C-6/90 i C-9/90
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że pracownicy mogą dochodzić odszkodowania od państwa członkowskiego za szkodę wynikłą z braku transpozycji dyrektywy o ochronie pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy, nawet jeśli nie mogą bezpośrednio powoływać się na przepisy dyrektywy.
Sprawa dotyczyła możliwości dochodzenia przez pracowników odszkodowania od państwa włoskiego za szkodę wynikłą z braku transpozycji dyrektywy 80/987/EWG. Pracownicy domagali się zaspokojenia zaległych wynagrodzeń od państwa, które nie wdrożyło dyrektywy w terminie. Trybunał stwierdził, że pracownicy nie mogą bezpośrednio powoływać się na przepisy dyrektywy w przypadku jej niewdrożenia, ale państwo członkowskie jest zobowiązane do naprawienia szkody poniesionej przez jednostki w wyniku naruszenia prawa wspólnotowego.
W sprawach połączonych C-6/90 i C-9/90, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożone przez włoskie sądy dotyczące wykładni art. 189 akapit trzeci traktatu EWG oraz dyrektywy Rady 80/987/EWG w sprawie ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy. Pracownicy, których pracodawcy zbankrutowali, domagali się zaspokojenia zaległych wynagrodzeń od Republiki Włoskiej, argumentując, że państwo nie wdrożyło dyrektywy w terminie. Trybunał rozróżnił dwie kwestie: bezpośrednią skuteczność przepisów dyrektywy oraz odpowiedzialność państwa za szkody wynikłe z naruszenia prawa wspólnotowego. Stwierdzono, że pracownicy nie mogą bezpośrednio powoływać się na przepisy dyrektywy wobec państwa w przypadku jej niewdrożenia, ponieważ przepisy te nie określają jednoznacznie podmiotu zobowiązanego do wypłaty świadczeń. Jednakże, Trybunał ustanowił kluczową zasadę, że państwo członkowskie jest zobowiązane do naprawienia szkód, jakie jednostki poniosły w wyniku naruszenia prawa wspólnotowego, które można mu przypisać. Aby dochodzić odszkodowania, muszą być spełnione trzy przesłanki: rezultat zamierzony w dyrektywie musi obejmować przyznanie jednostkom określonych uprawnień, treść tych uprawnień musi być możliwa do określenia na podstawie przepisów dyrektywy, a także musi istnieć związek przyczynowy między naruszeniem zobowiązania przez państwo a poniesioną szkodą. W przypadku braku transpozycji dyrektywy, państwo ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, pracownicy nie mogą powoływać się na te prawa wobec państwa przed sądami krajowymi w razie niedokonania w terminie transpozycji dyrektywy.
Uzasadnienie
Przepisy dyrektywy określające prawa pracowników są wystarczająco precyzyjne i bezwarunkowe co do kręgu podmiotów uprawnionych i zakresu gwarancji, jednak nie określają jednoznacznie podmiotu zobowiązanego z tytułu gwarancji, a państwa nie można uznać za zobowiązane z samego faktu niewydania przepisów wykonawczych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
pracownicy (w zakresie odszkodowania)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Andrea Francovich | osoba_fizyczna | skarżący |
| Danila Bonifaci i in. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Republika Włoska | panstwo_czlonkowskie | pozwany |
| Rząd włoski | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd niderlandzki | organ_krajowy | interwenient |
| Rząd Zjednoczonego Królestwa | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Wspólnot Europejskich | instytucja_ue | interwenient |
| Rząd niemiecki | organ_krajowy | interwenient |
Przepisy (12)
Główne
TWEG art. 189 § akapit trzeci
Traktat EWG
Nakłada na państwa członkowskie obowiązek podjęcia wszelkich działań niezbędnych do osiągnięcia celu założonego w dyrektywie.
Dyrektywa 80/987/EWG art. 1 § ust. 1
Dyrektywa Rady 80/987/EWG
Określa zakres zastosowania dyrektywy do roszczeń pracowników wobec pracodawców będących w stanie niewypłacalności.
Dyrektywa 80/987/EWG art. 2 § ust. 1
Dyrektywa Rady 80/987/EWG
Określa przypadki, w jakich pracodawca uznawany jest za będącego w stanie niewypłacalności.
Dyrektywa 80/987/EWG art. 3
Dyrektywa Rady 80/987/EWG
Stanowi, że zapewnić należy zaspokojenie zaległych roszczeń pracowników dotyczących wynagrodzenia za okres poprzedzający określony dzień.
Dyrektywa 80/987/EWG art. 5
Dyrektywa Rady 80/987/EWG
Określa zasady organizacji, finansowania i funkcjonowania instytucji gwarancyjnych.
TWEG art. 5
Traktat EWG
Nakłada na państwa członkowskie obowiązek podjęcia wszelkich działań niezbędnych w celu wykonania zobowiązań wynikających z prawa wspólnotowego.
Pomocnicze
Dyrektywa 80/987/EWG art. 1 § ust. 2
Dyrektywa Rady 80/987/EWG
Odsyła do prawa krajowego w celu zdefiniowania pojęć 'pracownik' i 'pracodawca'.
Dyrektywa 80/987/EWG art. 1 § ust. 2
Dyrektywa Rady 80/987/EWG
Pozwala na wykluczenie niektórych kategorii pracowników z zakresu zastosowania dyrektywy.
Dyrektywa 80/987/EWG art. 2 § ust. 2
Dyrektywa Rady 80/987/EWG
Odsyła do prawa krajowego w celu zdefiniowania pojęć 'pracownik' i 'pracodawca'.
Dyrektywa 80/987/EWG art. 4 § ust. 1 i 2
Dyrektywa Rady 80/987/EWG
Pozwala państwom członkowskim na ograniczenie obowiązku zapłaty do określonych okresów.
Dyrektywa 80/987/EWG art. 4 § ust. 3
Dyrektywa Rady 80/987/EWG
Pozwala państwom członkowskim na ustanowienie pułapu gwarancji zapłaty.
Dyrektywa 80/987/EWG art. 10
Dyrektywa Rady 80/987/EWG
Stanowi, że dyrektywa nie narusza uprawnienia państw członkowskich do podejmowania działań niezbędnych w celu zapobiegania nadużyciom.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Państwo członkowskie ponosi odpowiedzialność za szkody wyrządzone jednostkom poprzez naruszenie prawa wspólnotowego, które można mu przypisać. Pełna skuteczność norm wspólnotowych wymaga istnienia prawa do odszkodowania, gdy naruszenie prawa wspólnotowego przez państwo spowodowało szkodę dla jednostek.
Odrzucone argumenty
Pracownicy nie mogą bezpośrednio powoływać się na przepisy dyrektywy 80/987/EWG wobec państwa w przypadku niedokonania transpozycji dyrektywy w terminie.
Godne uwagi sformułowania
traktat EWG ustanowił własny porządek prawny, włączony do systemu prawnego państw członkowskich i wiążący dla ich sądów brak możliwości uzyskania przez jednostki odszkodowania w przypadku spowodowania uszczerbku dla ich uprawnień poprzez naruszenie prawa wspólnotowego, które może być przypisane państwu członkowskiemu prowadziłoby do podważenia pełnej skuteczności norm wspólnotowych zasada odpowiedzialności państwa za szkody wyrządzone jednostkom poprzez naruszenie prawa wspólnotowego, które może być mu przypisane, jest nieodłączną częścią systemu traktatu
Skład orzekający
O. Due
prezes
Sir Gordon Slynn
prezes_izby
R. Joliet
prezes_izby
F. A. Schockweiler
prezes_izby
F. Grévisse
prezes_izby
P. J. G. Kapteyn
prezes_izby
G. F. Mancini
sędzia
J. C. Moitinho de Almeida
sędzia
G. C. Rodríguez Iglesias
sędzia
M. Díez de Velasco
sędzia
M. Zuleeg
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Przełomowe
Powoływalne dla: "Ustanowienie zasady odpowiedzialności odszkodowawczej państwa członkowskiego za naruszenie prawa wspólnotowego, w tym za brak transpozycji dyrektyw."
Ograniczenia: Odpowiedzialność państwa ma miejsce, gdy naruszenie prawa wspólnotowego można mu przypisać, a jednostki poniosły szkodę. Konkretne przesłanki i sposób dochodzenia odszkodowania regulowane są przez prawo krajowe, pod warunkiem, że nie czyni to dochodzenia niemożliwym lub nadmiernie utrudnionym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
To orzeczenie jest kamieniem milowym w prawie UE, ustanawiając zasadę odpowiedzialności odszkodowawczej państw członkowskich za naruszenie prawa wspólnotowego. Ma ogromne znaczenie praktyczne dla obywateli i firm dochodzących swoich praw.
“Niewdrożenie dyrektywy UE może kosztować państwo miliony: przełomowy wyrok TSUE o odpowiedzialności odszkodowawczej.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI