C-593/22
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że warunek umowy kredytu konsumenckiego nie musi dosłownie powielać przepisu prawa krajowego ani odsyłać do niego, aby zostać wyłączonym z analizy nieuczciwości, wystarczy jego materialna równoważność, a wiedza konsumenta o tym fakcie nie ma znaczenia.
Sprawa dotyczyła wykładni art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13 w przedmiocie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sąd odsyłający pytał, czy warunek umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, odnoszący się do ryzyka kursowego, może być wyłączony z analizy nieuczciwości, jeśli nie powiela dosłownie przepisu krajowego ani do niego nie odsyła. Trybunał orzekł, że wystarczająca jest materialna równoważność warunku z przepisem prawa krajowego, a wiedza konsumenta o tym fakcie nie ma znaczenia dla zastosowania wyłączenia.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 1 ust. 2 dyrektywy Rady 93/13/EWG w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. Sprawa wywodziła się ze sporu między konsumentami FS i WU a bankiem First Bank SA, dotyczącym stwierdzenia nieuczciwego charakteru warunku umowy kredytu denominowanego w walucie obcej (CHF). Konsumenci kwestionowali warunek dotyczący ryzyka walutowego, twierdząc, że jest on nieuczciwy. Bank argumentował, że warunek ten odzwierciedla obowiązujący przepis prawa rumuńskiego (art. 1578 dawnego kodeksu cywilnego) i w związku z tym jest wyłączony z zakresu stosowania dyrektywy 93/13 na mocy art. 1 ust. 2. Sąd odsyłający (Tribunalul Specializat Cluj) miał wątpliwości, czy warunek umowy, który nie powiela dosłownie przepisu krajowego ani do niego nie odsyła, może być uznany za „odzwierciedlający” ten przepis w rozumieniu dyrektywy. Pytał również, czy wiedza konsumenta o tym, że warunek odzwierciedla przepis prawa, jest istotna. Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że dla zastosowania wyłączenia z art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13 nie jest konieczne, aby warunek umowy dosłownie powielał przepis prawa krajowego lub zawierał do niego wyraźne odesłanie. Wystarczające jest, aby warunek był materialnie równoważny z obowiązującym przepisem, czyli miał tę samą treść normatywną. Ponadto, Trybunał stwierdził, że wiedza konsumenta o tym, że warunek odzwierciedla przepis prawa krajowego, nie ma znaczenia dla zastosowania tego wyłączenia. Wykładnia ta ma na celu zapewnienie skuteczności ochrony konsumentów, jednocześnie uznając, że pewne warunki wynikające wprost z prawa krajowego nie powinny podlegać ocenie pod kątem nieuczciwości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, wystarczy, że warunek jest materialnie równoważny z obowiązującym przepisem, tzn. ma tę samą treść normatywną. Nie jest konieczne dosłowne powielenie ani wyraźne odesłanie.
Uzasadnienie
Wyłączenie z art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13 ma na celu zachowanie równowagi prawnej ustanowionej przez prawodawcę krajowego. Wymaganie formalnej zgodności lub dosłownego powielenia przepisu podważałoby skuteczność tego wyłączenia. Kluczowa jest materialna równoważność warunku z przepisem prawa krajowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odpowiedz_na_pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| FS | osoba_fizyczna | skarżący |
| WU | osoba_fizyczna | skarżący |
| First Bank SA | spolka | pozwany |
| Rząd rumuński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd portugalski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (4)
Główne
Dyrektywa 93/13/EWG art. 1 § ust. 2
Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
Warunek umowy odzwierciedlający obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze nie podlega przepisom dyrektywy. Dla zastosowania tego wyłączenia wystarczy, że warunek jest materialnie równoważny z przepisem prawa krajowego, tzn. ma tę samą treść normatywną. Wiedza konsumenta o tym fakcie nie ma znaczenia.
Pomocnicze
TFUE art. 267
TFUE
Codul civil art. 970 § akapit drugi
Codul civil (rumuński kodeks cywilny)
Umowy należy wykonywać w dobrej wierze. Zobowiązują one strony nie tylko do tego, co w nich wyrażono, ale także do wszystkich konsekwencji, które z nich wynikają zgodnie z zasadą równości, zwyczajami lub prawem.
Codul civil art. 1578
Codul civil (rumuński kodeks cywilny)
Zobowiązanie wynikające z pożyczki jest ograniczone do tej samej kwoty, jaką określono w umowie. W przypadku wzrostu lub spadku wartości waluty przed terminem płatności dłużnik musi zwrócić kwotę otrzymaną jako pożyczkę i jest zobowiązany do zwrotu tej kwoty wyłącznie w walucie obowiązującej w momencie płatności (zasada nominalizmu pieniężnego).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Warunek umowy kredytu denominowanego w walucie obcej, odnoszący się do ryzyka kursowego, jest materialnie równoważny z zasadą nominalizmu pieniężnego (art. 1578 rumuńskiego kodeksu cywilnego), nawet jeśli nie powiela go dosłownie ani do niego nie odsyła. Zastosowanie wyłączenia z art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13 ma charakter obiektywny i nie zależy od wiedzy konsumenta o przepisach prawa krajowego.
Godne uwagi sformułowania
„warunki umowy odzwierciedlające obowiązujące przepisy ustawowe lub wykonawcze” „wystarczy, że jest on materialnie równoważny z tym obowiązującym przepisem, to znaczy, że ma on tę samą treść normatywną” „nie jest istotna okoliczność, że konsument ten nie wiedział o tym, iż warunek ten odzwierciedla obowiązujący przepis ustawowy lub wykonawczy prawa krajowego”
Skład orzekający
M. Safjan
prezes izby
N. Piçarra
sędzia
N. Jääskinen
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 1 ust. 2 dyrektywy 93/13 dotycząca wyłączenia warunków umownych z analizy nieuczciwości, w szczególności w kontekście kredytów walutowych i zasady nominalizmu pieniężnego. Określenie kryteriów materialnej równoważności warunku umowy z przepisem prawa krajowego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej wykładni dyrektywy UE i może wymagać dostosowania do specyfiki poszczególnych systemów prawnych państw członkowskich. Konieczność oceny materialnej równoważności przez sąd krajowy w każdym indywidualnym przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu kredytów walutowych i ryzyka kursowego, a także kluczowego dla ochrony konsumentów wyłączenia z analizy nieuczciwości warunków umownych. Wyjaśnia, kiedy warunek umowny jest traktowany jako zgodny z prawem, nawet jeśli konsument nie jest w pełni świadomy jego konsekwencji.
“Czy Twój kredyt walutowy jest bezpieczny? TSUE wyjaśnia, kiedy warunki umowne nie podlegają ocenie nieuczciwości.”
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI