C-589/20
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 17 ust. 1 i art. 20 Konwencji Montrealskiej w sprawie JR przeciwko Austrian Airlines AG. JR doznała obrażeń (złamanie przedramienia) w wyniku upadku ze schodów pasażerskich podczas wysiadania z samolotu Austrian Airlines. Sąd odsyłający, Landesgericht Korneuburg, miał wątpliwości, czy upadek ten kwalifikuje się jako "wypadek" w rozumieniu art. 17 ust. 1 Konwencji, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego orzecznictwa TSUE (wyrok C-532/18 Niki Luftfahrt), które wiązało pojęcie wypadku z przedmiotami używanymi na potrzeby serwisu pokładowego. Ponadto, sąd zastanawiał się, czy fakt, że JR nie skorzystała z poręczy schodów, szczególnie po tym, jak jej mąż niemal upadł przed nią, może stanowić podstawę do wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika na podstawie art. 20 Konwencji, który przewiduje zwolnienie z odpowiedzialności w przypadku niedbalstwa lub innego bezprawnego działania lub zaniechania pasażera. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pierwsze pytanie, orzekł, że pojęcie "wypadku" w rozumieniu art. 17 ust. 1 Konwencji obejmuje każdą nieprzewidzianą, nieumyślną sytuację powodującą szkodę, która miała miejsce na pokładzie statku powietrznego lub w trakcie czynności związanych z wsiadaniem i wysiadaniem, niezależnie od tego, czy szkoda wynika z ryzyka typowego dla przewozów lotniczych, czy też przewoźnik uchybił swoim obowiązkom staranności. W związku z tym, upadek pasażera ze schodów, nawet z nieustalonego powodu i bez wady schodów, jest "wypadkiem". Odpowiadając na drugie pytanie, Trybunał wyjaśnił, że przewoźnik może zostać zwolniony z odpowiedzialności na podstawie art. 20 Konwencji tylko w zakresie, w jakim udowodni, zgodnie z prawem krajowym i z poszanowaniem zasad równoważności i skuteczności, że niedbalstwo pasażera spowodowało szkodę lub przyczyniło się do niej. Sąd krajowy musi wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności, w tym potencjalną potrzebę opieki nad dzieckiem, która mogła wpłynąć na decyzję pasażerki o niekorzystaniu z poręczy, a także fakt, że pasażerka mogła zachować szczególną ostrożność po zaobserwowaniu niemal upadku męża. Ocena przyczynienia się pasażera do szkody musi być dokonana przez sąd krajowy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWykładnia pojęcia "wypadku" w kontekście odpowiedzialności przewoźnika lotniczego na podstawie Konwencji Montrealskiej oraz zasady oceny przyczynienia się pasażera do szkody.
Ocena przyczynienia się pasażera do szkody zależy od prawa krajowego i konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy upadek pasażera ze schodów podczas wysiadania z samolotu, niepowodowany przez wadę schodów ani przedmiot pokładowy, jest "wypadkiem" w rozumieniu art. 17 ust. 1 Konwencji Montrealskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, upadek pasażera z mobilnych schodów pasażerskich, nawet z nieustalonego powodu i bez wady schodów, wchodzi w zakres pojęcia „wypadku” w rozumieniu art. 17 ust. 1 Konwencji Montrealskiej, nawet jeśli przewoźnik nie uchybił obowiązkom staranności.
Uzasadnienie
Pojęcie "wypadku" należy rozumieć jako nieprzewidziane nieumyślne zdarzenie powodujące szkodę, które miało miejsce na pokładzie statku powietrznego lub w trakcie czynności związanych z wsiadaniem i wysiadaniem. Nie wymaga ono materializacji ryzyka typowego dla przewozów lotniczych ani winy przewoźnika. Celem Konwencji jest ochrona konsumentów i zapewnienie sprawiedliwej rekompensaty.
Czy niekorzystanie przez pasażera z poręczy schodów, zwłaszcza po zaobserwowaniu niemal upadku innej osoby, może stanowić podstawę do wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika na podstawie art. 20 Konwencji Montrealskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przewoźnik może zostać zwolniony z odpowiedzialności tylko w zakresie, w jakim udowodni, zgodnie z prawem krajowym i z poszanowaniem zasad równoważności i skuteczności, że niedbalstwo pasażera spowodowało szkodę lub przyczyniło się do niej. Sąd krajowy musi ocenić wszystkie okoliczności, w tym potrzebę opieki nad dzieckiem i ewentualne zachowanie szczególnej ostrożności.
Uzasadnienie
Artykuł 20 Konwencji Montrealskiej pozwala na zwolnienie przewoźnika z odpowiedzialności lub ograniczenie jej, jeśli szkoda została spowodowana przez niedbalstwo pasażera lub przyczyniło się do niej. Ocena ta należy do sądu krajowego, który musi rozważyć wszystkie czynniki, w tym potencjalne konflikty obowiązków (np. opieka nad dzieckiem) i subiektywne postrzeganie ryzyka przez pasażera.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| JR | osoba_fizyczna | skarżący |
| Austrian Airlines AG | spolka | pozwany |
| rząd niemiecki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (6)
Główne
Konwencja montrealska art. 17 § 1
Konwencja o ujednoliceniu niektórych zasad dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego
Pojęcie "wypadku" obejmuje nieprzewidziane nieumyślne zdarzenie powodujące szkodę, które miało miejsce na pokładzie statku powietrznego lub w trakcie czynności związanych z wsiadaniem i wysiadaniem, niezależnie od ryzyka typowego dla lotnictwa czy winy przewoźnika.
Konwencja montrealska art. 20
Konwencja o ujednoliceniu niektórych zasad dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego
Przewoźnik może zostać zwolniony z odpowiedzialności, jeśli udowodni, że niedbalstwo lub inne bezprawne działanie/zaniechanie pasażera spowodowało szkodę lub przyczyniło się do niej. Ocena należy do sądu krajowego, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności.
Pomocnicze
rozporządzenie nr 2027/97 art. 2 § 2
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2027/97 w sprawie odpowiedzialności przewoźnika lotniczego z tytułu przewozu pasażerów i ich bagażu drogą powietrzną
Pojęcia użyte w rozporządzeniu są równoznaczne z pojęciami stosowanymi w Konwencji Montrealskiej.
rozporządzenie nr 2027/97
Rozporządzenie Rady (WE) nr 2027/97 w sprawie odpowiedzialności przewoźnika lotniczego z tytułu przewozu pasażerów i ich bagażu drogą powietrzną
Motyw 9: Unijni przewoźnicy lotniczy mogą zostać zwolnieni z odpowiedzialności w przypadkach winy odnośnego pasażera.
rozporządzenie nr 889/2002
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 889/2002
Motyw 18: Państwa członkowskie są odpowiedzialne za wprowadzenie dalszych przepisów koniecznych do wprowadzenia w życie postanowień Konwencji Montrealskiej, odsyła do zasady autonomii proceduralnej.
ABGB art. 1295 § 1
Allgemeines Bürgerliches Gesetzbuch
Podstawa prawna oddalenia powództwa przez sąd pierwszej instancji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Upadek pasażera ze schodów, nawet z nieustalonego powodu i bez wady schodów, jest "wypadkiem" w rozumieniu Konwencji Montrealskiej. • Odpowiedzialność przewoźnika może być wyłączona lub ograniczona tylko w zakresie, w jakim udowodni on przyczynienie się pasażera do szkody, zgodnie z prawem krajowym i zasadami równoważności/skuteczności.
Odrzucone argumenty
Argument sądu pierwszej instancji, że brak ustalenia przyczyny upadku wyłącza odpowiedzialność. • Implikacja, że brak korzystania z poręczy przez pasażera automatycznie wyłącza odpowiedzialność przewoźnika.
Godne uwagi sformułowania
pojęcie „wypadku” należy rozumieć jako nieprzewidziane nieumyślne zdarzenie powodujące szkodę • nie wymaga, aby szkoda powstała w wyniku materializacji ryzyka typowego dla przewozów lotniczych • zapewnieni[u] ochrony interesów konsumentów w międzynarodowym przewozie lotniczym i potrzeb[ie] sprawiedliwej rekompensaty • sprawiedliwej równowagi interesów • przewoźnik może zostać zwolniony z odpowiedzialności w stosunku do tego pasażera tylko w zakresie, w jakim [...] udowodni, że niedbalstwo lub inne bezprawne działanie lub zaniechanie ze strony tego pasażera spowodowało powstanie szkody [...] lub przyczyniło się do jej powstania
Skład orzekający
K. Jürimäe
prezes izby
N. Jääskinen
sędzia
M. Safjan
sędzia
N. Piçarra
sprawozdawca
M. Gavalec
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia \"wypadku\" w kontekście odpowiedzialności przewoźnika lotniczego na podstawie Konwencji Montrealskiej oraz zasady oceny przyczynienia się pasażera do szkody."
Ograniczenia: Ocena przyczynienia się pasażera do szkody zależy od prawa krajowego i konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy codziennej sytuacji pasażerów (upadek na schodach lotniskowych) i wyjaśnia ważne kwestie odpowiedzialności przewoźnika, co jest interesujące dla podróżnych i prawników specjalizujących się w prawie lotniczym.
“Czy upadek na schodach lotniskowych to zawsze "wypadek"? TSUE wyjaśnia zasady odpowiedzialności przewoźnika.”
Sektor
transport lotniczy
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny