracodawcy, przed sądem miejsca zwykłego świadczenia pracy. Trybunał orzekł, że jest to możliwe pod warunkiem istnienia stosunku podporządkowania między pracownikiem a podmiotem trzecim. Ponadto Trybunał rozstrzygnął, że jurysdykcja wynikająca z przepisów szczególnych rozporządzenia Bruksela I bis (np. dotyczących umów o pracę) wyłącza stosowanie krajowych przepisów jurysdykcyjnych, nawet jeśli są one korzystniejsze dla pracownika. Wreszcie, Trybunał wyjaśnił, że pojęcie „działalności zawodowej lub gospodarczej” obejmuje pracę najemną, a umowa gwarancyjna, nierozerwalnie związana z umową o pracę, nie jest traktowana jako umowa zawarta poza zakresem działalności zawodowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, pracownik może pozwać taki podmiot, pod warunkiem istnienia stosunku podporządkowania między pracownikiem a tym podmiotem.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że art. 21 ust. 1 lit. b) ppkt (i) oraz art. 21 ust. 2 rozporządzenia nr 1215/2012 należy interpretować w ten sposób, że pracownik może pozwać przed sąd ostatniego miejsca, w którym lub z którego zazwyczaj świadczył pracę, osobę, z którą nie jest związany formalną umową o pracę, ale która na mocy umowy gwarancyjnej jest bezpośrednio odpowiedzialna za wykonanie zobowiązań tej osoby trzeciej wobec pracownika, pod warunkiem że pomiędzy tą osobą a pracownikiem zachodzi stosunek podporządkowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

pracownik (FD) w zakresie udzielenia odpowiedzi na pytania prejudycjalne

Strony

NazwaTypRola
ROI Land Investments Ltdspolkapozwany
FDosoba_fizycznaskarżący
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

Rozporządzenie Bruksela I bis art. 6 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Określa zasady jurysdykcji, gdy pozwany nie ma miejsca zamieszkania w państwie członkowskim, z zastrzeżeniem przepisów szczególnych, takich jak art. 21.

Rozporządzenie Bruksela I bis art. 17 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Dotyczy jurysdykcji w sprawach dotyczących umów konsumenckich, definiując pojęcie 'działalności zawodowej lub gospodarczej'.

Rozporządzenie Bruksela I bis art. 21 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Określa jurysdykcję w sprawach indywidualnych umów o pracę, wskazując m.in. sąd miejsca zwykłego świadczenia pracy.

Rozporządzenie Bruksela I bis art. 21 § 2

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Pozwala na pozwanie pracodawcy niemającego miejsca zamieszkania w państwie członkowskim przed sądem tego państwa, zgodnie z ust. 1 lit. b).

Rozporządzenie Rzym I art. 6 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008

Dotyczy prawa właściwego dla umów konsumenckich, definiując pojęcie 'działalności gospodarczej lub zawodowej'.

Pomocnicze

Rozporządzenie Bruksela I bis art. 63 § 1

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012

Definiuje miejsce zamieszkania spółek i osób prawnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracownik może pozwać podmiot trzeci przed sądem miejsca zwykłego świadczenia pracy, jeśli istnieje stosunek podporządkowania i umowa gwarancyjna. Jurysdykcja wynikająca z przepisów szczególnych rozporządzenia Bruksela I bis (np. dotyczących umów o pracę) ma pierwszeństwo przed krajowymi przepisami jurysdykcyjnymi. Praca najemna jest traktowana jako działalność zawodowa lub gospodarcza. Umowa gwarancyjna nierozerwalnie związana z umową o pracę nie jest umową zawartą poza zakresem działalności zawodowej.

Odrzucone argumenty

Argument, że jurysdykcja krajowa, korzystniejsza dla pracownika, powinna mieć pierwszeństwo przed przepisami rozporządzenia Bruksela I bis. Argument, że umowa gwarancyjna zawarta przez pracownika jest umową niezwiązaną z jego działalnością zawodową.

Godne uwagi sformułowania

ochrona słabszej strony umowy za pomocą przepisów jurysdykcyjnych korzystniejszych dla interesów tej strony zasadniczą cechą stosunku pracy [...] jest okoliczność, że dana osoba wykonuje przez pewien okres na rzecz innej osoby i pod jej kierownictwem świadczenia, za które w zamian otrzymuje wynagrodzenie stosunek podporządkowania pomiędzy pracownikiem a jego pracodawcą przepisy jurysdykcyjne mające charakter nie tylko szczególny, lecz również wyczerpujący wykładnia [...] zgodna z celem ujednolicenia przepisów o jurysdykcji [...] oraz z wymogiem przewidywalności przepisów o jurysdykcji

Skład orzekający

K. Jürimäe

prezes

M. Safjan

sprawozdawca

N. Piçarra

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

M. Gavalec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji w sprawach transgranicznych dotyczących umów o pracę, w szczególności gdy występuje umowa gwarancyjna lub podmiot trzeci ponosi odpowiedzialność za pracodawcę. Wykładnia pojęcia 'działalności zawodowej lub gospodarczej' w kontekście umów konsumenckich i pracowniczych."

Ograniczenia: Konieczność wykazania stosunku podporządkowania między pracownikiem a podmiotem trzecim. Jurysdykcja szczególna rozporządzenia Bruksela I bis ma pierwszeństwo przed prawem krajowym, co może ograniczać możliwość wyboru sądu na podstawie bardziej korzystnych przepisów krajowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy złożonej sytuacji prawnej pracownika, który dochodzi roszczeń od podmiotu trzeciego, co jest częstym problemem w transgranicznych stosunkach pracy. Wykładnia przepisów UE ma istotne znaczenie praktyczne.

Czy można pozwać firmę, która nie jest Twoim pracodawcą? TSUE wyjaśnia zasady jurysdykcji w transgranicznych sporach pracowniczych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI