C-603/17
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że umowa między spółką a osobą zarządzającą nią, która ma znaczną autonomię i wpływa na warunki umowy, nie jest indywidualną umową o pracę w rozumieniu Konwencji z Lugano II, nawet jeśli udziałowcy mogą rozwiązać umowę.
Sprawa dotyczyła wykładni Konwencji z Lugano II w kontekście jurysdykcji sądowej w sprawach dotyczących indywidualnych umów o pracę. Sąd Najwyższy Wielkiej Brytanii zapytał, czy umowy zawarte przez dyrektora generalnego i dyrektora finansowego z grupą spółek, gdzie sami ustalali warunki i mieli autonomię, można uznać za umowy o pracę. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując pojęcie pracownika i stosunku podporządkowania, stwierdził, że brak jest podporządkowania, gdy osoba zarządzająca ma znaczną autonomię i wpływ na warunki umowy, nawet jeśli udziałowcy mogą ją rozwiązać.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni przepisów rozdziału II sekcja 5 (art. 18-21) Konwencji z Lugano II, regulującej jurysdykcję w sprawach dotyczących indywidualnych umów o pracę. Spór w postępowaniu głównym dotyczył żądania odszkodowania przez spółki grupy Arcadia od swoich byłych dyrektorów, P. Boswortha i C. Hurleya, zamieszkałych w Szwajcarii, za rzekome oszustwa. Pozwani zakwestionowali jurysdykcję sądów brytyjskich, powołując się na przepisy Konwencji z Lugano II dotyczące umów o pracę, które kierują jurysdykcję do państwa zamieszkania pracownika. Kluczowe pytanie dotyczyło tego, czy umowy zawarte przez osoby zajmujące wysokie stanowiska kierownicze, które same ustalały warunki i miały znaczną autonomię, można uznać za indywidualne umowy o pracę. Trybunał Sprawiedliwości UE, odwołując się do swojej wcześniejszej wykładni przepisów rozporządzenia (WE) nr 44/2001, które mają identyczną treść, podkreślił, że pojęcie pracownika i stosunku pracy należy interpretować autonomicznie, a kluczowym kryterium jest istnienie stosunku podporządkowania. Analizując fakty sprawy, Trybunał stwierdził, że P. Bosworth i C. Hurley, jako osoby zarządzające grupą spółek, posiadali znaczną autonomię i wpływ na warunki zatrudnienia, a ich odpowiedzialność wobec udziałowców nie świadczy o stosunku podporządkowania. W związku z tym, umowa zawarta z takimi osobami nie może być uznana za indywidualną umowę o pracę w rozumieniu Konwencji z Lugano II, co oznacza, że jurysdykcja sądów brytyjskich w zakresie roszczeń opartych na tych umowach nie jest wyłączona na podstawie art. 20 ust. 1 Konwencji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, taka umowa nie może być uznana za »indywidualną umowę o pracę« w rozumieniu tych postanowień, ponieważ nie kreuje ona stosunku podporządkowania.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że kluczowym kryterium dla uznania umowy za umowę o pracę jest istnienie stosunku podporządkowania. W przypadku osób zarządzających spółkami, które mają znaczną autonomię i wpływ na warunki zatrudnienia, nawet jeśli udziałowcy mogą rozwiązać umowę, brak jest takiego podporządkowania. Odpowiedzialność wobec udziałowców nie jest równoznaczna ze stosunkiem podporządkowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
nie dotyczy (udzielono odpowiedzi na pytanie prejudycjalne)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Peter Bosworth | osoba_fizyczna | skarżący |
| Colin Hurley | osoba_fizyczna | skarżący |
| Arcadia Petroleum Limited | spolka | pozwany |
| Arcadia London | spolka | pozwany |
| Arcadia Singapore | spolka | pozwany |
| Arcadia Switzerland | spolka | pozwany |
| Farahead Holdings Ltd | spolka | pozwany |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
| Rząd szwajcarski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Konwencja z Lugano II art. 18 § 1
Konwencja o jurysdykcji i uznawaniu oraz wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Konwencja z Lugano II)
Określa jurysdykcję w sprawach dotyczących indywidualnych umów o pracę. Wymaga istnienia stosunku podporządkowania.
Konwencja z Lugano II art. 20 § 1
Konwencja o jurysdykcji i uznawaniu oraz wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Konwencja z Lugano II)
Pracodawca może wytoczyć powództwo tylko przed sądy państwa, na którego terytorium pracownik ma miejsce zamieszkania.
Pomocnicze
Konwencja z Lugano II art. 5 § 1
Konwencja o jurysdykcji i uznawaniu oraz wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Konwencja z Lugano II)
Określa jurysdykcję w sprawach dotyczących umów, w tym miejsca wykonania zobowiązania.
Konwencja z Lugano II art. 5 § 3
Konwencja o jurysdykcji i uznawaniu oraz wykonywaniu orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Konwencja z Lugano II)
Określa jurysdykcję w sprawach dotyczących czynów niedozwolonych.
Rozporządzenie 44/2001 art. 18 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Treść identyczna z art. 18 ust. 1 Konwencji z Lugano II.
Rozporządzenie 44/2001 art. 20 § 1
Rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych
Treść identyczna z art. 20 ust. 1 Konwencji z Lugano II.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak stosunku podporządkowania między osobami zarządzającymi spółkami a samymi spółkami, nawet jeśli posiadają one znaczną autonomię i wpływają na warunki zatrudnienia. Odpowiedzialność wobec udziałowców nie jest równoznaczna ze stosunkiem podporządkowania wymaganym dla uznania umowy za umowę o pracę. Dla zastosowania przepisów o jurysdykcji w sprawach umów o pracę konieczne jest, aby roszczenie było faktycznie oparte na naruszeniu obowiązków wynikających z umowy o pracę, a nie tylko na potencjalnym naruszeniu.
Odrzucone argumenty
Argumenty sugerujące, że umowy zawarte przez osoby zarządzające z dużą autonomią mogą być uznane za umowy o pracę na podstawie Konwencji z Lugano II. Argumenty, że roszczenie pracodawcy przeciwko pracownikowi jest objęte przepisami o umowach o pracę, jeśli zarzucane zachowanie mogłoby być powołane jako naruszenie umowy.
Godne uwagi sformułowania
brak stosunku podporządkowania indywidualna umowa o pracę znacząca autonomia autonomiczna kontrola nad bieżącą działalnością spółki nie kreuje stosunku podporządkowania
Skład orzekający
R. Silva de Lapuerta
wiceprezes Trybunału, pełniąca obowiązki prezesa pierwszej izby
A. Arabadjiev
sędzia
E. Regan
sędzia
C.G. Fernlund
sędzia
S. Rodin
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów dla uznania umowy za indywidualną umowę o pracę w kontekście jurysdykcji sądowej na podstawie Konwencji z Lugano II, zwłaszcza w odniesieniu do osób na stanowiskach kierowniczych i w grupach kapitałowych."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie stosowania Konwencji z Lugano II i jej relacji z prawem krajowym. Wykładnia może być pomocna przy interpretacji podobnych przepisów w innych aktach prawnych UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii jurysdykcji w sprawach pracowniczych, szczególnie w kontekście umów z kadrą zarządzającą i grupami kapitałowymi, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie pracy i handlowym.
“Czy szef firmy to już nie pracownik? TSUE wyjaśnia granice umów o pracę w sprawach jurysdykcyjnych.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI