C-589/20

TSUE orzekł, że upadek pasażera ze schodów podczas wysiadania z samolotu, nawet jeśli nie spowodowany wadą schodów ani niedbalstwem przewoźnika, jest "wypadkiem" w rozumieniu Konwencji Montrealskiej, a wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika zależy od udowodnienia przyczynienia się pasażera do szkody.

Sprawa dotyczy wykładni Konwencji Montrealskiej w kontekście upadku pasażerki JR ze schodów podczas wysiadania z samolotu Austrian Airlines, w wyniku którego doznała złamania przedramienia. Sąd odsyłający pytał, czy taki upadek, niepowodowany przez wadę schodów ani przedmiot pokładowy, jest "wypadkiem" w rozumieniu art. 17 ust. 1 Konwencji oraz czy niekorzystanie z poręczy przez pasażerkę, zwłaszcza po zaobserwowaniu niemal upadku męża, może wyłączyć odpowiedzialność przewoźnika na podstawie art. 20 Konwencji. Trybunał orzekł, że upadek ten jest "wypadkiem", a wyłączenie odpowiedzialności przewoźnika wymaga udowodnienia przez niego, zgodnie z prawem krajowym, że niedbalstwo pasażera przyczyniło się do szkody, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, w tym np. konieczności opieki nad dzieckiem.

Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 17 ust. 1 i art. 20 Konwencji Montrealskiej w sprawie JR przeciwko Austrian Airlines AG. JR doznała obrażeń (złamanie przedramienia) w wyniku upadku ze schodów pasażerskich podczas wysiadania z samolotu Austrian Airlines. Sąd odsyłający, Landesgericht Korneuburg, miał wątpliwości, czy upadek ten kwalifikuje się jako "wypadek" w rozumieniu art. 17 ust. 1 Konwencji, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego orzecznictwa TSUE (wyrok C-532/18 Niki Luftfahrt), które wiązało pojęcie wypadku z przedmiotami używanymi na potrzeby serwisu pokładowego. Ponadto, sąd zastanawiał się, czy fakt, że JR nie skorzystała z poręczy schodów, szczególnie po tym, jak jej mąż niemal upadł przed nią, może stanowić podstawę do wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika na podstawie art. 20 Konwencji, który przewiduje zwolnienie z odpowiedzialności w przypadku niedbalstwa lub innego bezprawnego działania lub zaniechania pasażera. Trybunał Sprawiedliwości UE, rozpatrując pierwsze pytanie, orzekł, że pojęcie "wypadku" w rozumieniu art. 17 ust. 1 Konwencji obejmuje każdą nieprzewidzianą, nieumyślną sytuację powodującą szkodę, która miała miejsce na pokładzie statku powietrznego lub w trakcie czynności związanych z wsiadaniem i wysiadaniem, niezależnie od tego, czy szkoda wynika z ryzyka typowego dla przewozów lotniczych, czy też przewoźnik uchybił swoim obowiązkom staranności. W związku z tym, upadek pasażera ze schodów, nawet z nieustalonego powodu i bez wady schodów, jest "wypadkiem". Odpowiadając na drugie pytanie, Trybunał wyjaśnił, że przewoźnik może zostać zwolniony z odpowiedzialności na podstawie art. 20 Konwencji tylko w zakresie, w jakim udowodni, zgodnie z prawem krajowym i z poszanowaniem zasad równoważności i skuteczności, że niedbalstwo pasażera spowodowało szkodę lub przyczyniło się do niej. Sąd krajowy musi wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności, w tym potencjalną potrzebę opieki nad dzieckiem, która mogła wpłynąć na decyzję pasażerki o niekorzystaniu z poręczy, a także fakt, że pasażerka mogła zachować szczególną ostrożność po zaobserwowaniu niemal upadku męża. Ocena przyczynienia się pasażera do szkody musi być dokonana przez sąd krajowy.

Zagadnienia prawne (2)

Rozstrzygnięcie

Strony

Przepisy (6)

Argumenty

Skład orzekający

Informacje dodatkowe

Powiązane tematy