C-594/14

Trybunał Sprawiedliwości2015-12-10
cjeuprawo_ue_ogolneswoboda_przedsiebiorczosciWysokatrybunal
postępowanie upadłościoweprawo właściweswoboda przedsiębiorczościodpowiedzialność zarząduprawo spółekTSUENiemcyWielka Brytania

Podsumowanie

TSUE orzekł, że niemieckie przepisy dotyczące odpowiedzialności zarządu za płatności dokonane po wystąpieniu niewypłacalności mogą być stosowane wobec zarządu spółki prawa angielskiego, której postępowanie upadłościowe toczy się w Niemczech, nie naruszając tym samym swobody przedsiębiorczości.

Sprawa dotyczyła możliwości zastosowania niemieckiego przepisu (§ 64 ust. 2 GmbHG) zobowiązującego zarząd do zwrotu płatności dokonanych po wystąpieniu niewypłacalności spółki, wobec zarządu spółki prawa angielskiego, której postępowanie upadłościowe wszczęto w Niemczech. Sąd odsyłający pytał, czy przepis ten należy do prawa upadłościowego (art. 4 rozporządzenia nr 1346/2000) i czy jego stosowanie nie narusza swobody przedsiębiorczości (art. 49 i 54 TFUE). Trybunał uznał, że przepis ten należy do prawa upadłościowego i jego stosowanie nie ogranicza swobody przedsiębiorczości, ponieważ nie kwestionuje zdolności prawnej spółki ani nie nakłada odpowiedzialności z powodu niskiego kapitału zakładowego, lecz wynika z naruszenia obowiązku złożenia wniosku o upadłość.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Bundesgerichtshof dotyczył wykładni art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1346/2000 w sprawie postępowania upadłościowego oraz art. 49 i 54 TFUE. Sprawa dotyczyła sporu między syndykiem masy upadłości spółki Kornhaas Montage und Dienstleistung Ltd (spółka zarejestrowana w Wielkiej Brytanii, postępowanie upadłościowe wszczęte w Niemczech) a jej zarządcą, Simoną Kornhaas. Syndyk dochodził zwrotu płatności dokonanych przez zarządcę po wystąpieniu niewypłacalności spółki, powołując się na niemiecki § 64 ust. 2 GmbHG. Sąd odsyłający miał wątpliwości, czy stosowanie tego przepisu jest zgodne z prawem UE, w szczególności z rozporządzeniem o postępowaniu upadłościowym i swobodą przedsiębiorczości. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, analizując pierwsze pytanie, stwierdził, że § 64 ust. 2 GmbHG należy do zakresu prawa upadłościowego i może być stosowany przez sąd państwa, w którym wszczęto postępowanie upadłościowe (lex fori concursus). Podkreślono, że przepis ten służy ochronie wierzycieli i zapobieganiu uszczupleniu masy upadłości. Odpowiadając na drugie pytanie, Trybunał uznał, że stosowanie § 64 ust. 2 GmbHG nie narusza swobody przedsiębiorczości (art. 49 i 54 TFUE). Wyjaśniono, że przepis ten nie kwestionuje zdolności prawnej spółki ani nie nakłada odpowiedzialności z powodu niewystarczającego kapitału zakładowego, lecz stanowi sankcję za naruszenie obowiązku złożenia wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego. W konsekwencji, Trybunał orzekł, że niemiecki przepis może być stosowany wobec zarządcy spółki prawa angielskiego w ramach postępowania upadłościowego wszczętego w Niemczech.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zakres stosowania art. 4 rozporządzenia nr 1346/2000 obejmuje takie powództwo.

Uzasadnienie

Przepis prawa krajowego taki jak § 64 ust. 2 GmbHG, który nakłada na zarządcę obowiązek zwrotu płatności dokonanych po wystąpieniu niewypłacalności, jest przepisem prawa upadłościowego i należy do prawa właściwego dla postępowania upadłościowego (lex fori concursus). Przepis ten służy ochronie wierzycieli i zapobieganiu uszczupleniu masy upadłości, co jest celem postępowania upadłościowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Simona Kornhaasosoba_fizycznaskarżący
Thomas Dithmarosoba_fizycznapozwany
Kornhaas Montage und Dienstleistung Ltdspolkastrona_w_postępowaniu_głównym
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

Rozporządzenie nr 1346/2000 art. 4 § 1

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1346/2000 z dnia 29 maja 2000 r. w sprawie postępowania upadłościowego

Zakres stosowania art. 4 obejmuje powództwo syndyka o zwrot płatności dokonanych przez zarządcę po wystąpieniu niewypłacalności, zgodnie z krajowym przepisem prawa upadłościowego.

Rozporządzenie nr 1346/2000 art. 4 § 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1346/2000 z dnia 29 maja 2000 r. w sprawie postępowania upadłościowego

Przepisy prawa krajowego takie jak § 64 ust. 1 i 2 zdanie pierwsze GmbHG, skutkujące nałożeniem sankcji za uchybienie obowiązkowi złożenia wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego, mieszczą się w zakresie stosowania art. 4 ust. 2.

TFUE art. 49

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Nie stoi na przeszkodzie zastosowaniu § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG wobec osoby zarządzającej spółką prawa Anglii i Walii objętą postępowaniem upadłościowym wszczętym w Niemczech.

TFUE art. 54

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Nie stoi na przeszkodzie zastosowaniu § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG wobec osoby zarządzającej spółką prawa Anglii i Walii objętą postępowaniem upadłościowym wszczętym w Niemczech.

GmbHG art. 64 § 2

Ustawa o spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością

Obowiązek zwrotu płatności dokonanych po wystąpieniu niewypłacalności lub nadmiernego zadłużenia.

Pomocnicze

GmbHG art. 64 § 1

Ustawa o spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością

Obowiązek niezwłocznego złożenia wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepis § 64 ust. 2 GmbHG jest przepisem prawa upadłościowego, a zatem podlega prawu państwa wszczęcia postępowania (lex fori concursus) zgodnie z art. 4 rozporządzenia nr 1346/2000. Stosowanie § 64 ust. 2 GmbHG nie narusza swobody przedsiębiorczości, ponieważ nie dotyczy odmowy uznania zdolności prawnej spółki ani odpowiedzialności z powodu niskiego kapitału zakładowego, lecz jest sankcją za naruszenie obowiązku złożenia wniosku o upadłość. Przepis ten służy ochronie wierzycieli i zapobieganiu uszczupleniu masy upadłości, co jest zgodne z celami postępowania upadłościowego.

Odrzucone argumenty

Stosowanie § 64 ust. 2 GmbHG do spółki prawa angielskiego, której postępowanie upadłościowe wszczęto w Niemczech, stanowi ograniczenie swobody przedsiębiorczości. § 64 ust. 2 GmbHG nie należy do prawa upadłościowego, lecz do prawa spółek, co wyłącza jego zastosowanie w postępowaniu upadłościowym wszczętym w innym państwie członkowskim.

Godne uwagi sformułowania

przepis prawa krajowego taki jak § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG [...] należy traktować jako część prawa właściwego dla postępowania upadłościowego i jego skutków w rozumieniu art. 4 ust. 1 rozporządzenia nr 1346/2000 przepis taki wydaje się być przynajmniej w części porównywalny z zasadą dotyczącą „względnej bezskuteczności czynności prawnych dokonanych z pokrzywdzeniem ogółu wierzycieli” stosowanie przepisu prawa krajowego takiego jak § 64 ust. 2 zdanie pierwsze GmbHG w żaden sposób nie wiąże się z utworzeniem spółki w danym państwie członkowskim, ani późniejszym utworzeniem przez nią oddziału w innym państwie członkowskim

Skład orzekający

F. Biltgen

prezes_szóstej_izby

M. Berger

sprawozdawca

S. Rodin

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 4 rozporządzenia o postępowaniu upadłościowym w kontekście stosowania krajowych przepisów dotyczących odpowiedzialności zarządu za płatności po wystąpieniu niewypłacalności; analiza zgodności takich przepisów ze swobodą przedsiębiorczości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie upadłościowe spółki zarejestrowanej w jednym państwie członkowskim jest wszczęte w innym państwie członkowskim, a sąd krajowy stosuje własne przepisy dotyczące odpowiedzialności zarządu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia kolizji przepisów krajowych z prawem UE w kontekście postępowań upadłościowych i swobody przedsiębiorczości, co jest istotne dla praktyków prawa gospodarczego i upadłościowego.

Czy zarząd spółki z Wielkiej Brytanii odpowiada według niemieckiego prawa upadłościowego? TSUE wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI