C-598/22
Podsumowanie
Trybunał orzekł, że włoskie przepisy dotyczące nieodpłatnego nabycia przez państwo obiektów zbudowanych na nieruchomościach publicznych po wygaśnięciu koncesji nie naruszają prawa UE, nawet jeśli koncesja została odnowiona.
Sprawa dotyczyła wykładni art. 49 i 56 TFUE w kontekście włoskiego Kodeksu żeglugi, który przewiduje nieodpłatne zbycie na rzecz państwa obiektów niemożliwych do usunięcia, zbudowanych przez koncesjonariusza na nieruchomości publicznej po wygaśnięciu koncesji. Spółka SIIB kwestionowała tę zasadę, zwłaszcza w przypadku odnowienia koncesji, twierdząc, że stanowi to ograniczenie swobody przedsiębiorczości. Trybunał uznał, że włoskie przepisy nie naruszają prawa UE, ponieważ dotyczą wszystkich podmiotów gospodarczych, nie regulują warunków zakładania przedsiębiorstw i mają zbyt niepewne i pośrednie skutki ograniczające swobodę przedsiębiorczości, a ponadto odzwierciedlają zasadę niezbywalności mienia publicznego.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez włoską radę stanu dotyczył wykładni art. 49 i 56 TFUE w związku z włoskim Kodeksem żeglugi. Przepis ten stanowi, że po wygaśnięciu koncesji na zajmowanie nieruchomości publicznej, niemożliwe do usunięcia obiekty zbudowane przez koncesjonariusza przechodzą na własność państwa bez odszkodowania, chyba że umowa koncesji stanowi inaczej. Spółka Società Italiana Imprese Balneari Srl (SIIB) zarządzała kąpieliskiem na nieruchomości publicznej od 1928 r. i kwestionowała nieodpłatne nabycie przez państwo zbudowanych przez nią obiektów po wygaśnięciu koncesji, zwłaszcza gdy koncesja została odnowiona. SIIB argumentowała, że takie rozwiązanie stanowi ograniczenie swobody przedsiębiorczości i jest nieproporcjonalne. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że włoskie przepisy nie naruszają art. 49 TFUE. Stwierdził, że przepisy te obowiązują wszystkich przedsiębiorców, nie regulują warunków zakładania przedsiębiorstw i ich skutki ograniczające są zbyt niepewne i pośrednie. Podkreślił, że zasada nieodpłatnego nabycia przez państwo odzwierciedla podstawowe zasady własności mienia publicznego i jego niezbywalności. Ponadto, Trybunał odróżnił tę sytuację od sprawy Laezza, wskazując, że w niniejszej sprawie kwestia nieodpłatnego włączenia obiektów do nieruchomości publicznej wchodzi w zakres negocjacji umownych, a nie jest sankcją. Odnowienie koncesji zostało uznane za nowe uprawnienie, a nie przedłużenie poprzedniego, co może zapewnić równe szanse w postępowaniu przetargowym. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że art. 49 TFUE nie stoi na przeszkodzie takiemu uregulowaniu krajowemu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, włoskie przepisy nie naruszają art. 49 TFUE.
Uzasadnienie
Trybunał uznał, że włoskie przepisy dotyczące nieodpłatnego nabycia przez państwo obiektów zbudowanych na nieruchomościach publicznych po wygaśnięciu koncesji nie stanowią ograniczenia swobody przedsiębiorczości w rozumieniu art. 49 TFUE. Przepisy te obowiązują wszystkich przedsiębiorców, nie regulują warunków zakładania przedsiębiorstw, a ich skutki ograniczające są zbyt niepewne i pośrednie. Ponadto, odzwierciedlają one zasadę niezbywalności mienia publicznego i wchodzą w zakres negocjacji umownych.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
brak jednoznacznego zwycięzcy, udzielono odpowiedzi na pytanie prejudycjalne
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Società Italiana Imprese Balneari Srl | spolka | skarżący |
| Comune di Rosignano Marittimo | organ_krajowy | pozwany |
| Ministero dell’Economia e delle Finanze | organ_krajowy | pozwany |
| Agenzia del demanio – Direzione regionale Toscana e Umbria | organ_krajowy | pozwany |
| Regione Toscana | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd włoski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (5)
Główne
TFUE art. 49
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Zakazuje ograniczeń swobody przedsiębiorczości. Środki ograniczające to wszelkie środki, które zakazują, utrudniają lub czynią mniej atrakcyjnym korzystanie ze swobody.
Kodeks żeglugi art. 49 § 1
Codice della Navigazione
Po wygaśnięciu koncesji niemożliwe do usunięcia obiekty zbudowane na nieruchomości publicznej przechodzą na własność państwa bez odszkodowania, chyba że umowa stanowi inaczej.
Pomocnicze
TFUE art. 56
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy swobody świadczenia usług, ale w tym przypadku zastosowanie ma art. 49 TFUE.
Dyrektywa usługowa art. 44 § 1
Dyrektywa 2006/123/WE
Nie ma zastosowania ratione temporis do sporu.
legge n. 296 art. 1 ust. 251
Ustawa nr 296 z dnia 27 grudnia 2006 r.
Włączenie składników mienia wybudowanych przez koncesjonariusza do nieruchomości publicznej prowadzi do zastosowania podwyższonej opłaty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Włoskie przepisy dotyczące nieodpłatnego nabycia przez państwo obiektów zbudowanych na nieruchomościach publicznych po wygaśnięciu koncesji nie naruszają art. 49 TFUE, ponieważ obowiązują wszystkich przedsiębiorców, nie regulują warunków zakładania przedsiębiorstw, a ich skutki ograniczające są zbyt niepewne i pośrednie. Zasada nieodpłatnego nabycia przez państwo odzwierciedla podstawowe zasady własności mienia publicznego i jego niezbywalności. Kwestia nieodpłatnego włączenia obiektów do nieruchomości publicznej wchodzi w zakres negocjacji umownych, a nie jest sankcją. Odnowienie koncesji stanowi nowe uprawnienie, a nie przedłużenie poprzedniego, co może zapewnić równe szanse w postępowaniu przetargowym.
Odrzucone argumenty
Nieodpłatne zbycie przez koncesjonariusza obiektów budowlanych na rzecz państwa po wygaśnięciu koncesji, nawet w przypadku jej odnowienia, stanowi ograniczenie swobody przedsiębiorczości (art. 49 TFUE) i jest nieproporcjonalne do zamierzonego celu.
Godne uwagi sformułowania
nieodpłatne zbycie na rzecz państwa niemożliwych do usunięcia obiektów zbudowanych na nieruchomości publicznej ograniczenie wykraczające poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu rzeczywiście zamierzonego przez ustawodawcę krajowego, a zatem jest nieproporcjonalne do celu przepis ten nie ma na celu uregulowania warunków zakładania przedsiębiorstwa ewentualne skutki ograniczające swobodę przedsiębiorczości są zbyt niepewne i zbyt pośrednie nieodpłatne przywłaszczenie bez odszkodowania przez podmiot publiczny udzielający koncesji niemożliwych do usunięcia obiektów zbudowanych przez koncesjonariusza na nieruchomości publicznej stanowi samą istotę niezbywalności mienia publicznego odnowienie koncesji na zajmowanie nieruchomości publicznej oznacza istnienie następujących po sobie dwóch uprawnień do zajmowania nieruchomości publicznej, a nie utrwalenie lub przedłużenie pierwszego z nich.
Skład orzekający
T. Ćapeta
rzecznik generalny
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 49 TFUE w kontekście koncesji na nieruchomości publiczne, zasady niezbywalności mienia publicznego, dopuszczalności ograniczeń swobody przedsiębiorczości."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki włoskich przepisów dotyczących koncesji na nieruchomości publiczne, ale zasady wykładni prawa UE są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnych zasad prawa UE dotyczących swobody przedsiębiorczości i własności mienia publicznego, z praktycznymi implikacjami dla przedsiębiorców korzystających z nieruchomości publicznych.
“Czy państwo może bezpłatnie przejąć Twoje budowle na gruncie publicznym po wygaśnięciu koncesji? TSUE odpowiada.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI