C-585/19
Podsumowanie
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Tribunalul Bucureşti (sąd okręgowy w Bukareszcie) dotyczył wykładni dyrektywy 2003/88/WE w sprawie organizacji czasu pracy. Spór dotyczył korekty finansowej nałożonej na Academia de Studii Economice din Bucureşti (ASE) za nieprzestrzeganie limitu godzin pracy w ciągu doby przez ekspertów pracujących przy projekcie finansowanym ze środków unijnych. Eksperci ci mieli kilka umów o pracę z ASE, a łączny czas pracy przekraczał dobowy limit. Sąd pytał, czy pojęcie 'czasu pracy' i obowiązki dotyczące minimalnego odpoczynku dobowego oraz maksymalnego tygodniowego czasu pracy stosuje się do każdej umowy oddzielnie, czy do wszystkich umów łącznie. Trybunał Sprawiedliwości UE, uwzględniając cel dyrektywy, jakim jest ochrona bezpieczeństwa i zdrowia pracowników, oraz zasadę, że pracownik jest stroną słabszą, orzekł, że w przypadku gdy pracownik zawiera kilka umów o pracę z tym samym pracodawcą, minimalny okres odpoczynku dobowego (11 godzin) stosuje się do tych umów rozpatrywanych łącznie. Trybunał podkreślił, że odrębne traktowanie każdej umowy mogłoby uniemożliwić pracownikowi rzeczywisty odpoczynek i osłabić ochronę przewidzianą przez prawo Unii. Pytanie dotyczące maksymalnego tygodniowego czasu pracy oraz możliwość powołania się na bezpośrednią skuteczność przepisów dyrektywy uznano za niedopuszczalne lub nie wymagające odpowiedzi w kontekście przedstawionych okoliczności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dyrektywy 2003/88/WE dotyczących czasu pracy i odpoczynku w przypadku pracowników posiadających wiele umów z tym samym pracodawcą.
Dotyczy sytuacji, gdy pracownik ma kilka umów z tym samym pracodawcą. Wymaga od sądu krajowego sprawdzenia, czy istniał stosunek podporządkowania oraz czy nie zachodzą przesłanki do zastosowania odstępstw od dyrektywy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pojęcie 'czasu pracy' w rozumieniu art. 2 pkt 1 dyrektywy 2003/88/WE obejmuje wszystkie umowy o pracę zawarte przez pracownika z tym samym pracodawcą, czy tylko jedną umowę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pojęcie 'czasu pracy' obejmuje wszystkie umowy o pracę zawarte przez pracownika z tym samym pracodawcą.
Uzasadnienie
Definicja 'czasu pracy' i zasada minimalnego odpoczynku dobowego (art. 3 dyrektywy) mają na celu ochronę pracownika jako strony słabszej. Stosowanie tych przepisów do wszystkich umów łącznie zapewnia rzeczywisty odpoczynek i zgodność z celem dyrektywy.
Czy minimalny dobowy okres odpoczynku (art. 3 dyrektywy 2003/88/WE) stosuje się do każdej umowy o pracę zawartej przez pracownika z tym samym pracodawcą oddzielnie, czy do wszystkich umów rozpatrywanych łącznie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Minimalny dobowy okres odpoczynku stosuje się do wszystkich umów o pracę zawartych przez pracownika z tym samym pracodawcą rozpatrywanych łącznie.
Uzasadnienie
Użycie określenia 'każdy pracownik' w art. 3 dyrektywy wskazuje na zastosowanie przepisu do pracownika jako jednostki, niezależnie od liczby umów. Rozpatrywanie umów łącznie jest konieczne, aby zapewnić pracownikowi rzeczywisty 11-godzinny odpoczynek, zgodnie z celem dyrektywy i zasadą ochrony pracownika jako strony słabszej.
Czy instytucja publiczna państwa członkowskiego może powołać się na bezpośrednią skuteczność art. 3 dyrektywy 2003/88/WE wobec pracodawcy, który nie przestrzega limitów dobowego odpoczynku, jeśli prawo krajowe zapewnia dalej idącą ochronę?
Odpowiedź sądu
Nie ma potrzeby udzielania odpowiedzi na to pytanie, ponieważ prawo krajowe (art. 135 ust. 1 rumuńskiego kodeksu pracy) zapewnia dalej idącą ochronę (12 godzin odpoczynku) niż dyrektywa, a nie zakwestionowano zgodności prawa krajowego z dyrektywą.
Uzasadnienie
Sąd odsyłający nie zakwestionował żadnej normy krajowej ze względu na jej niezgodność z prawem Unii. Ponieważ prawo rumuńskie zapewnia ochronę przewyższającą wymogi dyrektywy i może być interpretowane zgodnie z dyrektywą, nie ma potrzeby powoływania się na bezpośrednią skuteczność dyrektywy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Academia de Studii Economice din Bucureşti | organ_krajowy | skarżący |
| Organismul Intermediar pentru Programul Operaţional Capital Uman – Ministerul Educaţiei Naţionale | organ_krajowy | pozwany |
| Rząd rumuński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd belgijski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd duński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd łotewski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd niderlandzki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd austriacki | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd polski | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd fiński | panstwo_czlonkowskie | interwenient |
| Rząd norweski | inne | interwenient |
| Komisja Europejska | instytucja_ue | interwenient |
Przepisy (11)
Główne
Dyrektywa 2003/88/WE art. 2 § 1
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Definicja 'czasu pracy' obejmuje każdy okres, podczas którego pracownik pracuje, jest do dyspozycji pracodawcy oraz wykonuje swoje działania lub spełnia obowiązki, zgodnie z przepisami krajowymi lub praktyką krajową. Definicja ta ma zastosowanie do wszystkich umów o pracę zawartych przez pracownika z tym samym pracodawcą, rozpatrywanych łącznie.
Dyrektywa 2003/88/WE art. 3
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki w celu zapewnienia, że każdy pracownik jest uprawniony do minimalnego dobowego odpoczynku w wymiarze 11 nieprzerwanych godzin w okresie 24‑godzinnym. Przepis ten stosuje się do wszystkich umów o pracę zawartych przez pracownika z tym samym pracodawcą, rozpatrywanych łącznie.
Codul muncii art. 135 § 1
Ustawa nr 53/2003 – Kodeks pracy Rumunii
Pracownikom przysługuje prawo do okresu odpoczynku trwającego co najmniej 12 kolejnych godzin pomiędzy dwoma dniami roboczymi. Przepis ten zapewnia dalej idącą ochronę niż art. 3 dyrektywy 2003/88/WE.
Pomocnicze
Dyrektywa 2003/88/WE art. 6 § b
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Przeciętny wymiar czasu pracy w okresie siedmiodniowym, łącznie z pracą w godzinach nadliczbowych, nie przekracza 48 godzin. Pytanie dotyczące tego przepisu uznano za niedopuszczalne.
Dyrektywa 2003/88/WE art. 17 § 1
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Możliwość stosowania odstępstw od przepisów dotyczących czasu pracy, pod warunkiem że wymiar czasu pracy nie jest mierzony lub określony z góry, lub może być określony przez samych pracowników. Interpretacja tego przepisu wymaga ścisłego stosowania i ograniczenia do tego, co jest niezbędne.
Dyrektywa 2003/88/WE art. 23
Dyrektywa 2003/88/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. dotycząca niektórych aspektów organizacji czasu pracy
Wprowadzenie w życie dyrektywy nie stanowi podstawy do zmniejszania ogólnego poziomu ochrony pracowników, o ile minimalne wymagania dyrektywy są spełnione.
Codul muncii art. 111
Ustawa nr 53/2003 – Kodeks pracy Rumunii
Codul muncii art. 112 § 1
Ustawa nr 53/2003 – Kodeks pracy Rumunii
Codul muncii art. 114 § 1
Ustawa nr 53/2003 – Kodeks pracy Rumunii
Codul muncii art. 119
Ustawa nr 53/2003 – Kodeks pracy Rumunii
Codul muncii art. 120
Ustawa nr 53/2003 – Kodeks pracy Rumunii
Argumenty
Skuteczne argumenty
Minimalny dobowy okres odpoczynku i definicja czasu pracy powinny być stosowane do wszystkich umów o pracę zawartych przez pracownika z tym samym pracodawcą łącznie, aby zapewnić rzeczywisty odpoczynek i ochronę pracownika jako strony słabszej. • Cel dyrektywy 2003/88/WE, jakim jest poprawa warunków życia i pracy pracowników poprzez harmonizację przepisów dotyczących czasu pracy, przemawia za łącznym stosowaniem przepisów.
Odrzucone argumenty
Minimalny dobowy okres odpoczynku i definicja czasu pracy powinny być stosowane do każdej umowy o pracę oddzielnie. • Możliwość stosowania odstępstw od przepisów dyrektywy (art. 17) do niektórych pracowników.
Godne uwagi sformułowania
każdy pracownik jest uprawniony do minimalnego dobowego odpoczynku w wymiarze 11 nieprzerwanych godzin • pracownika należy traktować jako słabszą stronę stosunku pracy • minimalne wymagania przewidziane w dyrektywie 2003/88 muszą być spełnione
Skład orzekający
E. Regan
prezes
M. Ilešič
sędzia
E. Juhász
sędzia
C. Lycourgos
sędzia
I. Jarukaitis
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dyrektywy 2003/88/WE dotyczących czasu pracy i odpoczynku w przypadku pracowników posiadających wiele umów z tym samym pracodawcą."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracownik ma kilka umów z tym samym pracodawcą. Wymaga od sądu krajowego sprawdzenia, czy istniał stosunek podporządkowania oraz czy nie zachodzą przesłanki do zastosowania odstępstw od dyrektywy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu pracowników posiadających wiele umów, a orzeczenie TSUE ma istotne implikacje praktyczne dla ochrony praw pracowniczych w całej UE.
“Wiele umów u jednego pracodawcy? TSUE wyjaśnia: 11 godzin odpoczynku to minimum dla wszystkich umów razem!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny