C-59/18 i C-182/18
Podsumowanie
Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że skargi o stwierdzenie nieważności decyzji o lokalizacji siedziby EMA w Amsterdamie są niedopuszczalne, ponieważ decyzja ta została podjęta przez państwa członkowskie, a nie przez instytucje UE.
W niniejszej sprawie Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozpatrywał skargi o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej wyznaczenia Amsterdamu jako nowej siedziby Europejskiej Agencji Leków (EMA) po Brexicie. Skarżące, Włochy i gmina Mediolan, argumentowały, że decyzja ta powinna być przypisana Radzie UE i podlegać kontroli sądowej. Trybunał uznał jednak, że decyzja została podjęta przez przedstawicieli rządów państw członkowskich w ramach procedury międzyrządowej, a nie przez instytucje UE, w związku z czym nie podlega ona kontroli na podstawie art. 263 TFUE. W konsekwencji skargi zostały oddalone jako niedopuszczalne.
Sprawa dotyczyła skarg o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia 20 listopada 2017 r., która wyznaczyła Amsterdam jako nową siedzibę Europejskiej Agencji Leków (EMA) w związku z wystąpieniem Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej. Skarżące, Republika Włoska i gmina Mediolan, wniosły o stwierdzenie nieważności tej decyzji, argumentując, że powinna ona być przypisana Radzie Unii Europejskiej i podlegać kontroli sądowej Trybunału. Rada natomiast twierdziła, że decyzja została podjęta przez przedstawicieli rządów państw członkowskich w ramach procedury międzyrządowej, a nie przez instytucje UE, co wyłącza ją spod jurysdykcji Trybunału na podstawie art. 263 TFUE. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, rozpatrując sprawę w wielkiej izbie, najpierw zbadał kwestię kompetencji do ustalania siedzib organów i jednostek organizacyjnych Unii. Stwierdził, że art. 341 TFUE, który stanowi, iż siedzibę instytucji Unii określa wspólne porozumienie rządów państw członkowskich, odnosi się wyłącznie do „instytucji” wymienionych w art. 13 ust. 1 TUE i nie obejmuje agencji takich jak EMA. W związku z tym, kompetencja do ustalenia siedziby EMA należy do prawodawcy Unii, który działa w ramach zwykłej procedury ustawodawczej. Następnie Trybunał rozpatrzył kwestię autorstwa zaskarżonej decyzji. Stwierdził, że decyzja ta została podjęta przez szefów państw lub rządów 27 państw członkowskich przy okazji posiedzenia Rady, ale w ramach procedury międzyrządowej, a nie jako akt Rady. Udział instytucji UE, takich jak Komisja czy Rada, w przygotowaniu i przeprowadzeniu procedury nie zmieniał faktu, że ostateczna decyzja należała do państw członkowskich. W konsekwencji, Trybunał uznał, że zaskarżona decyzja nie stanowi aktu Rady, lecz akt o charakterze politycznym, który nie wywołuje wiążących skutków prawnych i został podjęty wspólnie przez państwa członkowskie. Dlatego też nie może być przedmiotem skargi o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 263 TFUE. Skargi zostały oddalone jako niedopuszczalne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli decyzja została podjęta przez przedstawicieli rządów państw członkowskich w ramach procedury międzyrządowej i nie można jej przypisać instytucjom Unii.
Uzasadnienie
Trybunał stwierdził, że art. 341 TFUE dotyczy wyłącznie instytucji Unii, a nie agencji. Kompetencja do ustalenia siedziby agencji należy do prawodawcy Unii. Zaskarżona decyzja została podjęta przez państwa członkowskie, a nie przez instytucje UE, i nie wywołuje wiążących skutków prawnych w prawie Unii, dlatego nie podlega kontroli na podstawie art. 263 TFUE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skarge
Strona wygrywająca
Rada Unii Europejskiej
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Republika Włoska | panstwo_czlonkowskie | skarżący |
| Comune di Milano | organ_krajowy | skarżący |
| Republika Włoska | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Regione Lombardia | organ_krajowy | interwenient |
| Rada Unii Europejskiej | instytucja_ue | pozwany |
| Królestwo Niderlandów | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (8)
Główne
TFUE art. 341
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Dotyczy wyłącznie siedzib instytucji Unii, nie obejmuje agencji.
TFUE art. 263
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna skargi o stwierdzenie nieważności; kontrola sądowa aktów instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii.
Pomocnicze
TUE art. 13 ust. 1
Traktat o Unii Europejskiej
Definicja instytucji Unii.
TFUE art. 114
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna rozporządzenia ustanawiającego EMA.
TFUE art. 168 ust. 4 lit. c
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
Podstawa prawna rozporządzenia ustanawiającego EMA.
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2309/93
Pierwotne rozporządzenie ustanawiające Europejską Agencję ds. Oceny Produktów Leczniczych.
Rozporządzenie (WE) nr 726/2004
Rozporządzenie ustanawiające Europejską Agencję Leków (EMA).
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1718 art. art. 71a
Dodaje do rozporządzenia 726/2004 przepis określający siedzibę EMA w Amsterdamie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zaskarżona decyzja została podjęta przez przedstawicieli rządów państw członkowskich w ramach procedury międzyrządowej, a nie przez instytucje UE. Decyzja ta nie wywołuje wiążących skutków prawnych w prawie Unii. Art. 341 TFUE dotyczy wyłącznie instytucji Unii, a nie agencji. Kompetencja do ustalenia siedziby agencji należy do prawodawcy Unii.
Odrzucone argumenty
Zaskarżona decyzja powinna być przypisana Radzie UE. Decyzja ta podlega kontroli sądowej na podstawie art. 263 TFUE. Art. 341 TFUE należy interpretować szeroko, obejmując również agencje. Ustalenie siedziby agencji jest kompetencją Unii, a nie państw członkowskich.
Godne uwagi sformułowania
Unia Europejska jest unią prawa nie wystarczy, by została ona formalnie przedstawiona jako decyzja państw członkowskich. Konieczne jest jeszcze, aby wspomniany akt, z uwagi na jego treść i całość okoliczności, w jakich został wydany, nie stanowił w rzeczywistości decyzji Rady brzmienie art. 341 TFUE, który dotyczy wyłącznie „instytucji”, odpowiada brzmieniu postanowień, które były poprzednikami tego artykułu nie można skutecznie powoływać się na wykładnię pojęcia „instytucji” w rozumieniu art. 340 akapit drugi TFUE [...] w celu zdefiniowania przez analogię zakresu stosowania art. 341 TFUE zaskarżona decyzja nie stanowi aktu Rady, lecz akt o charakterze politycznym, który nie wywołuje wiążących skutków prawnych, przyjęty wspólnie przez państwa członkowskie
Skład orzekający
K. Lenaerts
prezes
A. Arabadjiev
sędzia
K. Jürimäe
sędzia
C. Lycourgos
sędzia
E. Regan
sędzia
S. Rodin
sędzia
I. Jarukaitis
sędzia
N. Jääskinen
sędzia
J. Passer
prezes izby
J.-C. Bonichot
sędzia
M. Safjan
sędzia
F. Biltgen
sędzia
P.G. Xuereb
sędzia
A. Kumin
sędzia
N. Wahl
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie jurysdykcji Trybunału w sprawach dotyczących aktów podejmowanych przez państwa członkowskie w ramach procedur międzyrządowych, a nie instytucjonalnych. Interpretacja art. 341 TFUE w kontekście siedzib agencji UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przeniesienia siedziby agencji UE w związku z Brexitem. Konieczność analizy charakteru prawnego aktu (instytucjonalny vs. międzyrządowy) w celu określenia dopuszczalności skargi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii jurysdykcji Trybunału i rozgraniczenia kompetencji między instytucjami UE a państwami członkowskimi, co ma istotne znaczenie dla prawników zajmujących się prawem instytucjonalnym UE.
“Czy decyzja o siedzibie agencji UE podlega kontroli Trybunału? Kluczowe rozróżnienie między prawem UE a działaniami międzyrządowymi.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI