Orzeczenie · 2022-06-02

C-589/20

Sąd
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Data
2022-06-02
cjeutransporttransport lotniczyWysokatrybunal
transport lotniczyodpowiedzialność przewoźnikaKonwencja Montrealskawypadekuszkodzenie ciałapasazerschody pasażerskieniedbalstwoprzyczynienie się do szkody

Podsumowanie

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 17 ust. 1 i art. 20 Konwencji Montrealskiej w sprawie JR przeciwko Austrian Airlines AG. JR doznała obrażeń (złamanie przedramienia) w wyniku upadku ze schodów pasażerskich podczas wysiadania z samolotu Austrian Airlines. Sąd odsyłający, Landesgericht Korneuburg, miał wątpliwości, czy upadek ten kwalifikuje się jako "wypadek" w rozumieniu art. 17 ust. 1 Konwencji, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego orzecznictwa TSUE (wyrok C-532/18 Niki Luftfahrt), które wiązało pojęcie wypadku z przedmiotami używanymi na potrzeby serwisu pokładowego. Ponadto, sąd zastanawiał się, czy fakt, że JR nie skorzystała z poręczy schodów, szczególnie po tym, jak jej mąż niemal upadł przed nią, może stanowić podstawę do wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika na podstawie art. 20 Konwencji, który przewiduje zwolnienie z odpowiedzialności w przypadku niedbalstwa lub innego bezprawnego działania lub zaniechania pasażera. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pierwsze pytanie, orzekł, że pojęcie "wypadku" w rozumieniu art. 17 ust. 1 Konwencji obejmuje każdą nieprzewidzianą, nieumyślną sytuację powodującą szkodę, która miała miejsce na pokładzie statku powietrznego lub w trakcie czynności związanych z wsiadaniem i wysiadaniem, niezależnie od tego, czy szkoda wynika z ryzyka typowego dla przewozów lotniczych, czy też przewoźnik uchybił swoim obowiązkom staranności. W związku z tym, upadek pasażera ze schodów, nawet z nieustalonego powodu i bez wady schodów, jest "wypadkiem". Odpowiadając na drugie pytanie, Trybunał wyjaśnił, że przewoźnik może zostać zwolniony z odpowiedzialności na podstawie art. 20 Konwencji tylko w zakresie, w jakim udowodni, zgodnie z prawem krajowym i z poszanowaniem zasad równoważności i skuteczności, że niedbalstwo pasażera spowodowało szkodę lub przyczyniło się do niej. Sąd krajowy musi wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności, w tym potencjalną potrzebę opieki nad dzieckiem, która mogła wpłynąć na decyzję pasażerki o niekorzystaniu z poręczy, a także fakt, że pasażerka mogła zachować szczególną ostrożność po zaobserwowaniu niemal upadku męża. Ocena przyczynienia się pasażera do szkody musi być dokonana przez sąd krajowy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Wykładnia pojęcia "wypadku" w kontekście odpowiedzialności przewoźnika lotniczego na podstawie Konwencji Montrealskiej oraz zasady oceny przyczynienia się pasażera do szkody.

Ograniczenia stosowania

Ocena przyczynienia się pasażera do szkody zależy od prawa krajowego i konkretnych okoliczności sprawy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy upadek pasażera ze schodów podczas wysiadania z samolotu, niepowodowany przez wadę schodów ani przedmiot pokładowy, jest "wypadkiem" w rozumieniu art. 17 ust. 1 Konwencji Montrealskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, upadek pasażera z mobilnych schodów pasażerskich, nawet z nieustalonego powodu i bez wady schodów, wchodzi w zakres pojęcia „wypadku” w rozumieniu art. 17 ust. 1 Konwencji Montrealskiej, nawet jeśli przewoźnik nie uchybił obowiązkom staranności.

Uzasadnienie

Pojęcie "wypadku" należy rozumieć jako nieprzewidziane nieumyślne zdarzenie powodujące szkodę, które miało miejsce na pokładzie statku powietrznego lub w trakcie czynności związanych z wsiadaniem i wysiadaniem. Nie wymaga ono materializacji ryzyka typowego dla przewozów lotniczych ani winy przewoźnika. Celem Konwencji jest ochrona konsumentów i zapewnienie sprawiedliwej rekompensaty.

Czy niekorzystanie przez pasażera z poręczy schodów, zwłaszcza po zaobserwowaniu niemal upadku innej osoby, może stanowić podstawę do wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika na podstawie art. 20 Konwencji Montrealskiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przewoźnik może zostać zwolniony z odpowiedzialności tylko w zakresie, w jakim udowodni, zgodnie z prawem krajowym i z poszanowaniem zasad równoważności i skuteczności, że niedbalstwo pasażera spowodowało szkodę lub przyczyniło się do niej. Sąd krajowy musi ocenić wszystkie okoliczności, w tym potrzebę opieki nad dzieckiem i ewentualne zachowanie szczególnej ostrożności.

Uzasadnienie

Artykuł 20 Konwencji Montrealskiej pozwala na zwolnienie przewoźnika z odpowiedzialności lub ograniczenie jej, jeśli szkoda została spowodowana przez niedbalstwo pasażera lub przyczyniło się do niej. Ocena ta należy do sądu krajowego, który musi rozważyć wszystkie czynniki, w tym potencjalne konflikty obowiązków (np. opieka nad dzieckiem) i subiektywne postrzeganie ryzyka przez pasażera.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odpowiedz na pytanie
Strona wygrywająca
udzielono odpowiedzi na pytanie

Strony

NazwaTypRola
JRosoba_fizycznaskarżący
Austrian Airlines AGspolkapozwany
rząd niemieckipanstwo_czlonkowskieinterwenient
Komisja Europejskainstytucja_ueinterwenient

Przepisy (6)

Główne

Konwencja montrealska art. 17 § 1

Konwencja o ujednoliceniu niektórych zasad dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego

Pojęcie "wypadku" obejmuje nieprzewidziane nieumyślne zdarzenie powodujące szkodę, które miało miejsce na pokładzie statku powietrznego lub w trakcie czynności związanych z wsiadaniem i wysiadaniem, niezależnie od ryzyka typowego dla lotnictwa czy winy przewoźnika.

Konwencja montrealska art. 20

Konwencja o ujednoliceniu niektórych zasad dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego

Przewoźnik może zostać zwolniony z odpowiedzialności, jeśli udowodni, że niedbalstwo lub inne bezprawne działanie/zaniechanie pasażera spowodowało szkodę lub przyczyniło się do niej. Ocena należy do sądu krajowego, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności.

Pomocnicze

rozporządzenie nr 2027/97 art. 2 § 2

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2027/97 w sprawie odpowiedzialności przewoźnika lotniczego z tytułu przewozu pasażerów i ich bagażu drogą powietrzną

Pojęcia użyte w rozporządzeniu są równoznaczne z pojęciami stosowanymi w Konwencji Montrealskiej.

rozporządzenie nr 2027/97

Rozporządzenie Rady (WE) nr 2027/97 w sprawie odpowiedzialności przewoźnika lotniczego z tytułu przewozu pasażerów i ich bagażu drogą powietrzną

Motyw 9: Unijni przewoźnicy lotniczy mogą zostać zwolnieni z odpowiedzialności w przypadkach winy odnośnego pasażera.

rozporządzenie nr 889/2002

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 889/2002

Motyw 18: Państwa członkowskie są odpowiedzialne za wprowadzenie dalszych przepisów koniecznych do wprowadzenia w życie postanowień Konwencji Montrealskiej, odsyła do zasady autonomii proceduralnej.

ABGB art. 1295 § 1

Allgemeines Bürgerliches Gesetzbuch

Podstawa prawna oddalenia powództwa przez sąd pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Upadek pasażera ze schodów, nawet z nieustalonego powodu i bez wady schodów, jest "wypadkiem" w rozumieniu Konwencji Montrealskiej. • Odpowiedzialność przewoźnika może być wyłączona lub ograniczona tylko w zakresie, w jakim udowodni on przyczynienie się pasażera do szkody, zgodnie z prawem krajowym i zasadami równoważności/skuteczności.

Odrzucone argumenty

Argument sądu pierwszej instancji, że brak ustalenia przyczyny upadku wyłącza odpowiedzialność. • Implikacja, że brak korzystania z poręczy przez pasażera automatycznie wyłącza odpowiedzialność przewoźnika.

Godne uwagi sformułowania

pojęcie „wypadku” należy rozumieć jako nieprzewidziane nieumyślne zdarzenie powodujące szkodę • nie wymaga, aby szkoda powstała w wyniku materializacji ryzyka typowego dla przewozów lotniczych • zapewnieni[u] ochrony interesów konsumentów w międzynarodowym przewozie lotniczym i potrzeb[ie] sprawiedliwej rekompensaty • sprawiedliwej równowagi interesów • przewoźnik może zostać zwolniony z odpowiedzialności w stosunku do tego pasażera tylko w zakresie, w jakim [...] udowodni, że niedbalstwo lub inne bezprawne działanie lub zaniechanie ze strony tego pasażera spowodowało powstanie szkody [...] lub przyczyniło się do jej powstania

Skład orzekający

K. Jürimäe

prezes izby

N. Jääskinen

sędzia

M. Safjan

sędzia

N. Piçarra

sprawozdawca

M. Gavalec

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wykładnia pojęcia \"wypadku\" w kontekście odpowiedzialności przewoźnika lotniczego na podstawie Konwencji Montrealskiej oraz zasady oceny przyczynienia się pasażera do szkody."

Ograniczenia: Ocena przyczynienia się pasażera do szkody zależy od prawa krajowego i konkretnych okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy codziennej sytuacji pasażerów (upadek na schodach lotniskowych) i wyjaśnia ważne kwestie odpowiedzialności przewoźnika, co jest interesujące dla podróżnych i prawników specjalizujących się w prawie lotniczym.

Czy upadek na schodach lotniskowych to zawsze "wypadek"? TSUE wyjaśnia zasady odpowiedzialności przewoźnika.

Sektor

transport lotniczy

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy