C-591/17

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2019-06-18
cjeuswobody_rynkuswobodny_przeplyw_towarow_i_uslugWysokatrybunal
opłata drogowapodatek od pojazdówdyskryminacjaswobodny przepływ towarówswoboda świadczenia usługtransportprawo UETFUE

Podsumowanie

Trybunał orzekł, że Niemcy naruszyły prawo UE wprowadzając opłatę za użytkowanie infrastruktury dla pojazdów osobowych i jednocześnie zwalniając z podatku od pojazdów właścicieli zarejestrowanych w Niemczech, co stanowiło dyskryminację.

Republika Austrii wniosła skargę przeciwko Republice Federalnej Niemiec, zarzucając naruszenie art. 18, 34, 56 i 92 TFUE. Niemcy wprowadziły opłatę za użytkowanie infrastruktury dla pojazdów osobowych, ale jednocześnie zwolniły z podatku od pojazdów właścicieli zarejestrowanych w Niemczech w kwocie odpowiadającej tej opłacie. Trybunał uznał, że takie połączenie środków stanowiło dyskryminację pośrednią ze względu na przynależność państwową, naruszając zasadę równego traktowania, swobodny przepływ towarów i usług oraz zakaz dyskryminacji w transporcie.

Sprawa dotyczyła skargi Republiki Austrii przeciwko Republice Federalnej Niemiec o stwierdzenie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Głównym zarzutem było wprowadzenie przez Niemcy opłaty za użytkowanie infrastruktury dla pojazdów samochodowych osobowych (Infrastrukturabgabegesetz - InfrAG) przy jednoczesnym zwolnieniu z podatku od pojazdów samochodowych (Kraftfahrzeugsteuergesetz - KraftStG) dla właścicieli pojazdów zarejestrowanych w Niemczech, w kwocie co najmniej równej tej opłacie. Republika Austrii argumentowała, że takie połączenie środków prowadzi do dyskryminacji pośredniej ze względu na przynależność państwową, naruszając art. 18 TFUE, ponieważ faktycznie obciąża opłatą jedynie właścicieli pojazdów zarejestrowanych poza Niemcami. Ponadto podniesiono naruszenie art. 34 TFUE (swobodny przepływ towarów) i art. 56 TFUE (swoboda świadczenia usług), wskazując, że opłata zwiększa koszty transportu dla towarów i usług z innych państw członkowskich. Zarzucono również naruszenie art. 92 TFUE (zakaz dyskryminacji w transporcie). Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wielka izba) uznał, że istnieje ścisły związek czasowy i materialny między wprowadzeniem opłaty a zwolnieniem z podatku, co uzasadnia ich łączną ocenę. Stwierdzono, że niemieckie przepisy prowadzą do nierównego traktowania właścicieli pojazdów zarejestrowanych w innych państwach członkowskich, którzy w praktyce ponoszą ciężar opłaty, podczas gdy niemieccy właściciele są z niej zwalniani. W konsekwencji Trybunał uznał, że Niemcy naruszyły art. 18 TFUE (zakaz dyskryminacji ze względu na przynależność państwową), art. 34 TFUE (ograniczenie swobodnego przepływu towarów) oraz art. 56 TFUE (ograniczenie swobody świadczenia usług). Uznano również, że przepisy te naruszają art. 92 TFUE, ponieważ prowadzą do mniej korzystnego traktowania przewoźników z innych państw członkowskich w porównaniu z krajowymi. Zarzut dotyczący specyficznego ukształtowania i stosowania opłaty (drugi zarzut) został oddalony, ponieważ Trybunał uznał, że środki kontrolne i egzekucyjne, choć w praktyce częściej dotyczyły zagranicznych kierowców, były uzasadnione obiektywnymi względami i proporcjonalne. Niemcy zostały obciążone kosztami postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (5)

Odpowiedź sądu

Tak, stanowi dyskryminację pośrednią, ponieważ faktycznie obciąża opłatą jedynie właścicieli pojazdów zarejestrowanych w innych państwach członkowskich.

Uzasadnienie

Trybunał stwierdził, że ścisły związek między opłatą a zwolnieniem z podatku sprawia, że ciężar ekonomiczny opłaty spoczywa de facto tylko na nierezydentach, co jest niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_uchybienie

Strona wygrywająca

Republika Austrii

Strony

NazwaTypRola
Republika Austriipanstwo_czlonkowskieskarżąca
Królestwo Niderlandówpanstwo_czlonkowskieinterwenient
Republika Federalna Niemiecpanstwo_czlonkowskiepozwana
Królestwo Daniipanstwo_czlonkowskieinterwenient

Przepisy (9)

Główne

TFUE art. 18 § 1

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakazuje wszelkiej dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, w tym dyskryminacji pośredniej.

TFUE art. 34

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakazuje ograniczeń ilościowych w przywozie i wszelkich środków o skutku równoważnym między państwami członkowskimi.

TFUE art. 56

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakazuje ograniczeń w swobodzie świadczenia usług między państwami członkowskimi.

TFUE art. 92

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Zakazuje dyskryminacji w dziedzinie transportu.

InfrAG art. § 1

Ustawa o opłatach za użytkowanie infrastruktury

Wprowadza opłatę za użytkowanie dróg federalnych przez pojazdy samochodowe osobowe.

KraftStG art. § 9 § 6

Ustawa o podatku od pojazdów samochodowych

Przewiduje obniżenie (zwolnienie) rocznego podatku od pojazdów samochodowych dla pojazdów krajowych.

Pomocnicze

dyrektywa o eurowinietach art. 7 § 3

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 1999/62/WE

Opłaty za przejazd i korzystanie z infrastruktury nie mogą być dyskryminujące ze względu na przynależność państwową przewoźnika lub miejsce rejestracji pojazdu.

dyrektywa o eurowinietach art. 7k

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 1999/62/WE

Państwa członkowskie mogą wprowadzić odpowiednią rekompensatę za opłaty za przejazd lub korzystanie z infrastruktury.

Dyrektywa Rady 83/182/EWG

Dotyczy zwolnień podatkowych przy czasowym wwozie pojazdów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Połączenie opłaty za użytkowanie infrastruktury i zwolnienia z podatku od pojazdów dla pojazdów zarejestrowanych w Niemczech stanowi dyskryminację pośrednią ze względu na przynależność państwową (naruszenie art. 18 TFUE). Opłata ta, w połączeniu ze zwolnieniem, stanowi ograniczenie swobodnego przepływu towarów (naruszenie art. 34 TFUE). Opłata ta, w połączeniu ze zwolnieniem, stanowi ograniczenie swobody świadczenia usług (naruszenie art. 56 TFUE). Połączenie opłaty i zwolnienia narusza zakaz dyskryminacji w transporcie (naruszenie art. 92 TFUE).

Odrzucone argumenty

Niemieckie przepisy dotyczące kontroli, poboru opłat a posteriori, grzywien i zabezpieczeń nie są dyskryminujące ani nieproporcjonalne (z wyjątkiem możliwości poboru zabezpieczenia, która została uznana za uzasadnioną).

Godne uwagi sformułowania

łączny skutek opłaty za użytkowanie infrastruktury i zwolnienia z podatku od pojazdów samochodowych ciężar ekonomiczny tej opłaty de facto spoczywa jedynie na właścicielach i kierowcach pojazdów zarejestrowanych w państwie członkowskim innym niż Niemcy środek dyskryminujący na ich niekorzyść nie można racjonalnie przyznać, że ograniczające skutki tych środków są zbyt niepewne i pośrednie, by naruszać art. 34 TFUE nie stanowi środka o skutku równoważnym z ograniczeniami ilościowymi w przywozie

Skład orzekający

K. Lenaerts

prezes

R. Silva de Lapuerta

sprawozdawca

J.C. Bonichot

prezes_izby

A. Arabadjiev

prezes_izby

E. Regan

prezes_izby

C. Lycourgos

prezes_izby

E. Juhász

sędzia

M. Ilešič

sędzia

J. Malenovský

sędzia

C.G. Fernlund

sędzia

P.G. Xuereb

sędzia

N. Piçarra

sędzia

L.S. Rossi

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasad zakazu dyskryminacji (art. 18 TFUE), swobodnego przepływu towarów (art. 34 TFUE) i usług (art. 56 TFUE) w kontekście opłat drogowych i podatków od pojazdów, zwłaszcza gdy państwo członkowskie próbuje zrekompensować nowe opłaty poprzez zwolnienia podatkowe dla krajowych użytkowników."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wprowadzenia opłaty za użytkowanie infrastruktury dla pojazdów osobowych i powiązania jej ze zwolnieniem z podatku od pojazdów. Zasady mogą być analogicznie stosowane do innych opłat i podatków, jeśli prowadzą do dyskryminacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak państwa członkowskie próbują balansować między finansowaniem infrastruktury a przestrzeganiem zasad jednolitego rynku UE, a także jak Trybunał egzekwuje te zasady, nawet w przypadku pozornie neutralnych przepisów krajowych.

Niemcy przegrały przed Trybunałem UE: opłaty drogowe i zwolnienia podatkowe okazały się dyskryminujące.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI