Orzeczenie · 2026-03-25

C-593/25

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2026-03-25
cjeupodatkipodatek akcyzowyWysokatrybunal
podatek akcyzowyenergia elektrycznazwrot podatkubezpodstawne wzbogaceniezasada skutecznościzasada równoważnościprawo UETSUEPolska

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym został złożony przez Naczelny Sąd Administracyjny w Polsce w związku ze sporem dotyczącym zwrotu podatku akcyzowego od energii elektrycznej zapłaconego przez spółkę T. sp. z o.o. za luty 2008 r. Podatek ten został zapłacony z naruszeniem art. 21 ust. 5 dyrektywy 2003/96/WE, który stanowi, że podatek staje się wymagalny w momencie dostawy przez dystrybutora lub redystrybutora. Polska praktyka sądowa, w tym uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2011 r. (I GPS 1/11), uzależniała prawo do zwrotu takiego podatku od wykazania przez podatnika uszczerbku majątkowego, powołując się na zasadę zakazu bezpodstawnego wzbogacenia, nawet jeśli ciężar podatku został przerzucony na konsumentów końcowych. Spółka T. argumentowała, że taka praktyka narusza zasady równoważności i skuteczności prawa UE. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, stosując art. 99 swojego regulaminu postępowania, orzekł, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie takiej krajowej praktyce sądowej, pod warunkiem że uszczerbek majątkowy obejmuje stratę wynikającą z ewentualnej utraty dochodów, takiej jak spadek wielkości sprzedaży. Trybunał podkreślił, że ciężar udowodnienia istnienia takiej szkody spoczywa na podatniku, ale nie jest to dowód negatywny i nie jest nadmiernie utrudniony. Zasada równoważności została uznana za nienaruszoną, ponieważ brak było dowodów na odmienne traktowanie roszczeń opartych na prawie UE i prawie krajowym. Zasada skuteczności również została zachowana, ponieważ polskie przepisy nie uniemożliwiają ani nadmiernie nie utrudniają korzystania z uprawnień przyznanych przez prawo UE.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasad zwrotu podatków pobranych z naruszeniem prawa UE, zastosowanie zasady bezpodstawnego wzbogacenia w kontekście przerzucenia ciężaru podatkowego na konsumentów, oraz ciężar dowodu w takich sprawach.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podatku akcyzowego od energii elektrycznej, ale zasady mogą być stosowane do innych podatków pobranych z naruszeniem prawa UE. Konieczność wykazania konkretnej szkody (spadku sprzedaży) przez podatnika.

Zagadnienia prawne (4)

Czy krajowa praktyka sądowa uzależniająca zwrot podatku pobranego z naruszeniem prawa UE od wykazania uszczerbku majątkowego przez podatnika jest zgodna z zasadami równoważności i skuteczności prawa UE?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pod warunkiem że uszczerbek ten obejmuje stratę wynikającą z ewentualnej utraty dochodów, takiej jak spadek wielkości sprzedaży.

Uzasadnienie

Trybunał powołując się na swoje orzecznictwo, stwierdził, że prawo UE nie stoi na przeszkodzie odmowie zwrotu podatku pobranego z naruszeniem prawa UE, jeśli prowadzi to do bezpodstawnego wzbogacenia, ale tylko jeśli podatnik nie poniósł żadnej szkody (np. spadku sprzedaży). Ciężar udowodnienia szkody spoczywa na podatniku, ale nie jest to nadmiernie utrudnione.

Czy zasada zakazu bezpodstawnego wzbogacenia może stanowić podstawę do odmowy zwrotu podatku pobranego z naruszeniem prawa UE, jeśli ciężar podatku został przerzucony na konsumentów?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ale tylko jeśli podatnik nie poniósł żadnej szkody związanej ze zmniejszeniem wielkości sprzedaży.

Uzasadnienie

Zwrot podatku pobranego z naruszeniem prawa UE jest zasadą, ale można od niej odstąpić, aby uniknąć bezpodstawnego wzbogacenia. Jednakże, nawet jeśli podatek został przerzucony na konsumentów, podatnik może ponieść szkodę w postaci spadku sprzedaży, co wyklucza bezpodstawne wzbogacenie.

Czy polskie przepisy proceduralne dotyczące dochodzenia zwrotu podatków pobranych z naruszeniem prawa UE są zgodne z zasadą równoważności?

Odpowiedź sądu

Brak dowodów na naruszenie zasady równoważności.

Uzasadnienie

Nie przedstawiono żadnych elementów wskazujących na to, że prawo krajowe przewiduje różne zasady proceduralne dla roszczeń opartych na prawie UE i prawie krajowym o podobnym przedmiocie i podstawie.

Czy polskie przepisy proceduralne dotyczące dochodzenia zwrotu podatków pobranych z naruszeniem prawa UE są zgodne z zasadą skuteczności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pod warunkiem że nie uniemożliwiają ani nadmiernie nie utrudniają korzystania z uprawnień przyznanych przez prawo UE.

Uzasadnienie

Państwa członkowskie mogą stosować własne przepisy proceduralne, o ile nie utrudniają one korzystania z praw wynikających z prawa UE. Ciężar udowodnienia szkody związanej ze spadkiem sprzedaży spoczywa na podatniku, ale nie jest to nadmiernie utrudnione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
T. sp. z o.o.spolkawnoszący_odwołanie
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicachorgan_krajowypozwany

Przepisy (8)

Główne

Dyrektywa 2003/96/WE art. 21 § ust. 5

Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej

Podatek akcyzowy od energii elektrycznej staje się wymagalny w momencie dostawy przez dystrybutora lub redystrybutora.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna odesłania prejudycjalnego.

Pomocnicze

Ordynacja podatkowa art. 72 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa

Definicja nadpłaty jako kwoty nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.

Ustawa o podatku akcyzowym art. 2

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Definicja wyrobów akcyzowych.

Ustawa o podatku akcyzowym art. 6 § ust. 5

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Obowiązek podatkowy w przypadku energii elektrycznej powstaje z dniem jej wydania.

Ustawa o podatku akcyzowym art. 60

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Prawo do zwrotu akcyzy od wyrobów akcyzowych zharmonizowanych dostarczonych na terytorium państwa członkowskiego lub wyeksportowanych.

Ustawa o podatku akcyzowym art. 76 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

Obowiązek złożenia deklaracji i zapłaty akcyzy od nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych niezharmonizowanych.

Regulamin postępowania art. 99

Regulamin postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej

Możliwość orzekania w formie postanowienia z uzasadnieniem, gdy odpowiedź na pytanie prejudycjalne można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Krajowa praktyka sądowa uzależniająca zwrot podatku od wykazania uszczerbku majątkowego jest zgodna z prawem UE, o ile uszczerbek obejmuje stratę ze spadku sprzedaży. • Zasada zakazu bezpodstawnego wzbogacenia może uzasadniać odmowę zwrotu podatku, jeśli został on przerzucony na konsumentów i podatnik nie poniósł szkody.

Odrzucone argumenty

Polska praktyka sądowa narusza zasady równoważności i skuteczności prawa UE, wprowadzając dodatkowe warunki zwrotu podatku.

Godne uwagi sformułowania

odpowiedź, którą można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa • zwrot podatku doprowadziłby do bezpodstawnego wzbogacenia się tej spółki • podatek akcyzowy zapłacony z naruszeniem prawa Unii • ciężar gospodarczy tego podatku został w całości przerzucony na konsumentów końcowych • prawo do zwrotu jest uzależnione od wykazania uszczerbku majątkowego poniesionego przez tego podatnika, pod warunkiem że uszczerbek ten obejmuje stratę wynikającą z ewentualnej utraty dochodów, takiej jak spadek wielkości sprzedaży

Skład orzekający

M. Condinanzi

prezes izby

N. Jääskinen

sędzia

A. Kornezov

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad zwrotu podatków pobranych z naruszeniem prawa UE, zastosowanie zasady bezpodstawnego wzbogacenia w kontekście przerzucenia ciężaru podatkowego na konsumentów, oraz ciężar dowodu w takich sprawach."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatku akcyzowego od energii elektrycznej, ale zasady mogą być stosowane do innych podatków pobranych z naruszeniem prawa UE. Konieczność wykazania konkretnej szkody (spadku sprzedaży) przez podatnika.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii zwrotu nienależnie pobranych podatków i konfliktu między prawem UE a krajową praktyką sądową, szczególnie w kontekście ochrony przed bezpodstawnym wzbogaceniem. Pokazuje, jak sądy krajowe interpretują i stosują orzecznictwo TSUE.

Czy można odzyskać podatek zapłacony z naruszeniem prawa UE, jeśli nie poniosłeś straty? TSUE wyjaśnia.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy