C-589/23

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej2025-03-13
cjeuprawo_ue_ogolneklasyfikacja produktów leczniczych i wyrobów medycznychWysokatrybunal
produkt leczniczywyrób medycznydziałanie farmakologiczneD-mannozainfekcje dróg moczowychklasyfikacja produktówprawo farmaceutyczneTSUEdyrektywa 93/42/EWGrozporządzenie 2017/745

Podsumowanie

Trybunał Sprawiedliwości UE orzekł, że substancja zapobiegająca wiązaniu się bakterii z komórkami ludzkimi poprzez odwracalne powiązanie z bakteriami wywołuje działanie farmakologiczne, co klasyfikuje ją jako produkt leczniczy, a nie wyrób medyczny.

Sprawa dotyczyła klasyfikacji produktów "Femannose" i "Femannose N" jako wyrobów medycznych lub produktów leczniczych. Sąd odsyłający pytał, czy D-mannoza, która poprzez odwracalne wiązanie z bakteriami uniemożliwia im przyczepianie się do komórek ludzkich, wywołuje działanie farmakologiczne w rozumieniu dyrektywy 2001/83/WE. Trybunał, opierając się na wykładni przepisów i wytycznych, stwierdził, że takie działanie należy uznać za farmakologiczne, co oznacza, że produkty te powinny być traktowane jako produkty lecznicze.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 1 pkt 2 lit. b) dyrektywy 2001/83/WE w sprawie produktów leczniczych stosowanych u ludzi. Spór dotyczył produktów "Femannose" i "Femannose N", które były wprowadzane do obrotu jako wyroby medyczne, podczas gdy strona przeciwna twierdziła, że są to produkty lecznicze. Kluczowe pytanie dotyczyło tego, czy D-mannoza, główny składnik tych produktów, która wiąże się z bakteriami (np. Escherichia coli) i uniemożliwia im przyczepianie się do komórek ludzkich (ściany pęcherza moczowego), wywołuje działanie farmakologiczne. Sąd odsyłający (Bundesgerichtshof) powołał się na opinię biegłego, który stwierdził, że D-mannoza działa poprzez wiązania wodorowe, co nie jest działaniem czysto mechanicznym. Trybunał Sprawiedliwości UE, analizując definicje zawarte w dyrektywach 2001/83/WE i 93/42/EWG oraz wytyczne Meddev i MDCG, orzekł, że substancja, która poprzez odwracalne powiązanie z bakteriami uniemożliwia im przenikanie do komórek ludzkich, powinna być uznana za powodującą "działanie farmakologiczne". Podkreślono, że takie działanie, polegające na blokowaniu procesów patologicznych, mieści się w definicji działania farmakologicznego, nawet jeśli wiązanie jest odwracalne. Trybunał zaznaczył, że w przypadku wątpliwości co do klasyfikacji produktu, który może spełniać definicję produktu leczniczego i innego produktu, należy stosować przepisy dotyczące produktów leczniczych, aby zapewnić wysoki poziom ochrony zdrowia.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, taka substancja powinna być uznana za powodującą "działanie farmakologiczne" w rozumieniu tego przepisu.

Uzasadnienie

Trybunał uznał, że działanie polegające na blokowaniu procesów patologicznych (uniemożliwienie bakteriom przyczepienia się do komórek ludzkich) jest formą działania farmakologicznego. Podkreślono, że definicja ta obejmuje interakcje na poziomie molekularnym, w tym wiązania wodorowe, i nie wymaga trwałego połączenia. Szeroka wykładnia pojęcia produktu leczniczego jest zgodna z celami dyrektywy, jaką jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odpowiedz_na_pytanie

Strona wygrywająca

udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
Cassella-med GmbH & Co. KGspolkaskarżący
MCM Klosterfrau Vertriebsgesellschaft mbHspolkaskarżący
Verband Sozialer Wettbewerb eVinnepozwany
rząd czeskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
rząd włoskipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (8)

Główne

Dyrektywa 2001/83/WE art. 1 § pkt 2 lit. b)

Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi

Substancja powodująca działanie farmakologiczne, która poprzez odwracalne powiązanie z bakteriami uniemożliwia ich przenikanie do komórek ludzkich, jest produktem leczniczym.

Dyrektywa 2001/83/WE art. 2 § ust. 2

Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi

W przypadku wątpliwości co do klasyfikacji produktu, który może być objęty definicją produktu leczniczego i innego produktu, należy stosować przepisy dyrektywy 2001/83/WE.

TFUE art. 267

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Podstawa prawna wniosku o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.

Pomocnicze

Dyrektywa 93/42/EWG art. 1 § ust. 2 lit. a)

Dyrektywa Rady 93/42/EWG z dnia 14 czerwca 1993 r. dotycząca wyrobów medycznych

Definicja wyrobu medycznego wyklucza substancje, których główne działanie w ciele ludzkim jest osiągane za pomocą środków farmakologicznych.

Dyrektywa 93/42/EWG art. 1 § ust. 5 lit. c)

Dyrektywa Rady 93/42/EWG z dnia 14 czerwca 1993 r. dotycząca wyrobów medycznych

Dyrektywy 93/42/EWG nie stosuje się do produktów leczniczych objętych zakresem dyrektywy 2001/83/WE.

Rozporządzenie 2017/745 art. 1 § ust. 6 lit. b)

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/745 z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie wyrobów medycznych

Rozporządzenia 2017/745 nie stosuje się do produktów leczniczych w rozumieniu art. 1 pkt 2 dyrektywy 2001/83/WE.

Rozporządzenie 2017/745 art. 2 § ust. 10

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/745 z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie wyrobów medycznych

Definicja wyrobu medycznego wyklucza środki farmakologiczne, immunologiczne lub metaboliczne jako główne działanie.

TFUE art. 168

Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

Cel UE w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Działanie D-mannozy polegające na blokowaniu przyczepiania się bakterii do komórek ludzkich stanowi "blokowanie procesów patologicznych", co mieści się w definicji działania farmakologicznego. Interakcja poprzez wiązania wodorowe jest uznawana za działanie farmakologiczne. Odwracalny charakter powiązania nie wyklucza działania farmakologicznego. W przypadku wątpliwości klasyfikacyjnych, należy stosować przepisy dotyczące produktów leczniczych w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia. Szeroka wykładnia pojęcia "produkt leczniczy" jest zgodna z celami dyrektywy.

Odrzucone argumenty

Działanie D-mannozy jest czysto mechaniczne lub fizyczne, a nie farmakologiczne. Powiązanie D-mannozy z bakteriami jest odwracalne, co wyklucza działanie farmakologiczne. Aby uznać działanie za farmakologiczne, konieczne jest zablokowanie reakcji na "agonistę", a glikoproteiny na ścianie pęcherza nie są agonistami. Wpływ na funkcje fizjologiczne nie jest wystarczający do uznania produktu za leczniczy, jeśli nie jest to znacząca interwencja farmakologiczna.

Godne uwagi sformułowania

"działanie farmakologiczne" oznacza działanie substancji na organizm żywy, w szczególności dla celów terapeutycznych lub profilaktycznych interakcja między molekułami danej substancji a składnikiem komórkowym, ogólnie określanym jako receptor, który albo powoduje bezpośrednią reakcję, albo blokuje reakcję na innego agonistę interakcja, zazwyczaj na poziomie molekularnym, między substancją lub jej metabolitami a składnikiem ciała ludzkiego, która prowadzi do uruchamiania, wzmacniania, ograniczania lub blokowania funkcji fizjologicznych lub procesów patologicznych połączenia za pomocą wiązania wodorowego jako przykład "interakcji" blokowanie procesów patologicznych

Skład orzekający

M.L. Arastey Sahún

prezes izby

D. Gratsias

sędzia

E. Regan

sędzia

J. Passer

sprawozdawca

B. Smulders

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Klasyfikacja produktów z pogranicza wyrobów medycznych i produktów leczniczych, wykładnia pojęcia \"działania farmakologicznego\" w prawie UE."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej substancji (D-mannoza) i jej mechanizmu działania, ale zasady interpretacyjne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnie stosowanych produktów na infekcje dróg moczowych i rozstrzyga kluczową kwestię prawną dotyczącą ich klasyfikacji, co ma znaczenie dla producentów, dystrybutorów i konsumentów.

Czy popularny suplement na pęcherz to lek czy wyrób medyczny? TSUE wyjaśnia!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI