C-6/24 i C-231/24
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że warunek wcześniejszej wymagalności kredytu konsumenckiego, który pozwala konsumentowi na uniknięcie jej lub zaradzenie skutkom w określonym terminie, może być uznany za zgodny z prawem UE, nawet jeśli nie jest uregulowany w prawie krajowym, pod warunkiem że termin ten jest odpowiedni i skuteczny.
Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich w kontekście warunku wcześniejszej wymagalności kredytu konsumenckiego bez zabezpieczenia rzeczowego. Sąd odsyłający pytał, czy taki warunek jest dopuszczalny, jeśli pozwala konsumentowi na uniknięcie wcześniejszej wymagalności w określonym terminie, nawet jeśli nie jest to uregulowane w prawie krajowym, oraz czy miesięczny termin na spłatę jest wystarczający. Trybunał stwierdził, że sam warunek umowny może przewidywać takie mechanizmy, a ocena jego nieuczciwego charakteru zależy od tego, czy oferowane środki są odpowiednie i skuteczne, z uwzględnieniem terminów i możliwości konsumenta.
W niniejszym wyroku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozstrzygnął kwestię wykładni dyrektywy 93/13/EWG w odniesieniu do warunków wcześniejszej wymagalności w umowach kredytu konsumenckiego bez zabezpieczenia rzeczowego. Sprawa została zainicjowana przez hiszpański sąd pierwszej instancji, który miał wątpliwości co do zgodności z prawem UE warunku umowy kredytu, który pozwalał bankowi na stwierdzenie wcześniejszej wymagalności całego zadłużenia w przypadku zaległości konsumenta. Kluczowe było to, że warunek ten przewidywał możliwość uniknięcia wcześniejszej wymagalności lub zaradzenia jej skutkom poprzez spłatę pozostałych kwot w terminie miesiąca od wezwania banku. Sąd odsyłający pytał, czy taki warunek jest dopuszczalny, nawet jeśli nie jest on bezpośrednio uregulowany w hiszpańskim prawie krajowym dotyczącym kredytów bez zabezpieczenia rzeczowego (w przeciwieństwie do kredytów hipotecznych), oraz czy miesięczny termin na spłatę jest wystarczający. Trybunał, opierając się na swoim utrwalonym orzecznictwie, wyjaśnił, że ocena nieuczciwego charakteru warunku umownego zależy od tego, czy stojąc w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powoduje on znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta. Podkreślono, że sąd krajowy ma obowiązek badać takie warunki z urzędu. Trybunał orzekł, że okoliczność, iż mechanizm umożliwiający konsumentowi uniknięcie wcześniejszej wymagalności lub zaradzenie jej skutkom jest przewidziany w samym warunku umownym, a nie w przepisie prawa krajowego, nie czyni go automatycznie nieuczciwym. Kluczowe jest, aby takie środki były odpowiednie i skuteczne. W odniesieniu do pytania o długość terminu na spłatę, Trybunał wskazał, że sąd krajowy powinien zbadać, czy miesięczny termin jest faktycznie wystarczający, aby umożliwić konsumentowi dokonanie żądanej zapłaty, biorąc pod uwagę w szczególności istnienie podobnych terminów w przepisach krajowych dotyczących umów o podobnym charakterze. Ostatecznie, Trybunał udzielił odpowiedzi, że warunek ten może być zgodny z prawem UE, jeśli mechanizmy w nim zawarte są skuteczne, a termin na spłatę jest odpowiedni.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, można wziąć pod uwagę okoliczność, że warunek ten umożliwia konsumentowi uniknięcie wcześniejszej wymagalności kredytu lub zaradzenie jej skutkom, przy czym nie jest konieczne, by możliwość tę przewidywał przepis prawa krajowego mający zastosowanie konkretnie do umów kredytu bez zabezpieczenia rzeczowego.
Uzasadnienie
Ocena nieuczciwego charakteru warunku zależy od tego, czy powoduje on znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta. Istnienie mechanizmu zapobiegającego wcześniejszej wymagalności w samym warunku umownym jest istotne dla tej oceny, niezależnie od braku regulacji krajowej w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Abanca Corporación Bancaria SA | spolka | pozwany |
| WE | osoba_fizyczna | konsument |
| VX | osoba_fizyczna | konsument |
| Rząd hiszpański | organ_krajowy | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 3 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunki umowne, które nie były indywidualnie negocjowane, uznaje się za nieuczciwe, jeśli stojąc w sprzeczności z wymogami dobrej wiary, powodują znaczącą nierównowagę wynikających z umowy praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.
Pomocnicze
Dyrektywa 93/13/EWG art. 4 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Nieuczciwy charakter warunków umowy jest określany z uwzględnieniem rodzaju towarów lub usług, których umowa dotyczy, i z odniesieniem, w momencie zawarcia umowy, do wszelkich okoliczności związanych z zawarciem umowy oraz do innych warunków tej umowy lub innej umowy, od której ta jest zależna.
Dyrektywa 93/13/EWG art. 7 § 1
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami.
Ley 1/2000 art. 693 § 2
Ustawa 1/2000 z dnia 7 stycznia 2000 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Hiszpania)
Reguluje wcześniejszą wymagalność długów spłacanych w ratach, odsyłając do innych przepisów w przypadku kredytów hipotecznych.
Ley 5/2019 art. 24 § 1
Ustawa 5/2019 z dnia 15 marca 2019 r. o umowach kredytu na zakup nieruchomości (Hiszpania)
Określa przesłanki wcześniejszej wymagalności kredytu hipotecznego, w tym wymóg co najmniej miesięcznego terminu na spłatę zaległości po wezwaniu kredytodawcy.
Karta Praw Podstawowych art. 38
Karta praw podstawowych Unii Europejskiej
Nakazuje zapewnienie wysokiego poziomu ochrony konsumentów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunek wcześniejszej wymagalności, który przewiduje możliwość uniknięcia jej lub zaradzenia jej skutkom w określonym terminie, może być zgodny z prawem UE, nawet jeśli nie jest uregulowany w prawie krajowym. Ocena nieuczciwego charakteru warunku zależy od jego wpływu na znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta, a nie od źródła mechanizmu ochronnego (prawo krajowe vs. warunek umowny). Kluczowe jest, aby środki umożliwiające konsumentowi uniknięcie wcześniejszej wymagalności były odpowiednie i skuteczne, a termin na spłatę był faktycznie wystarczający.
Godne uwagi sformułowania
na potrzeby oceny potencjalnie nieuczciwego charakteru warunku dotyczącego wcześniejszej wymagalności [...] można wziąć pod uwagę okoliczność, że warunek ten umożliwia konsumentowi uniknięcie wcześniejszej wymagalności kredytu lub zaradzenie jej skutkom, przy czym nie jest konieczne, by możliwość tę przewidywał przepis prawa krajowego sąd krajowy powinien zbadać, czy środki umożliwiające konsumentowi uniknięcie wcześniejszej wymagalności kredytu lub zaradzenie jej skutkom mają odpowiedni i skuteczny charakter szczególnie istotnym czynnikiem jest istnienie w uregulowaniach krajowych przepisów przewidujących w ramach podobnych stosunków umownych taki termin na rzecz kredytobiorcy
Skład orzekający
S. Rodin
prezes izby
N. Piçarra
sędzia
N. Fenger
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 3 ust. 1 dyrektywy 93/13 w kontekście warunków wcześniejszej wymagalności kredytów konsumenckich, znaczenie mechanizmów ochronnych zawartych w samym warunku umownym, ocena skuteczności i odpowiedniości terminów na spłatę."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy wykładni prawa UE, a jego bezpośrednie zastosowanie zależy od oceny konkretnych warunków umownych i prawa krajowego przez sądy krajowe.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów konsumenckich i potencjalnie nieuczciwych warunków, co jest istotne dla wielu konsumentów i prawników. Wykładnia przepisów UE ma praktyczne implikacje dla rynków finansowych.
“Czy bank może żądać natychmiastowej spłaty całego kredytu? TSUE wyjaśnia, kiedy warunek wcześniejszej wymagalności jest legalny.”
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI