Orzeczenie · 2020-12-16

C-597/18 P, C-598/18 P, C-603/18 P i C-604/18 P

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2020-12-16
cjeuprawo_ue_ogolneodpowiedzialność pozaumownaWysokatrybunal
odpowiedzialność pozaumownaEurogrupaprogram pomocowyCyprstabilność finansowaprawo własnościzasada proporcjonalnościrówne traktowanieochrona uzasadnionych oczekiwań

Podsumowanie

W niniejszej sprawie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał cztery odwołania dotyczące wyroków Sądu Unii Europejskiej w sprawach odpowiedzialności pozaumownej Unii. Skarżący, głównie posiadacze niegwarantowanych depozytów i akcjonariusze cypryjskich banków (Cyprus Popular Bank i Trapeza Kyprou), domagali się odszkodowania od Rady Unii Europejskiej, Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Centralnego (EBC) i Eurogrupy w związku z restrukturyzacją cypryjskiego długu publicznego i sektora bankowego w ramach programu pomocowego. Trybunał, rozpatrując odwołania Rady, uchylił wyroki Sądu w zakresie, w jakim Sąd uznał Eurogrupę za instytucję Unii odpowiedzialną za szkody w ramach odpowiedzialności pozaumownej na podstawie art. 340 akapit drugi TFUE. Trybunał stwierdził, że Eurogrupa, będąca nieformalnym forum spotkań ministrów państw strefy euro, nie jest instytucją Unii ustanowioną przez traktaty i nie posiada własnych kompetencji decyzyjnych, a jej działania nie mogą bezpośrednio prowadzić do powstania odpowiedzialności pozaumownej Unii. Niemniej jednak, Trybunał podkreślił, że działania instytucji UE (Rady, Komisji, EBC) podejmowane w następstwie porozumień politycznych zawartych w ramach Eurogrupy mogą prowadzić do powstania odpowiedzialności pozaumownej Unii. Ponadto, Trybunał uwzględnił odwołania Rady dotyczące art. 2 ust. 6 lit. b) decyzji 2013/236/UE, która dotyczyła restrukturyzacji cypryjskiego sektora bankowego. Sąd uznał, że decyzja ta wymagała od Cypru utrzymania lub dalszego wdrażania zamiany niegwarantowanych depozytów na akcje, a organy cypryjskie nie dysponowały zakresem uznania w tym zakresie. Trybunał orzekł, że decyzja ta wymagała jedynie ogólnego utrzymania lub wdrożenia zamiany, ale nie pozbawiała organów cypryjskich szerokiego zakresu uznania w zakresie określania szczegółowych warunków tej zamiany. W związku z tym, ewentualne szkody wynikały z działań organów cypryjskich, a nie z samej decyzji Rady. Odwołania skarżących w pierwszej instancji zostały oddalone, ponieważ Trybunał uznał, że nie wykazały one naruszenia prawa ani błędu w ocenie ze strony Sądu w odniesieniu do zarzutów dotyczących naruszenia prawa własności, zasady proporcjonalności, zasady równego traktowania oraz zasady ochrony uzasadnionych oczekiwań. Trybunał potwierdził, że środki podjęte w celu ratowania cypryjskiego systemu finansowego były uzasadnione i proporcjonalne w kontekście kryzysu gospodarczego. W konsekwencji, Trybunał uchylił wyroki Sądu w części dotyczącej Eurogrupy i art. 2 ust. 6 lit. b) decyzji 2013/236/UE, uznając skargi skarżących w tym zakresie za niedopuszczalne. Pozostałe odwołania skarżących zostały oddalone. Koszty postępowania zostały zasądzone od skarżących na rzecz instytucji UE.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Określenie statusu prawnego Eurogrupy w kontekście odpowiedzialności pozaumownej UE oraz interpretacja decyzji o pomocy finansowej dla państw członkowskich w strefie euro.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji Cypru i programu pomocowego, ale zasady dotyczące odpowiedzialności instytucji UE i zakresu ich decyzji mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy Eurogrupa może być uznana za instytucję Unii Europejskiej w rozumieniu art. 340 akapit drugi TFUE, odpowiedzialną za szkody w ramach odpowiedzialności pozaumownej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Eurogrupa nie jest instytucją Unii Europejskiej ustanowioną przez traktaty, która mogłaby być przedmiotem skargi o stwierdzenie odpowiedzialności pozaumownej.

Uzasadnienie

Eurogrupa jest nieformalnym forum spotkań ministrów państw strefy euro, nie posiada własnych kompetencji decyzyjnych i nie jest ustanowiona przez traktaty w rozumieniu art. 340 TFUE. Jej działania nie mogą bezpośrednio prowadzić do powstania odpowiedzialności pozaumownej Unii, choć działania instytucji UE podejmowane w następstwie porozumień Eurogrupy mogą taką odpowiedzialność rodzić.

Czy decyzja Rady 2013/236/UE nakładała bezwzględny obowiązek na organy cypryjskie utrzymania lub dalszego wdrażania zamiany niegwarantowanych depozytów na akcje, i czy ewentualne szkody wynikają z tej decyzji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Decyzja 2013/236/UE wymagała ogólnego utrzymania lub wdrożenia zamiany, ale nie pozbawiała organów cypryjskich szerokiego zakresu uznania w zakresie określania szczegółowych warunków tej zamiany. Ewentualne szkody wynikają z działań organów cypryjskich, a nie z samej decyzji Rady.

Uzasadnienie

Decyzja Rady 2013/236/UE zawierała ogólne wymogi dotyczące zamiany depozytów na akcje, ale pozostawiała organom cypryjskim znaczną swobodę w ustalaniu szczegółowych warunków. W związku z tym, szkody poniesione przez skarżących wynikały z konkretnych środków wykonawczych przyjętych przez Republikę Cypryjską, a nie bezpośrednio z decyzji Rady.

Czy środki podjęte w ramach programu pomocowego dla Cypru naruszyły prawo własności, zasadę proporcjonalności, zasadę równego traktowania lub zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, środki te były uzasadnione i proporcjonalne w kontekście kryzysu gospodarczego i stabilności finansowej strefy euro.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że ograniczenia prawa własności były przewidziane ustawą, proporcjonalne do celu interesu ogólnego (stabilność finansowa) i nie naruszały istoty prawa. Porównanie z innymi państwami strefy euro nie wykazało naruszenia zasady równego traktowania, a brak było uzasadnionych oczekiwań co do braku wewnętrznego finansowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono odwołanie
Strona wygrywająca
Rada Unii Europejskiej (w części dotyczącej Eurogrupy i art. 2 ust. 6 lit. b) decyzji 2013/236/UE), skarżący w pierwszej instancji (w pozostałej części)

Strony

NazwaTypRola
Rada Unii Europejskiejinstytucja_uestrona wnosząca odwołanie
Republika Finlandiipanstwo_czlonkowskieinterwenient w postępowaniu odwoławczym
Dr. K. Chrysostomides & Co. LLCinneskarżący w pierwszej instancji
Agroton plcspolkaskarżący w pierwszej instancji
Joanna Andreouosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Kyriaki Andreouosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Henrietta Jindra Burtonosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
C & O Service & Investment Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
C.G. Christofides Industrial Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Christakis Christofidesosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Theano Chrysafiosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Andreas Chrysafisosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Dionysios Chrysostomidesosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Eleni K. Chrysostomidesosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Eleni D. Chrysostomidesosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
D & C Construction and Development Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Chrystalla Dekatrisosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Constantinos Dekatrisosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Dr. K. Chrysostomides and Co.inneskarżący w pierwszej instancji
Emily Dragoumiosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Parthenopi Dragoumiosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
James Droushiotisosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Eastvale Finance Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Nicos Eliadesosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Tereza Eliadesosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Goodway Alliance Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Christos Hadjimarkososoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Johnson Cyprus Employees Provident Fundinneskarżący w pierwszej instancji
Kalia Georgiou LLCinneskarżący w pierwszej instancji
Komposit Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Platon M. Kyriakidesosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
L.kcar Intermetal and Synthetic Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Lois Builders Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Athena Mavronicola-Droushiotisosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Medialgeria Monitoring and Consultancy Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Neita International Inc.spolkaskarżący w pierwszej instancji
Sophia Nicolatososoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Paris & Barcelona Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Louiza Patsiouosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Probus Mare Marine Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Provident Fund of the Employees of Osel Ltdinneskarżący w pierwszej instancji
R.A.M. Oil Cyprus Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Steelway Alliance Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Tameio Pronoias Prosopikou Genikoninneskarżący w pierwszej instancji
The Cyprus Phassouri Estates Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
The Prnses Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Christos Tsimonosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Nafsika Tsimonosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Unienergy Holdings Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Julia Justine Jane Woodsosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Unia Europejskainstytucja_uepozwany w pierwszej instancji
Komisja Europejskainstytucja_uepozwany w pierwszej instancji
Europejski Bank Centralny (EBC)instytucja_uepozwany w pierwszej instancji
Eurogrupainnepozwany w pierwszej instancji
Eleni Pavlikka Bourdouvaliosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Georgios Bourdouvalisosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Nikolina Bourdouvaliosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Coal Energy Trading Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Christos Christofiosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Elisavet Christofiosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Athanasia Chrysostomouosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Sofoklis Chrysostomouosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Clearlining Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Alan Dimantosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Dodoni Ependyseis Chartofylakou Dimosia Etaireia Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Dtek Holdings Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Dtek Trading Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Elma Holdings pclspolkaskarżący w pierwszej instancji
Elma Properties & Investments pclspolkaskarżący w pierwszej instancji
Agrippinoulla Fragkoudiosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Dimitrios Fragkoudisosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Frontal Investments Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Costas Gavrielidesosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Eleni Harouosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Theodora Hasapopoullouosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Gladys Iasonososoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Georgios Iasonososoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Jupiter Portfolio Investments pclspolkaskarżący w pierwszej instancji
George Karkousiosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Lend & Seaserve Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Liberty Life Insurance pclspolkaskarżący w pierwszej instancji
Michail P. Michailidis Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Michalakis Michaelidesosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Rena Michael Michaelidouosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Akis Micromatisosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Erginos Micromatisosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Harinos Micromatisosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Alvinos Micromatisosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Plotinos Micromatisosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Nertera Investments Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Andros Nicolaidesosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Melina Nicolaidesosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Ero Nicolaidouosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Aris Panagiotopoulososoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Nikolitsa Panagiotopoulouosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Lambros Panayiotidesosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Ersi Papaefthymiouosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Kostas Papaefthymiouosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Restful Time Co.spolkaskarżący w pierwszej instancji
Alexandros Rodopoulososoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Seatec Marine Services Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Sofoklis Chrisostomou & Yioí Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Marinos C. Soteriouosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Sparotin Ltdspolkaskarżący w pierwszej instancji
Miranda Tanouosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji
Myria Tanouosoba_fizycznaskarżący w pierwszej instancji

Przepisy (12)

Główne

TFUE art. 340 § akapit drugi

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Określa przesłanki odpowiedzialności pozaumownej Unii.

Decyzja 2013/236/UE art. 2 § ust. 6 lit. b)

Decyzja Rady 2013/236/UE

Dotyczy restrukturyzacji banków cypryjskich i zamiany depozytów na akcje.

Pomocnicze

TFUE art. 137

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy Eurogrupy.

TFUE art. 263

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Dotyczy dopuszczalności skargi o stwierdzenie nieważności.

TUE art. 13 § ust. 1

Traktat o Unii Europejskiej

Wymienia instytucje Unii.

Karta art. 47

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo do skutecznej ochrony sądowej.

Karta art. 17

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Prawo własności.

Karta art. 52 § ust. 1

Karta praw podstawowych Unii Europejskiej

Ograniczenia praw i wolności.

Rozporządzenie 472/2013 art. 7

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 472/2013

Dotyczy nadzoru gospodarczego nad państwami strefy euro.

Dyrektywa 94/19/WE

Dyrektywa 94/19/WE

Dotyczy systemów gwarancji depozytów.

Statut TSUE art. 58 § akapit pierwszy

Statut Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Zakres odwołania.

Statut EBC art. 14 § ust. 4

Statut Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego

Dotyczy awaryjnego wsparcia płynności (AWP).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Eurogrupa nie jest instytucją UE odpowiedzialną za szkody w ramach odpowiedzialności pozaumownej. • Decyzja 2013/236/UE nie nakładała bezwzględnego obowiązku zamiany depozytów na akcje, a szkody wynikają z działań organów cypryjskich. • Środki podjęte w ramach programu pomocowego były uzasadnione i proporcjonalne.

Odrzucone argumenty

Eurogrupa jest instytucją UE odpowiedzialną za szkody. • Decyzja 2013/236/UE naruszyła prawo własności, zasadę proporcjonalności, zasadę równego traktowania i zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań. • Działania instytucji UE naruszyły zasadę równego traktowania poprzez dyskryminację posiadaczy depozytów i akcjonariuszy.

Godne uwagi sformułowania

Eurogrupa nie stanowi podmiotu Unii ustanowionego w traktatach, którego akty lub zachowania mogłyby być przedmiotem skargi o stwierdzenie odpowiedzialności pozaumownej Unii na podstawie art. 340 akapit drugi TFUE. • Decyzja 2013/236/UE nie pozbawiała cypryjskich organów szerokiego zakresu uznania w celu określenia szczególnych warunków zamiany niegwarantowanych depozytów na akcje.

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

R. Silva de Lapuerta

wiceprezes

A. Arabadjiev

sprawozdawca

A. Prechal

sędzia

M. Vilaras

sędzia

M. Ilešič

sędzia

L. Bay Larsen

sędzia

A. Kumin

sędzia

E. Juhász

sędzia

S. Rodin

sędzia

F. Biltgen

sędzia

I. Jarukaitis

sędzia

N. Jääskinen

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Określenie statusu prawnego Eurogrupy w kontekście odpowiedzialności pozaumownej UE oraz interpretacja decyzji o pomocy finansowej dla państw członkowskich w strefie euro."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji Cypru i programu pomocowego, ale zasady dotyczące odpowiedzialności instytucji UE i zakresu ich decyzji mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kryzysu finansowego w strefie euro i odpowiedzialności instytucji UE, co jest tematem o dużym znaczeniu praktycznym i społecznym.

Eurogrupa nie jest instytucją UE odpowiedzialną za długi – Trybunał Sprawiedliwości UE wyjaśnia granice odpowiedzialności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy