C-6/20

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2021-05-20
cjeuzamowienia_publicznekwalifikacja oferentów, zezwoleniaWysokatrybunal
zamówienia publicznekwalifikacja oferentówzezwooleniaprawo UEswoboda świadczenia usługdyskryminacjaochrona żywnościzasada proporcjonalnościochrona uzasadnionych oczekiwań

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że wymóg posiadania przez oferentów zezwolenia na prowadzenie działalności w państwie wykonania zamówienia publicznego, nawet jeśli posiadają już podobne zezwolenie w kraju siedziby, jest niezgodny z prawem UE, a zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań nie może być stosowana przez instytucję zamawiającą w takiej sytuacji.

Sprawa dotyczyła wykładni dyrektywy 2004/18 w kontekście zamówienia publicznego na pomoc żywnościową. Estońskie przepisy wymagały od oferentów posiadania zezwolenia na prowadzenie działalności w Estonii już na etapie składania ofert, nawet jeśli posiadali oni odpowiednie zezwolenia w kraju swojej siedziby. Trybunał uznał, że takie wymogi są dyskryminujące i nieproporcjonalne, naruszając zasadę równego traktowania i swobodnego przepływu usług. Ponadto, Trybunał stwierdził, że instytucja zamawiająca nie może powoływać się na zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań, jeśli sama narusza prawo UE.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 2 i 46 dyrektywy 2004/18/WE w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych. Sprawa wyłoniła się z postępowania między estońskim Ministerstwem Spraw Społecznych a Państwowym Centrum Usług Wspólnych w przedmiocie decyzji o korekcie finansowej, która odrzuciła wnioski o płatność w ramach projektu zakupu i dystrybucji pomocy żywnościowej. Kluczowym problemem było estońskie prawo, które wymagało od oferentów posiadania zezwolenia na prowadzenie działalności w Estonii już na etapie składania ofert, nawet jeśli posiadali oni już podobne zezwolenia w państwie swojej siedziby. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując pytania estońskiego sądu apelacyjnego, orzekł, że art. 2 i 46 dyrektywy 2004/18 stoją na przeszkodzie takim przepisom krajowym. Wskazał, że wymóg posiadania zezwolenia w państwie wykonania zamówienia, niezależnie od posiadania podobnego zezwolenia w kraju siedziby, jest dyskryminujący i nieproporcjonalny, naruszając zasadę równego traktowania oferentów oraz swobodę świadczenia usług. Trybunał podkreślił, że zasada wzajemnego uznawania kwalifikacji jest kluczowa na etapie oceny oferentów, a przepisy dyrektywy pozwalają na opieranie się na dokumentach wydanych przez organy państwa członkowskiego siedziby oferenta. Ponadto, Trybunał stwierdził, że zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań nie może być stosowana przez instytucję zamawiającą, która sama narusza prawo Unii, powołując się na wcześniejsze, błędne interpretacje lub zatwierdzenia ze strony innych organów krajowych. Wyrok ten ma istotne znaczenie dla zamówień publicznych w UE, podkreślając potrzebę zapewnienia równego traktowania oferentów z różnych państw członkowskich i ograniczając możliwość nakładania nadmiernych, dyskryminujących wymogów proceduralnych.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, takie wymogi są sprzeczne z art. 2 i 46 dyrektywy 2004/18, ponieważ są dyskryminujące i nieproporcjonalne.

Uzasadnienie

Artykuł 46 dyrektywy 2004/18 ustanawia zasadę, że oferenci mogą wykazać swoje kwalifikacje na podstawie dokumentów z państwa członkowskiego swojej siedziby. Wymaganie dodatkowego zezwolenia w państwie wykonania zamówienia, gdy już istnieje podobne zezwolenie, narusza zasadę równego traktowania i swobodę świadczenia usług.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

skarżący (w postępowaniu głównym, poprzez korzystną wykładnię prawa UE)

Strony

NazwaTypRola
Sotsiaalministeeriumorgan_krajowyskarżący
Riigi Tugiteenuste Keskusorgan_krajowypozwany
Rahandusministeeriumorgan_krajowyinterwenient

Przepisy (6)

Główne

Dyrektywa 2004/18/WE art. 2

Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi

Instytucje zamawiające zapewniają równe i niedyskryminacyjne traktowanie wykonawców oraz działają w sposób przejrzysty.

Dyrektywa 2004/18/WE art. 46

Dyrektywa 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi

Od każdego wykonawcy ubiegającego się o uczestnictwo w realizacji zamówienia publicznego można żądać dowodu posiadania przezeń wpisu do jednego z rejestrów zawodowych lub handlowych, lub dostarczenia oświadczenia pod przysięgą lub zaświadczenia, zgodnie z opisem zawartym w załączniku IX A – w odniesieniu do zamówień publicznych na roboty budowlane, w załączniku IX B – w odniesieniu do zamówień na dostawy oraz w załączniku IX C – dla zamówień na usługi, i zgodnie z warunkami przewidzianymi przez prawo państwa członkowskiego, w którym ma on swoją siedzibę.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

Pomocnicze

Rozporządzenie nr 852/2004 art. 6

Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych

Dotyczy kontroli urzędowych, rejestracji i zatwierdzenia podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa spożywcze.

Riigihangete seadus art. 41 § 3

Ustawa o zamówieniach publicznych (Estonia)

Przepis krajowy, który wymagał od instytucji zamawiającej określenia w ogłoszeniu o zamówieniu wymogów szczególnych, w tym rejestracji lub zezwoleń, do zakwalifikowania oferenta.

Toiduseadus art. 8

Ustawa o środkach spożywczych (Estonia)

Przepis krajowy dotyczący obowiązku uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności w sektorze spożywczym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymóg posiadania zezwolenia w państwie wykonania zamówienia, niezależnie od posiadania podobnego zezwolenia w kraju siedziby, jest dyskryminujący i nieproporcjonalny. Artykuł 46 dyrektywy 2004/18 pozwala na opieranie się na dokumentach z państwa członkowskiego siedziby oferenta. Zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań nie może być stosowana przez instytucję zamawiającą naruszającą prawo UE. Cel swobodnego przepływu żywności i usług zostałby naruszony przez takie wymogi.

Odrzucone argumenty

Estońskie przepisy krajowe dotyczące zezwoleń na prowadzenie działalności spożywczej stanowią wyjątek od ogólnych zasad zamówień publicznych. Wymóg posiadania zezwolenia w Estonii jest uzasadniony względami bezpieczeństwa żywności. Instytucja zamawiająca może powoływać się na zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań ze względu na wcześniejsze zatwierdzenia audytorów.

Godne uwagi sformułowania

zasada wzajemnego uznawania kwalifikacji ma nadrzędne znaczenie na etapie kwalifikowania oferentów wymóg ten odpowiada przysługującej instytucji zamawiającej w art. 46 tej dyrektywy możliwości wezwania wykonawcy do wykazania uprawnień do prowadzenia danej działalności zawodowej naruszenie art. 46 dyrektywy 2004/18 wiąże się nieuchronnie z naruszeniem zasad proporcjonalności i równego traktowania oferentów jednolita koncepcja państwa [...] wyklucza co do zasady możliwość powoływania się przez organ krajowy na zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań w sporze dzielącym go z inną emanacją państwa.

Skład orzekający

M. Vilaras

prezes izby

N. Piçarra

sędzia

D. Šváby

sprawozdawca

S. Rodin

sędzia

K. Jürimäe

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 2 i 46 dyrektywy 2004/18 w kontekście wymogów kwalifikacyjnych w zamówieniach publicznych, zasada równego traktowania, swoboda świadczenia usług, zasada ochrony uzasadnionych oczekiwań w relacjach między organami państwa."

Ograniczenia: Dotyczy głównie dyrektywy 2004/18, choć zasady są uniwersalne. Kontekst zamówienia na pomoc żywnościową i specyficzne przepisy estońskie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych zasad prawa UE w zamówieniach publicznych, które mają bezpośrednie przełożenie na praktykę biznesową i funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Wyjaśnia, jak unikać dyskryminacji i chronić uzasadnione oczekiwania.

Czy wymóg posiadania lokalnego zezwolenia w zamówieniach publicznych to dyskryminacja?

Sektor

żywność

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę