C-597/24
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że włoskie przepisy dotyczące mobilności nauczycieli z niepełnosprawnością, które priorytetyzują przeniesienia w ramach tej samej prowincji nad przeniesieniami między prowincjami, nie stanowią dyskryminacji pośredniej ani nie naruszają wymogu racjonalnych usprawnień, jeśli nie uwzględniają indywidualnych potrzeb pracownika.
Sprawa dotyczyła nauczycielki z niepełnosprawnością, która domagała się przeniesienia do innej prowincji, powołując się na prawo pierwszeństwa. Włoskie przepisy priorytetyzowały przeniesienia w ramach tej samej prowincji, co uniemożliwiło jej przeniesienie z powodu braku wolnych miejsc. Nauczycielka argumentowała, że system ten stanowi dyskryminację pośrednią i narusza zasadę racjonalnych usprawnień. Trybunał Sprawiedliwości UE uznał, że system ten nie narusza prawa UE, ponieważ nie uwzględnia indywidualnych potrzeb pracownika w konkretnej sytuacji, a tym samym nie stanowi racjonalnego usprawnienia, ani nie prowadzi do dyskryminacji pośredniej, gdyż nauczycielka z niepełnosprawnością ma pierwszeństwo przed innymi nauczycielami, nawet jeśli nie pozwala jej to na przeniesienie między prowincjami.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni dyrektywy 2000/78/WE w sprawie równego traktowania w zatrudnieniu i pracy, w szczególności przepisów dotyczących racjonalnych usprawnień dla osób niepełnosprawnych oraz zakazu dyskryminacji pośredniej. Sprawa dotyczyła włoskiej nauczycielki z niepełnosprawnością, która ubiegała się o przeniesienie do innej prowincji, powołując się na prawo pierwszeństwa wynikające z włoskiej ustawy nr 104/1992. Włoski system mobilności nauczycieli, uregulowany w dekrecie ustawodawczym nr 297 i CCNI, przewidywał pierwszeństwo dla przeniesień w ramach tej samej prowincji przed przeniesieniami między prowincjami. Wniosek nauczycielki został oddalony, ponieważ wolne miejsca w pożądanej prowincji zostały już obsadzone przez nauczycieli ubiegających się o przeniesienie w ramach tej prowincji. Nauczycielka argumentowała, że taki system stanowi dyskryminację pośrednią i nie zapewnia jej racjonalnych usprawnień. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując sprawę, stwierdził, że pojęcie „racjonalnych usprawnień” wymaga uwzględnienia indywidualnych potrzeb pracownika w konkretnej sytuacji, a system, który automatycznie przyznaje pierwszeństwo bez takiego uwzględnienia, nie spełnia tego wymogu. Jednakże, Trybunał uznał, że system ten nie stanowi dyskryminacji pośredniej, ponieważ nauczycielka z niepełnosprawnością miała pierwszeństwo przed nauczycielami bez niepełnosprawności, a negatywne skutki zasady priorytetu mobilności w ramach prowincji dotyczyły wszystkich nauczycieli ubiegających się o przeniesienie między prowincjami. Trybunał podkreślił, że brak jest wystarczających informacji do oceny, czy istnieją różnice w traktowaniu między różnymi kategoriami osób niepełnosprawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, art. 5 dyrektywy 2000/78/WE nie stoi na przeszkodzie takim przepisom, ponieważ system ten, nie uwzględniając potrzeb osób z niepełnosprawnością w konkretnych sytuacjach, nie wchodzi w zakres pojęcia „racjonalnych usprawnień”.
Uzasadnienie
Pojęcie „racjonalnych usprawnień” wymaga uwzględnienia indywidualnych potrzeb pracownika w konkretnej sytuacji. System, który automatycznie przyznaje pierwszeństwo bez takiego uwzględnienia, nie spełnia tego wymogu. Niemniej jednak, samo istnienie takiego systemu nie jest zabronione, o ile nie prowadzi do dyskryminacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
Ministerstwo Edukacji i Osiągnięć (Włochy)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C.M. | osoba_fizyczna | skarżący |
| Ministero dell’Istruzione e del Merito | organ_krajowy | pozwany |
| Ufficio Scolastico Regionale per la Lombardia | organ_krajowy | interwenient |
| Ambito Territoriale di Mantova | organ_krajowy | interwenient |
| Ufficio Scolastico Regionale per la Calabria | organ_krajowy | interwenient |
Przepisy (7)
Główne
Dyrektywa 2000/78/WE art. 2 § 2 lit. b) ppkt (i)
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Dyskryminacja pośrednia występuje, gdy przepis, kryterium lub praktyka może doprowadzić do szczególnie niekorzystnej sytuacji dla osób z danej grupy, chyba że jest obiektywnie uzasadniona zgodnym z prawem celem, a środki są właściwe i konieczne.
Dyrektywa 2000/78/WE art. 5
Dyrektywa Rady 2000/78/WE
Pracodawca podejmuje właściwe środki (racjonalne usprawnienia) w celu umożliwienia osobie niepełnosprawnej dostępu do pracy, wykonywania jej lub rozwoju zawodowego, o ile środki te nie nakładają nieproporcjonalnie wysokich obciążeń. Pojęcie to należy rozumieć szeroko, ale wymaga uwzględnienia potrzeb konkretnej sytuacji.
Pomocnicze
Konwencja ONZ art. 2 § akapit czwarty
Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych
Definicja „racjonalnego usprawnienia” jako koniecznych i odpowiednich zmian, nienakładających nieproporcjonalnego lub nadmiernego obciążenia.
Ustawa nr 104/1992 art. 21 § ust. 1 i 2
Ustawa nr 104/1992 (Włochy)
Przyznaje prawo pierwszeństwa wyboru spośród dostępnych stanowisk i przeniesienia na inne stanowisko osobom z niepełnosprawnością, których stopień niepełnosprawności przekracza dwie trzecie.
Dekret ustawodawczy nr 297 art. 465 § ust. 1
Dekret ustawodawczy nr 297 (Włochy)
Wnioski o przeniesienie w ramach tej samej prowincji są rozpatrywane przed wnioskami o przeniesienie z innej prowincji.
CCNI art. 6 § ust. 2
Dodatkowy krajowy układ zbiorowy dotyczący mobilności pracowników (CCNI)
Mobilność w ramach tej samej prowincji ma pierwszeństwo przed mobilnością między różnymi prowincjami.
CCNI art. 13 § ust. 1 pkt III ppkt 1
Dodatkowy krajowy układ zbiorowy dotyczący mobilności pracowników (CCNI)
Przyznaje pierwszeństwo w procedurach przeniesienia osobom z niepełnosprawnością, których stopień niepełnosprawności przekracza dwie trzecie, w ramach prowincji zamieszkania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
System mobilności, który priorytetyzuje przeniesienia w ramach prowincji, nie stanowi dyskryminacji pośredniej, ponieważ nauczycielka z niepełnosprawnością ma pierwszeństwo przed nauczycielami bez niepełnosprawności. System mobilności, który nie uwzględnia indywidualnych potrzeb pracownika w konkretnej sytuacji, nie jest „racjonalnym usprawnieniem” w rozumieniu dyrektywy 2000/78/WE, ale jego istnienie nie jest zabronione, o ile nie prowadzi do dyskryminacji.
Odrzucone argumenty
Włoski system mobilności stanowi dyskryminację pośrednią wobec nauczycieli z niepełnosprawnością, którzy chcą przenieść się do innej prowincji. Włoski system mobilności nie zapewnia racjonalnych usprawnień dla nauczycieli z niepełnosprawnością, ponieważ nie uwzględnia ich indywidualnych potrzeb.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie „racjonalnych usprawnień” w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2000/78 należy rozumieć szeroko, jako usunięcie wszelkich barier, które mogą utrudniać osobom z niepełnosprawnością pełne i skuteczne uczestnictwo w życiu zawodowym na równych zasadach z innymi pracownikami nie można przyjąć, że to pierwszeństwo w dziedzinie mobilności wprowadza „racjonalne usprawnienia” w rozumieniu art. 5 dyrektywy 2000/78, czego zbadanie należy jednak do sądu odsyłającego nie można przyjąć, że uregulowania krajowe rozpatrywane w postępowaniu głównym powodują dla C.M. „szczególnie niekorzystną sytuację” w rozumieniu art. 2 ust. 2 lit. b) dyrektywy 2000/78 w porównaniu z nauczycielami, którzy nie mają niepełnosprawności
Skład orzekający
M.L. Arastey Sahún
prezeska dziesiątej izby, pełniąca obowiązki
E. Regan
sędzia
D. Gratsias
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia „racjonalnych usprawnień” i „dyskryminacji pośredniej” w kontekście przepisów krajowych dotyczących mobilności pracowników z niepełnosprawnością, zwłaszcza w sektorze publicznym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji włoskiego systemu mobilności nauczycieli. Wnioski dotyczące racjonalnych usprawnień wymagają analizy indywidualnych potrzeb pracownika.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia równego traktowania i dyskryminacji osób z niepełnosprawnością w zatrudnieniu, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.
“Czy prawo do przeniesienia dla nauczyciela z niepełnosprawnością może być ograniczone przez przepisy krajowe? TSUE wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI